*मतदार व उमेदवारातील नैतिकता;नेत्यांची घराणेशाही* *गेल्या तीन ते चार वर्षापासून स्थानिक स्वराज्य संस्थेच्या निवडणुकारखडल्या गेल्या होत्या, मात्र मा. न्यायालयाच्या आदेशाने निवडणुकीचा बिगुल वाजल्यानंतर सर्वप्रथम नगरपरिषदा, नगरपंचायतीच्या निवडणुका २ डिसेंबर रोजी पार पडल्या, मात्र अनेक ठिकाणी आरक्षणाचे वाद व उमेदवाराची छाननी, सदस्य अपात्रतिशी संबंधित न्यायालयीन याचिका प्रलंबित होत्या, त्यामुळे या प्रकरणातील काही मतदारसंघातील निवडणुका २० डिसेंबर २०२५ रोजी घेण्यात आल्या; त्यामुळे उच्च न्यायालयाच्या निर्देशानुसार, सर्व टप्प्यांचे मतदान पूर्ण झाल्यावरच निकाल जाहीर करणे आवश्यक असल्यामुळे दोन्ही टप्प्यांची एकत्रित मतमोजणी २१ डिसेंबरला पार पडली, मात्र यावेळी मतदारांची व उमेदवारांची अनैतिकता जगासमोर आली तर घराणेशाहिच्या मर्यदेचा बांध फुटला, नागरिकांनी आपली चन-चन मोठ्या प्रमाणावर दूर करून घेतली तर उमेदवारांनी अतिशय मोठ्या प्रमाणावर पूर्ण करून दिली. यामुळेच देणारे व घेणाऱ्यांच्या अनैतिकतेने लोकशाहीच्या तत्वांची पायमल्ली झाल्याचे चित्र संपूर्ण महाराष्ट्राने उघड्या डोळ्यांनी पाहिले आहे.* *निवडणुकांमध्ये अतिशय मोठ्या प्रमाणावर झोपडपट्टीत चालणारी म्हणणाऱ्यांना चपरा, देवाणघेवाण आता उच्च,शिक्षित, प्रतिष्ठेची अंमलबजावणी करण्याच्या ( काही सोडलेतर ) घराघरा पर्यंत पोहचली तर झोपडपट्टी फक्त बदनाम आहे? खरतर गेल्या तीन-चार वर्षांपासून महानगरपालिका, नगरपरिषद, नगरपंचायत,जिल्हापरिषद, पंचायत समित्यावर प्रशासक कार्यरत आहे, मात्र या काळात नागरिकांच्या प्रत्यक कामे झाली, तर विकास थांबला नाही, स्थानिक स्वराज्य संस्थांची स्थापना सत्तेचे विकेंद्रीकरण करून स्थानिक पातळीवर लोकशाही आणणे, जनतेच्या गरजा " शिक्षण, आरोग्य, पाणी, रस्ते " पूर्ण करणे स्थानिक भागात विकासाची गंगा आणून लोकशाहीत जगण्यासाठी स्थानिक पातळीवर स्वातंत्र्य मिळून देण्यासाठी एक माध्यम आहे, मात्र आता या निवडणुकीत परिस्थिती हळू हळु बदलून या नुकत्याच पार पडलेल्या नगरपरिषदेच्या निवडणुकीत युवकांची फळी धाब्यावर नंगा नाच, तर गल्लीबोळ्यात मद्यपेय व देवाण-घेवाण आचारसहितेत लोकशाही धिंडवडे उडवत, तर मतदानदिनी सुद्धा मतदान केंद्राच्या बाजूला देवाण-घेवानीचे अड्डे लोकशाहीला जिवंतपणी मरण यातना देत होते.* *यासर्व घडामोडीत घराणेशाहीच पूर्वीपासून भारतीय राजकारणात सुरू असलेले राजकारण टीका टिप्पणी ; सरकार बदली, परंतु आताच्या काळात सुद्धा मोठ्या प्रमाणावर पाहायला मिळाले, एक व्यक्ती जास्त काळ राजकारणात टिकून राहणे कठीण असल्याने, घरातील एक मोठ्या पदांवर तर घरातील दुसऱ्यासदस्यांनी आमदार, नगरपरिषद, जिल्हा परिषद, पंचायत समिती, कृषी उत्पन्न बाजार समिती,बँक, ठेकेदारी, कारखानदारी असा क्रम सुरू झाला, यातून स्थानिक पातळीवरील पाठीराख्यांची साखळी विणली गेली आणि कौटुंबिक राजकारण सोयीस्कर होत गेले, आज सुद्धा हेच सुरू आहे, मुळात मोह सत्तेचा नाही, संपत्तीचा आहे. संपत्तीचा मोह भागवण्यासाठी सत्ता हवी, सत्ता हे सेवेचे साधन नसून ते भोगाचे साधन झाल्यामुळे त्यात घराणेशाही सुरूच् आहे, आता झालेल्या नगरपरिषद व नगरपंचायत मध्ये सर्वच पक्षाची घराणेशाही यावेळी दिसून आली आहे, जवळपास ७० टक्के एवढे नगराध्यक्ष व सदस्यपदाच्या उमेदवाऱ्या नेत्यांनी आपल्या घरच्यांना दिल्याचे दिसून आले आहे.