// కోట్లు ఉంటేనే రాజకీయం ..! ప్రజాస్వామ్యాన్ని కాపాడేది జీరో బడ్జెట్ రాజకీయాలే // ప్రజాస్వామ్యం అంటే ప్రజల పాలన. ఓటు అంటే ప్రజల శక్తి. కానీ నేడు భారత రాజకీయాలు ఈ మౌలిక భావనల నుంచి దూరమవుతూ, డబ్బే అర్హతగా మారిన ప్రమాదకర దశకు చేరుకున్నాయి. ఇటీవల తెలంగాణ రాష్ట్రంలో జరిగిన పంచాయతీ ఎన్నికల్లో ఒక ఓటుకు 25 వేల నుంచి 40 వేల రూపాయల వరకు ఇచ్చినట్టు వార్తలు రావడం దేశవ్యాప్తంగా కలకలం రేపింది. ఇక అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఎమ్మెల్యే కావాలంటే సుమారు 30 కోట్ల రూపాయలు, లోక్‌సభకు ఎంపీ కావాలంటే 100 కోట్లకు పైగా ఖర్చు చేయాల్సి వస్తోందన్న అంచనాలు ప్రజాస్వామ్య భవిష్యత్తుపై తీవ్రమైన ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతున్నాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ప్రజాసేవ చేయాలన్న నిజాయితీ గల వ్యక్తులకు రాజకీయాల్లో ప్రవేశించే అవకాశం ఎక్కడ? ఎన్నికలు కోట్లు–కరెన్సీల పోటీగా మారితే ప్రజాస్వామ్యం క్రమంగా ధనవంతుల ఆటగా మారిపోవడం ఖాయం. డబ్బు రాజకీయాల భయంకర దుష్పరిణామాలు 1. అవినీతి వ్యవస్థీకరణ ఎన్నికల కోసం ఖర్చు చేసిన కోట్లను తిరిగి సంపాదించాలనే తపన పాలకులను అవినీతికి, అక్రమాలకు ప్రేరేపిస్తుంది. అధికార పదవులు సేవ కోసం కాకుండా పెట్టుబడిగా మారుతున్నాయి. ఫలితంగా అవినీతి వ్యక్తిగత లోపంగా కాకుండా వ్యవస్థాత్మక రుగ్మతగా మారుతోంది. 2. ప్రజాసేవకు తూట్లు ప్రజల సమస్యలు, అభివృద్ధి ప్రణాళికలు పక్కకు నెట్టి, కాంట్రాక్టులు, కమిషన్లు, భూకబ్జాలు, అక్రమ లాభాలే రాజకీయ అజెండాగా మారుతున్నాయి. ప్రజాప్రతినిధి అంటే సేవకుడు కాదు, వ్యాపారవేత్త అనే భావన బలపడుతోంది. 3. నిజాయితీ గల యువత రాజకీయాల నుంచి దూరం డబ్బు లేని, కానీ దృష్టి ఉన్న యువత రాజకీయాల వైపు అడుగులు వేయడానికే భయపడుతోంది. “సేవ చేయాలంటే ముందు కోట్లు ఉండాలి” అనే అపోహ రాజకీయాలను ప్రతిభావంతుల నుంచి దూరం చేస్తోంది. 4. ఓటు విలువ క్షీణత ఓటు ఒక పవిత్రమైన హక్కు. కానీ డబ్బు రాజకీయాల వల్ల అది కొనుగోలు చేసే వస్తువుగా మారుతోంది. ఒక రోజు ఇచ్చే డబ్బు కోసం ఐదేళ్ల భవిష్యత్తును తాకట్టు పెట్టే పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. 5. ప్రజాస్వామ్యంపై నమ్మకం పతనం ఎన్నికలు అంటేనే డబ్బు ఆట అనే భావన బలపడితే, ప్రజలు పాలనా వ్యవస్థపై విశ్వాసం కోల్పోతారు. ప్రజాస్వామ్యం బలహీనపడితే నియంతృత్వానికి మార్గం సుగమమవుతుంది. పరిష్కారం ఏమిటి? — జీరో బడ్జెట్ రాజకీయాలు ఈ ప్రమాదకర పరిస్థితికి ప్రత్యామ్నాయం జీరో బడ్జెట్ రాజకీయాలే. అంటే డబ్బు కాదు — ఆలోచనలు, నిజాయితీ, సేవాభావమే మూలధనం కావాలి. • ప్రజలతో ప్రత్యక్ష సంబంధం ఇంటి ఇంటి ప్రచారం, ముఖాముఖి సంభాషణలు, ప్రజల సమస్యలపై చర్చ — ఇవే నిజమైన ప్రచారం కావాలి. • ఎన్నికల ఖర్చుపై కఠిన నియంత్రణ ఎన్నికల వ్యయంపై కఠిన చట్టాలు, పారదర్శక లెక్కలు, స్వతంత్ర పర్యవేక్షణ అవసరం. • రాజకీయ పార్టీల్లో అంతర్గత ప్రజాస్వామ్యం టికెట్ల పంపిణీ డబ్బు ఆధారంగా కాకుండా, సేవా చరిత్ర, ప్రజల నమ్మకం ఆధారంగా జరగాలి. • ఓటర్ల చైతన్యం ఓటు అమ్మకం నేరమని మాత్రమే కాదు, భవిష్యత్తుపై చేసే ద్రోహమని ప్రజలు గ్రహించాలి. ప్రజాస్వామ్యం డబ్బుతో కాదు — విలువలతో నిలుస్తుంది. రాజకీయాలు వ్యాపారంగా మారితే దేశం దోపిడీకి గురవుతుంది. సేవగా మారితే సమాజం సమృద్ధిగా వికసిస్తుంది. కోట్లు ఉంటేనే రాజకీయం కాదు — సంకల్పం ఉంటే చాలు! జీరో బడ్జెట్ రాజకీయాలే ప్రజాస్వామ్యానికి ప్రాణవాయువు. #తెలంగాణ జాగృతి రంగారెడ్డి జిలా అధ్యక్షుడు #కప్పాటి పాండురంగా రెడ్డి (Kappati Panduranga Reddy)