#🙏भक्ती सुविचार📝 #🙏प्रेरणादायक / सुविचार #🙏 प्रेरणादायक बॅनर #🙏श्री गुरुदेव दत्त💐 #🙏श्री स्वामी समर्थ📿 पुरीचे सर्वात मोठे रहस्य: एकादशी देवीला का मिळाली होती 'उलटे' लटकण्याची शिक्षा? (लोककथा की वास्तव?) जगन्नाथ पुरीमध्ये एकादशीच्या दिवशीही महाप्रसाद अत्यंत आवडीने ग्रहण केला जातो आणि तिथे प्रसादासमोर कोणतेही व्रत किंवा नियम चालत नाही, हे पूर्णपणे सत्य आहे; पण 'एकादशी देवीला मंदिरात उलटे लटकवले आहे' ही एक पिढ्यानपिढ्या चालत आलेली अत्यंत सुंदर आणि खऱ्या भक्तीचे रहस्य सांगणारी दंतकथा आहे. काळोख्या रात्रीच्या शांततेत समुद्राच्या लाटांचा तो घुमणारा आवाज आणि वाऱ्याच्या झुळकीसोबत येणारा मंदिरातला शंख-घंटेचा नाद ऐकला की जणू आपण स्वतः त्या काळात पोहोचलो आहोत आणि हे सर्व आपल्या डोळ्यांदेखत घडत आहे असा भास होतो. स्वर्गातून पृथ्वीकडे पाहताना एकादशी देवीच्या मनात एक वेगळाच संघर्ष सुरू होता. संपूर्ण जगात तिचे भक्त अन्नाचा एक कणही न खाता, स्वतःला कष्ट देऊन तिचे कडक व्रत पाळत होते. पण तिची नजर जेव्हा पुरीच्या श्रीक्षेत्र धामावर पडली, तेव्हा तिथे तिला वेगळेच दृश्य दिसले. तिथे उपवासाची कोणतीही सक्ती नव्हती, तर आनंदाचे आणि उत्साहाचे वातावरण होते. "माझे एवढे कडक व्रत सगळे जग पाळते, मग पुरीचे लोक असे काय वेगळे करतात की ते माझे नियम मोडत आहेत?" या विचाराने देवीच्या मनात थोडासा अहंकार आणि राग जागा झाला. हे सत्य स्वतः डोळ्यांनी पाहण्यासाठी त्यांनी आपले तेजस्वी रूप सोडले आणि एका अत्यंत गरीब, सुरकुतलेल्या म्हाताऱ्या स्त्रीचे रूप घेतले. रात्रीच्या अंधारात त्या पुरीच्या रस्त्यांवर आल्या. सगळीकडे भजनांचा गोड आवाज येत होता आणि वातावरणात एक वेगळीच शांतता होती. पण एक दृश्य पाहून त्यांना खूप धक्का बसला; एकादशीची पवित्र रात्र असूनही लोक अत्यंत प्रेमाने अन्नाचे घास खात होते. रागाच्या भरात त्या एका मोडकळीस आलेल्या, गरीब झोपडीजवळ गेल्या आणि त्यांनी खायला मागितले. त्या घरात राहणारा माणूस खूप गरीब होता, त्याच्या अंगावर साधे आणि जुने कपडे होते, पण त्याच्या चेहऱ्यावर एक विलक्षण समाधान होते. त्याने स्वतःच्या वाटणीचा महाप्रसाद अत्यंत आदराने त्या म्हाताऱ्या स्त्रीच्या हातावर ठेवला. तो प्रसाद पाहून देवीला खूप राग आला. तिने चिडून विचारले, "आज एकादशीसारखा मोठा उपवास असताना तुम्ही अन्न कसे काय खाऊ शकता? तुम्हाला पाप लागणार नाही का?" त्यावर तो गरीब माणूस अत्यंत साधेपणाने आणि डोळ्यांत पाणी आणून हसून म्हणाला, "माते, आम्ही उपवासाचा नक्कीच आदर करतो, पण आमच्या पुरीमध्ये हा महाप्रसाद म्हणजे साक्षात आमचे जगन्नाथ आहेत. प्रभूंचा प्रसाद नाकारणे हा आमच्यासाठी खूप मोठा गुन्हा आहे. आमच्याकडे शिकवणच