#📻ਵਿਸ਼ਵ ਰੇਡੀਓ ਦਿਵਸ🎶 ਦੋਸਤੋਂ, ਅੱਜ InterNational Radio Day ਹੈ। ਸਾਡੇ ਦੋਸਤ ਜੋ 2000-2005 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਵਾਲੀ Generation ਹੈ‌। ਉਹ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸਕਲ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਚ' ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਦੇ ਨਾ ਕਦੇ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਮੇਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੇਰਾ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਦਿਲ ਤੋਂ ਪਿਆਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤਸਵੀਰਾਂ ਰੇਡੀਓ ਦੀ ਦਿਖਾਇਆ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਤਾਂ ਥੋੜੀ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਪੁਰਾਣੇ ਰੂਪ ਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਆਕਾਰ ਵੀ ਥੋੜਾ ਪਲਾਸਟਿਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜਿਸਦਾ ਆਧਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟਿਕਾਊ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਰੇਡੀਓ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮੁਰੀਦ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਦੂਰ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਮਾਧਿਅਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕੋਈ ਸਮ੍ਹਾਂ ਇਹੋਂ ਜਿਹਾ ਵੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਸਮ੍ਹੇਂ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਰਾਹੀਂ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ 5-10 ਮਿੰਟ ਤਾਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਨਾਂਮ ਸੁਣਨੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ, ਕਾਫੀ ਚਿਰ ਬਾਅਦ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਗਾਣਾ ਪਲੇਅ ਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਦੇ ਅੱਜੋਕੇ ਫੋਨ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਅੱਜ ਤਾਂ ਇਸ ਆਧੁਨਿਕ, ਤਕਨਾਲੋਜ਼ੀ ਚ' ਜਿਹੜਾ ਮਰਜੀ ਗਾਣਾ ਵਧੀਆ ਵੀਡਿਓ ਦੇ ਰੂਪ ਚ' ਜਦ ਮਰਜ਼ੀ ਸੁਣ ਲਵੋਂ। ਸੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਸਭ ਕੁਝ ਤਾਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਜ ਉਹ ਮਨ ਦੀ ਟਿਕਾਈ ਅਤੇ ਠਹਿਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਪੁਰਾਤਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਚ' ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿੱਲਦਾ ਸੀ। ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸਮਾਚਾਰ ਸੁਣਨ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਕਸਬਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮ੍ਹਾਂ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਬਾਰਡਰਾਂ‌ ਤੇ ਬੈਠੇ ਫੋਜੀ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਵੀ ਫਰਮੈਸੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ-ਪਹਿਲ ਇੱਕ ਹੀ ਬੈਂਡ ਵਾਲਾ ਰੇਡੀਓ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਜਾਣ ਦਾ ਬਸ MW Medium Wave ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ‌। ਜੋ ਘਰ ਦੇ ਪੱਖੇ ਜਾਂ ਅਸਮਾਨੀ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਸ ਦੀ ਰੇਜ਼ ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਪੈ ਕੇ ਲੱਗਿਆ ਚੈੱਨਲ ਕੜ-ਕੜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਆਇਆ ਸਮ੍ਹਾਂ FM ਦਾ, ਜੋ ਚੈੱਨਲ ਪੂਰਨ ਤੌਰ ਤੇ Frequency ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਅਗਰ ਚੈੱਨਲ ਦੀ ਰੇਜ਼ ਵਧੀਆ ਹੈ ਤਾਂ ਇੰਝ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਬਾਹਰ ਦੀ Frequency ਤੋੰ ਨਹੀਂ ਆਪਣਾ ਹੀ ਮਯੂਜਿਕ ਲਗਾਇਆ ਹੋਵੇ! ਅਗਰ ਨਹੀੰ ਚੱਲਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਨ ਦੀ ਘੱਟ ਛਾ-ਛਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਰੇਡੀਓ ਲਾਲ ਟਿਊਬ ਵਾਲੀ ਲਾਈਟ ਚ' ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਡਰਾਈਵਰ ਬਾਹਰ ਗੱਡੀਆ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਇਹ ਲਾਈਟ ਨਾਲ਼ ਰੇਡੀਓ ਘਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਰੇਡੀਓ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੀ ਜੇਬ ਚ' ਵੀ ਪਾ ਸਕਦੇ ਸੀ। ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਐਨਟੀਨਾ ਵੀ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ Band DD1 ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜੋ ਕਿ ਸਾਡੇ ਗਲ੍ਹੀ ਚ' ਨਬੜ੍ਹਦਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ ਸੀ। 3 ਵਜੇ ਸਾਮੀਂ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਆ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਾ ਕਿਰਦਾਰ ਵਧੀਆ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਿੰਦੀ ਬੋਲਦੇ ਸਨ 😂🤣 ਮੈੰ ਹਿੰਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਮਯੂਜ਼ਿਕ ਬਹੁਤ ਰੇਡੀਓ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। FM Chandigarh, FM Rainbow, FM Patiala 100.2 Mhz ਬਹੁਤ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਨੇੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਚ' ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ। ਜੋ ਸਖਸ਼ੀਅਤ ਮੈਂਨੂੰ ਕਿਸਾਨੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵੇਲੇ ਟੀ.ਵੀ 5 ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਮਿੱਲੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਖਸ਼ੀਅਤ ਦਾ ਨਾ ਹੈ, Amarjit Singh Waraich ਸਾਬ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੀ ਮਨ੍ਹ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਜੋ ਸਵੇਰੇ 7.15 ਪਟਿਆਲਾ ਨਿਊਂਜ਼ ਰੇਡੀਓ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਹੱਸੀਆ ਦੇ ਗੋਲਗੱਪੇ, ਕੋਈ ਅੱਧੇ, ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ-ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਲੱਗਦਾ ਸੀ‌। ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਪਿਛੋਂ ਠੰਡਾ ਚ' FM Bathinda, 100.1 ਬਿਲਕੁੱਲ FM ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ fq ਨੇੜੇ, Fm Jalandhar, Radio Marchi Delhi, 98.3 Red Fm Delhi,92.7 Radio City, Delhi, 91.5, ਹੁਣ ਤਾਂ ਇਹ ਚੈੱਨਲ ਲੋਕਲ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਏ ਨੇ, ਜੋ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ Player, FM with ਪਲੇਟ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ‌। ਸੋ ਵਧੀਆ ਸਮ੍ਹਾਂ ਸੀ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਾਵੀਆ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ਼ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਉਪਰੇਸ਼ਨ ਵੀ ਵਾਧੂ ਕੀਤੇ ਨੇ! ਅੱਜ ਉਹ ਸਮ੍ਹਾਂ ਮੈਂਨੂੰ ਯਾਦ ਆਉਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋੱ ਬਾਅਦ ਯੁੱਗ ਆਇਆ Direct to Home ਟੀ.ਵੀ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਅਨਟੀਨੇ ਦਾ, ਸਿੱਧਾ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਦਾ! ਤਾਂ ਹੀ ਮੈਂ ਅੱਜ ਇਸ ਖਾਸ ਦਿਨ ਤੇ ਰੇਡੀਓ ਦੀ ਇਹ ਯਾਦਾਂ ਆਪ ਜੀ ਨਾਲ਼ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ....। ਧੰਨਵਾਦ ਦੋਸਤੋਂ..! ਪੇਸਕਸ਼: Singh Sardar