"रात्रीची वेळ... अचानक दाढ ठणकायला लागते... वेदना इतक्या भयंकर की डोळ्यातून पाणी येतं." हा अनुभव तुमच्यापैकी अनेकांनी कधी ना कधी घेतला असेलच. दातदुखी ही जगातल्या सर्वात वाईट वेदनांपैकी एक मानली जाते. डॉक्टरकडे गेले की ते "रूट कॅनल" (Root Canal) करायला सांगतात, ज्याचा खर्च हजारो रुपयांच्या घरात जातो. पण तुम्हाला माहित आहे का? निसर्गाने आपल्याला एक अशी अद्भुत वनस्पती दिली आहे, जी केवळ मसाल्याचा पदार्थ नाही, तर ती दातांच्या डॉक्टरांपेक्षाही प्रभावी काम करू शकते. तो उपाय म्हणजे तुमच्या स्वयंपाकघरातील 'लवंग' (Clove). आज आपण जाणून घेऊया की दाताची कीड आणि वेदना लवंगेच्या मदतीने कशा पळवून लावता येतात.
दात का किडतात? (समस्या समजून घ्या) आपण जे काही खातो, त्याचे बारीक कण दातांच्या फटीमध्ये अडकतात. जर आपण नीट चूळ भरली नाही किंवा ब्रश केले नाही, तर तिथे बॅक्टेरिया तयार होतात. हे बॅक्टेरिया ॲसिड निर्माण करतात, ज्यामुळे दातांचे वरचे आवरण (Enamel) खराब होते आणि दात किडायला सुरुवात होते. एकदा का ही कीड दातांच्या नसांपर्यंत पोहोचली की मग असह्य वेदना सुरू होतात.
लवंगच का? (The Science Behind It) आयुर्वेदात आणि आधुनिक विज्ञानात लवंगेला दातांसाठी 'संजीवनी' मानले गेले आहे. १. युजेनॉल (Eugenol): लवंगेमध्ये 'युजेनॉल' नावाचे एक अत्यंत प्रभावी नैसर्गिक रसायन असते. हे रसायन नैसर्गिक ॲनेस्थेशिया (Anesthesia) सारखे काम करते. म्हणजे, ते लावल्याबरोबर तिथली जागा बधीर होते आणि वेदना मेंदूपर्यंत पोहोचत नाहीत. २. अँटी-बॅक्टेरियल: लवंग ही जंतुनाशक आहे. दाताला लागलेली कीड (बॅक्टेरिया) मारण्याचे काम लवंग करते. यामुळे इन्फेक्शन पसरत नाही आणि दात वाचतो.
उपाय कसा करावा? (स्टेप-बाय-स्टेप कृती) बाजारात मिळणाऱ्या केमिकलयुक्त औषधांपेक्षा हा नैसर्गिक उपाय कधीही चांगला. हा उपाय करण्यासाठी तुम्हाला फक्त ५-१० रुपये खर्च येईल.
पद्धत १: लवंग तेल (Clove Oil) - सर्वात प्रभावी १. मेडिकलमधून किंवा आयुर्वेदिक दुकानातून शुद्ध लवंग तेल आणा. २. एक छोटा कापसाचा गोळा (Cotton ball) घ्या. ३. तो गोळा लवंग तेलात बुडवा (जास्त तेल नको, फक्त २-३ थेंब पुरेसे आहेत). ४. आता हा कापसाचा बोळा बरोबर ज्या दाताला कीड लागली आहे किंवा खड्डा पडला आहे, तिथे दाबून ठेवा. ५. लाळ गिळू नका, ती थुंकून टाका. ६. अवघ्या ५ ते १० मिनिटांत तुमची दातदुखी गायब होईल आणि कीड मारली जाईल.
पद्धत २: अख्खी लवंग (Whole Clove) जर तुमच्याकडे तेल नसेल, तर मसाल्याच्या डब्यातील २ चांगल्या फूल असलेल्या लवंगा घ्या. त्या किडलेल्या दाताखाली किंवा दाढेत दाबून धरा. त्याचा रस हळूहळू दातामध्ये उतरू द्या. सुरुवातीला थोडे तिखट लागेल, पण तोच त्याचा खरा परिणाम आहे.
पद्धत ३: लवंग पूड आणि हळद जर हिरड्या सुजल्या असतील, तर लवंग पूड आणि चिमूटभर हळद एकत्र करा. हे मिश्रण बोटाने हिरड्यांवर आणि किडलेल्या दातावर लावा. हळद अँटी-सेप्टिक असल्याने सूज कमी होण्यास मदत होते.
प्रतिबंधात्मक उपाय: गंडूष (Oil Pulling) फक्त वेदना झाल्यावर उपाय करण्यापेक्षा, दात किडूच नयेत म्हणून काय करावे? यासाठी आयुर्वेदाने 'गंडूष' ही क्रिया सांगितली आहे.
सकाळी उठल्यावर तोंडात एक चमचा तिळाचे तेल किंवा खोबरेल तेल घ्या.
हे तेल १५-२० मिनिटे तोंडातल्या तोंडात फिरवा (गिळू नका).
त्यानंतर थुंकून टाका आणि कोमट पाण्याने चूळ भरा.
यामुळे दातांवर जमलेला थर निघून जातो, बॅक्टेरिया मरतात आणि दात कधीच किडत नाहीत.
महत्त्वाची टीप: हा उपाय दातांवरील कीड वाढू नये आणि वेदना कमी करण्यासाठी आहे. जर दात खूपच जास्त खराब झाला असेल किंवा मुळापासून सडला असेल, तर एकदा दंतवैद्याचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. पण सुरुवातीच्या स्टेजला लवंग ही कोणत्याही पेनकिलरपेक्षा भारी आहे!
आपले आरोग्य आपल्या हातात आहे. थोडासा आळस करून आपण रात्री ब्रश करत नाही आणि गोड खाऊन झोपतो, तिथेच चुकीची सुरुवात होते. पण घाबरून जाऊ नका, निसर्गाचा हा 'लवंग' रुपी चमत्कार तुमच्या सोबतीला आहे. पुढच्या वेळी दात दुखला तर मेडिकलकडे धावण्याआधी किचनकडे धाव घ्या!
#⚕️आरोग्य #💊घरगुती उपचार🩺