आहे की, 'जगन्नाथस्य महाप्रसादं न पश्यति तिथी व्रतम्' म्हणजेच जगन्नाथांचा प्रसाद समोर आल्यावर सगळे उपवास आणि नियम संपून जातात." हे ऐकून देवीचा राग शांत होण्याऐवजी तिचा अहंकार आणखी दुखावला गेला. "माझ्या व्रताचा असा अपमान? या लोकांना शिक्षा मिळालीच पाहिजे," असा विचार करून ती त्या भक्ताला शाप देणार, तेवढ्यात अचानक समुद्राच्या लाटांचा आवाज खूप वाढला. वाऱ्याचा वेग बदलला आणि वातावरणात तुळशीचा आणि चंदनाचा एक अतिशय सुंदर सुगंध दरवळू लागला. डोळ्यांचे पारणे फेडणारा एक खूप सुंदर प्रकाश पसरला आणि साक्षात भगवान जगन्नाथ तिथे प्रकट झाले. प्रभूंच्या चेहऱ्यावर एक गोड आणि शांत हास्य होते. ते अत्यंत प्रेमळ आवाजात म्हणाले, "हे देवी, तू फक्त तुझे कडक नियम आणि उपवास पाहत आहेस, पण मी माझ्या या गरीब भक्ताचे माझ्यावर असलेले खरे प्रेम आणि भाव पाहत आहे. भक्तीला कधीही नियमांच्या साखळीत बांधता येत नाही आणि जिथे असा प्रयत्न होतो, तिथेच अहंकार जन्म घेतो." प्रभूंच्या या बोलण्यात खूप मोठा अर्थ लपलेला होता, पण देवी रागात असल्यामुळे त्यांना ते समजले नाही. शेवटी खऱ्या भक्तीचा आणि प्रेमाचा विजय व्हावा म्हणून प्रभू जगन्नाथांनी आपला हात वर केला आणि एका क्षणात एकादशी देवी हवेत उलटी झाली. तिचे डोके खाली आणि पाय वर असे झाले. त्या क्षणी मात्र देवीच्या डोळ्यांवरची अहंकाराची पट्टी दूर झाली आणि तिला आपली चूक समजली. तिच्या डोळ्यांतून पश्चात्तापाचे पाणी वाहू लागले. तिने हात जोडून प्रभूंची माफी मागितली. तेव्हा प्रभू जगन्नाथ खूप प्रेमाने म्हणाले, "जोपर्यंत ही दुनिया राहील, तोपर्यंत तुझे हे उलटे आणि नम्र रूप सगळ्या जगाला हेच सांगत राहील की नेहमी व्रतापेक्षा प्रेम श्रेष्ठ असते आणि देवाला मिळवण्यासाठी कोणत्याही कडक नियमांची गरज नसते." असे म्हटले जाते की, याच प्रसंगानंतर पुरीच्या मुख्य जगन्नाथ मंदिराच्या आवारात एकादशी देवीला (ज्यांना काही स्थानिक परंपरांमध्ये विमला देवी किंवा मंगला देवी यांच्याशीही जोडले जाते) अत्यंत नम्र रूपात आणि शीर्षासनाच्या स्थितीत स्थापित केले गेले, जेणेकरून ती कायम महाप्रसादाच्या महिमेचा आदर करेल. आजच्या काळातही ही कथा आपल्याला हेच शिकवते की देवाची भक्ती ही भीतीतून नाही, तर भक्ताच्या खऱ्या प्रेमातूनच सिद्ध होते. तुम्हाला काय वाटते, आजच्या काळात आपण देवाला खूश करण्यासाठी फक्त कर्मकांडांमध्ये आणि कडक नियमांमध्ये जास्त अडकलो आहोत की खरोखरच प्रेमाने देवाची भक्ती करत आहोत? तुमचे प्रामाणिक मत कमेंट करून नक्की सांगा आणि हो, 'जय जगन्नाथ' लिहायला अजिबात विसरू नका! @topfans श्री चित्कला विमर्शन पीठम् Shri Chitkala Vimarshna peetham Rajiv Bonde #श्रीचित्कलाविमर्शनपीठम्वाशिम