మహాశివరాత్రి కేవలం ఒక రోజు ఉపవాసం, జాగరణతో ముగిసిపోయే పండుగ కాదు. శివుడు 'లయకారుడు' అంటే మనలోని దుర్గుణాలను లయం చేసేవాడు. నిత్య జీవితంలో శివరాత్రి తత్త్వాన్ని ఎలా అన్వయించుకోవాలో ఇక్కడ ఉన్నాయి:
1. అంతరంగ శుద్ధి (అభిషేకం)
శివుడికి జలాభిషేకం, క్షీరాభిషేకం చేస్తాం. దీని అంతరార్థం మన మనస్సును శుద్ధి చేసుకోవడం.
అన్వయం: బయట విగ్రహానికి అభిషేకం చేసినట్లే, మన మనస్సులోని కోపం, అసూయ, ద్వేషం అనే మాలిన్యాలను వదిలేయాలి. ప్రతిరోజూ పడుకునే ముందు మన తప్పులను ఒప్పుకుని, మనస్సును నిర్మలంగా ఉంచుకోవడమే నిజమైన అభిషేకం.
2. ఇంద్రియ నిగ్రహం (ఉపవాసం)
'ఉప' అంటే దగ్గరగా, 'వాసం' అంటే ఉండటం. అంటే భగవంతుడికి దగ్గరగా ఉండటం. కేవలం ఆహారం మానేయడం ఉపవాసం కాదు.
అన్వయం: నిత్య జీవితంలో మన ఇంద్రియాలపై అదుపు కలిగి ఉండటం. అనవసరమైన మాటలు మాట్లాడకుండా (మౌనం), చెడు చూడకుండా, ఇతరులను దూషించకుండా ఉండటమే క్రమశిక్షణతో కూడిన ఉపవాసం.
3. మేల్కొలుపు (జాగరణ)
రాత్రంతా నిద్రపోకుండా ఉండటం అంటే అజ్ఞానం అనే నిద్ర నుండి విజ్ఞానం వైపు మేల్కొనడం.
అన్వయం: మన బాధ్యతల పట్ల అప్రమత్తంగా ఉండటం. జీవితంలో ఎదురయ్యే సమస్యల పట్ల భయం చెందకుండా, చైతన్యంతో వాటిని ఎదుర్కోవడం. సోమరితనాన్ని వీడి లక్ష్యం వైపు సాగడమే నిత్య జాగరణ.
4. వైరాగ్యం - సరళత
శివుడు శ్మశానవాసి, ఒంటికి విభూతి పూసుకుంటాడు. అంటే ఎంతటి సంపద ఉన్నా చివరికి మనం మట్టిలో కలవాల్సిందే అనే సత్యాన్ని ఆయన బోధిస్తాడు.
అన్వయం: ఆడంబరాలకు పోకుండా సరళమైన జీవనం (Simple Living) గడపడం. అనవసరమైన కోరికల వెంట పడకుండా, ఉన్నదానితో తృప్తిగా ఉంటూ ఇతరులకు సహాయపడటం.
5. అర్ధనారీశ్వర తత్త్వం (సమభావం)
శివుడు తన శరీరంలో సగభాగాన్ని పార్వతీదేవికి ఇచ్చాడు.
అన్వయం: స్త్రీ పురుష విభేదాలు లేకుండా ఇంట్లో భార్యాభర్తలు ఒకరినొకరు గౌరవించుకోవడం. సమాజంలో స్త్రీలకు సముచిత స్థానం ఇవ్వడం.
క్లుప్తంగా శివరాత్రి సందేశం:
శివం అంటే మంగళం: మన మాట, పని ఇతరులకు మేలు చేసేలా (శుభప్రదంగా) ఉండాలి.
నీలకంఠుడు: ఇతరులు పెట్టే కష్టాలను, విమర్శలను (విషాన్ని) మనం మింగేసి, లోకానికి అమృతాన్ని (ప్రేమను) పంచాలి.