* *यावेळी मात्र सामान्य कार्यकर्त्यांनी फक्त सतरंज्या उचलायचा का? असा सवाल निर्माण झाला आहे. स्थानिक स्वराज्य संस्थेत सामान्य कार्यकर्त्यांना न्याय मिळावा म्हणून, या प्रक्रिये सहभागी होण्यासाठी समजल्या जाणाऱ्या या निवडणुकात जीवाचं रान करणारे कार्यकर्त्यांना त्यांच्या नेत्याकडून उमेदवारी मागते वेळेस बजेट विचारले जात आहे. मग त्यांच्याकडे बजेट नसेल तर त्यांनी फक्त झेंडेच उचलावे का? हुकूमशाहीत राजाचा मुलगा राजा होत होता. मात्र आता लोकशाहीला सुद्धा धोका निर्माण झाला आहे. अतिशय उच्चांक गाठलेल्याया निवडणूक प्रक्रियेत देवाण-घेवाण आसमानी टेकली आहे, त्यामुळे लोकशाही मार्गाने होत असलेल्या या प्रक्रियेला काही अर्थ उरला नसल्याचे चित्र समाजात बोलल्याजात आहे. काही दिवसांनी तर घरी बसून मोठ्या प्रमाणात देवाण - घेवाण केल्यास प्रचार सुद्धा करायचं काम पडणार नाही. अशी शंका निर्माण झाली आहे. गरीब असो का श्रीमंत प्रत्येकाच्या मताचा प्रभाव समान आहे. मात्र असे चाललेतर गुलामी जवळ आली समजून घ्यावे का?* *उच्च शिक्षित, युवा पिढीने राजकारणात यावे अशी वाक्य समाजात ऐकायला मिळते, परंतु घराणेशाहीने व अडाणी डेरिंगबाज माणसांनी राजकारणात धबधबा निर्माण केल्याने सरळ मार्गाने व मोठ्या विचाराने राजकारणात पाठबळ मिळणे शक्य नाही, त्यामध्ये आर्थिक पाठबळ ही नाही. त्यामुळेच म्हणतात की.. एकतर नंगाटाने राजकारण करावे अन्यथा उच्चभ्रू लोकांनी? यामुळेच सुशिक्षित,सरळ माणूस या प्रक्रियेत टिकू शकत नाही. ही दगडावरची रेष आहे. यासर्व गोष्टीत नागरिकांकडून पाहिजेत तेव्हाडी साथ मिळतांनी दिसत नाही. याला कारणीभूत वरच्या लेवलचे राजकारणच जबाबदार आहे, वरच्या स्तरावर निर्माण झालेली मोठ्या प्रमाणावरील देवाण-घेवाण, आता सोशलमिडियाच्या काळात सर्वांना कळत आहे, त्यामुळे जनताही आता लाभ घेत असल्याचे चित्र आहे, निव्वळ देवाण-घेवाण, दारू, यामुळे धाब्यावर खराब होणाऱ्या हा युवापिढीला व खराब होत चाललेल्या लोकशाहीतील मूल्यांना घेणारे मतदार व देणारे उमेदवार यांच्यातील नैतिकता संपत चाललेली आहे. येणाऱ्या पिढीच स्वतंत्र टिकून ठेवाच असेल तर हे प्रकार बंद करण्याची प्रत्येकाची गरज आहे.* *अन्यथाअश्या दूषित राजकारणाला प्रभावित होऊन राजकीय, आर्थिकभक्कम लोकशाहीत गुंडांची टोळी अधिक बनून याचा परिणाम येणाऱ्या आपल्याच भविष्याला बाधक ठरेल, ज्यांच्यासाठी आपण जीवाचरान करत आहोत त्यांना आर्थिक, राजकीय व मानसिक गुलामीत जीवन व्यतित करावे लागेल. व त्याला आपण सर्वच जबाबदार असू यात शंका नाही. मात्र तेव्हा वेळ निघुन गेलेली असेल. "शुद्ध बीजापोटी फळे रसाळ गोमटी " जगतगुरू संत तुकाराम महाराजांच्या एका प्रसिद्ध अभंगवाणीतून कोणत्याही कार्याचे फळ हे त्याच्या मुळावर अवलंबून असते. जर कामाची सुरुवात प्रामाणिक आणि शुद्ध हेतूने केली, तर त्याचे फळ नक्कीच गोड मिळते. अन्यथा परिमाण आपल्या सांगण्याची गरज वाटत नाही. लोकशाहीचे नीतिमूल्ये जपून पारदर्शक पद्धतीने निवडणुका पार पाडणे व उचशिक्षित युवा नेत्यांची फळी निर्माण करून देशाला जागतिक स्तरावर सामाजिक,राजकीय, आर्थिक स्तरावर भक्कम उभे करणे, आपले प्रत्येक नागरिकाचे सामाजिक दायित्व आहे, असे मला वाटते.* *प्रल्हाद भिसे पाटील* *पत्रकार, मेहकर* *९५११३४५१११* #🙏भक्ती सुविचार📝 #🙏 प्रेरणादायक बॅनर #😇भक्तांचा शनिदेव #😊Feeling happy #🙂Positive Thought