నిత్య జీవితంలో అభిషేకం అంటే కేవలం విగ్రహంపై నీళ్లు లేదా పాలు పోయడం మాత్రమే కాదు. దానికి లోతైన తాత్విక పరమార్థం ఉంది. మన రోజువారీ ప్రవర్తనలో అభిషేక తత్త్వాన్ని ఎలా అన్వయించుకోవాలో ఇక్కడ చూడండి:
1. మనో శుద్ధి (Mental Cleansing)
శివుడికి చేసే జలాభిషేకం పవిత్రతకు చిహ్నం. నిత్య జీవితంలో మనం బయట శరీరాన్ని స్నానంతో శుద్ధి చేసుకున్నట్లే, మనసును కూడా శుద్ధి చేసుకోవాలి.
అన్వయం: ప్రతిరోజూ ఉదయం లేవగానే "ఈరోజు నా మాట ద్వారా, చేత ద్వారా ఎవరినీ బాధపెట్టను" అని సంకల్పించుకోవడం ఒక మానసిక అభిషేకం. ఈర్ష్య, ద్వేషం అనే మాలిన్యాలను కడిగేసుకోవడమే నిజమైన పూజ.
2. శాంత గుణం (Coolness & Patience)
శివుడు లయకారుడు, అంటే అత్యంత కోపిష్ఠి (రుద్రుడు). కానీ ఆయన తల మీద గంగ, చంద్రుడు ఉంటారు. ఆయన ఎప్పుడూ అభిషేక ప్రియుడు. ఇవన్నీ శాంతికి సంకేతాలు.
అన్వయం: జీవితంలో కష్టాలు, సవాళ్లు ఎదురైనప్పుడు ఆవేశపడకుండా, నిబ్బరంగా ఉండటం నేర్చుకోవాలి. ఎదుటివారు విమర్శించినా, కోప్పడినా 'అభిషేకం' చేయబడిన శివుడిలా ప్రశాంతంగా స్పందించడం అలవరచుకోవాలి.
3. పంచామృత అభిషేకం - పంచేంద్రియాల నిగ్రహం
అభిషేకంలో పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, తేనె, చక్కెర ఉపయోగిస్తారు. ఇవి మన ఐదు ఇంద్రియాలకు (కళ్లు, ముక్కు, చెవి, నాలుక, చర్మం) సంకేతం.
అన్వయం: మన ఇంద్రియాలను చెడు వైపు వెళ్లకుండా అదుపులో ఉంచుకోవాలి.
పాలు: స్వచ్ఛమైన ఆలోచనలు.
తేనె: తీయని మాటలు.
పెరుగు: దృఢమైన నిశ్చయం.
4. త్యాగగుణం (Selflessness)
అభిషేకం చేసేటప్పుడు ధారాపాతంగా నీరు ఎలా పడుతుందో, మన ప్రేమ మరియు కరుణ కూడా ఇతరులపై అలా ప్రవహించాలి.
అన్వయం: సమాజంలో ఇబ్బందుల్లో ఉన్నవారికి మనకు ఉన్నదానిలో కొంత సహాయం చేయడం (దానం) అనేది భగవంతుడికి చేసే ప్రత్యక్ష అభిషేకం. "మానవ సేవే మాధవ సేవ" అనే సూత్రాన్ని పాటించడం.
5. ఏకాగ్రత (Focus)
అభిషేకం చేసేటప్పుడు ఆ ధార తెగకుండా (ధారాపాతంగా) పడాలి. దీన్ని 'శివధార' అంటారు.
అన్వయం: మీరు చేసే పని ఏదైనా సరే (చదువు, ఉద్యోగం, వ్యాపారం), దానిపై పూర్తి ఏకాగ్రతతో, విరామం లేకుండా శ్రద్ధ పెట్టడం నిత్య జీవితంలో ఒక సాధన వంటిది.
సారాంశం:
బయట ఉన్న లింగానికి అభిషేకం చేయడం ద్వారా మనకు పుణ్యం లభిస్తుంది. కానీ మనలోని 'అంతరాత్మ' అనే లింగానికి సత్యం, దయ, శాంతి అనే జలంతో అభిషేకం చేసినప్పుడు మన జీవితం ధన్యమవుతుంది.
మీరు ప్రతిరోజూ చేసే పనుల్లో ఏ అంశాన్ని (శాంతం లేదా ఏకాగ్రత) ఎక్కువగా పాటించాలని అనుకుంటున్నారు?
ఈ శివరాత్రికి మీరు ఏదైనా ఒక దురలవాటును వదిలేయాలని సంకల్పం తీసుకుంటున్నారా?💎⚜️
#స్వామీ శరణం