## **एक प्रवास... तिन्ही रूपांचा!** **लेखक: राहुल दुमाटे** *(सदर लघुकथा राहुल दुमाटे यांच्या स्वाक्षरीसह कॉपीराइट (Copyright Reserved) सुरक्षित आहे.)* --- सृष्टीच्या निर्मितीचा सर्वात सुंदर आविष्कार म्हणजे ‘स्त्री’. एकाच आयुष्यात अनेक भूमिका इतक्या सहजतेने आणि सुंदरतेने जगणे केवळ तिलाच जमू शकते. एका मुलीचा जन्मापासून सुरू झालेला प्रवास, पुढे कोणाची तरी पत्नी आणि शेवटी एका गोड जीवाची माता होईपर्यंत कसा बदलत जातो, याची ही एक भावस्पर्शी लघुकथा. ### **पहिले रूप: बाबांची लाडकी लेक (कन्या)** आनंदाचे पैंजण पायात बांधून संपूर्ण घरभर बागडणारी एक लहान मुलगी... ती म्हणजे बाबांचा जीव की प्राण आणि आईच्या गळ्यातला ताईत. लहानपणी तिचं जग खूप छोटं आणि रंगीबेरंगी असतं. पाठीवर शाळेचे दप्तर, मनात अथांग स्वप्ने आणि डोक्यात जगाची कोणतीही चिंता नसलेले ते दिवस. बाबांच्या एका हाकेवर धावत जाणारी आणि आपल्या छोट्या-छोट्या हट्टांसाठी संपूर्ण घर डोक्यावर घेणारी ती लाडकी लेक असते. "माझी मुलगी एक दिवस खूप मोठी होईल," असं अभिमानाने सांगणाऱ्या वडिलांच्या सावलीत ती वाढते. तिला वाटतं की हे माहेरचं अंगण, हा गोड गलबला आणि हे स्वातंत्र्य कधीच संपू नये. पण काळाच्या ओघात ही चिमणी कधी मोठी होते आणि तिचे पंख उडण्यासाठी कधी तयार होतात, हे कोणालाच समजत नाही. ### **दुसरे रूप: संसाराची लक्ष्मी (पत्नी)** दिवस उजाडतो तो लग्नाचा. डोक्यावर अक्षता पडतात, सनईचे सूर वाजतात आणि एका रात्रीत त्या लाडक्या लेकीचं रूपांतर एका समजूतदार 'पत्नी'मध्ये होतं. डोळ्यांत माहेर सोडल्याचे अश्रू आणि मनात सासरच्या नव्या जगाबद्दलची धाकधूक घेऊन ती एका नव्या उंबरठ्यावर पाऊल ठेवते. आता तिचे केवळ घर बदलत नाही, तर तिच्या जबाबदाऱ्याही बदलतात. स्वतःच्या आवडीनिवडी, स्वतःचा हट्टीपणा बाजूला ठेवून ती पतीच्या सुखात आणि सासरच्या माणसांच्या आनंदात स्वतःला सामावून घेते. कोणाची तरी 'अर्धांगिनी' बनून ती संसाराचा गाडा खंबीरपणे ओढू लागते. पतीला प्रत्येक संकटात साथ देणे, घराला गोकुळ बनवणे आणि सगळ्यांना प्रेमाच्या धाग्याने बांधून ठेवणे, हे ती कोणत्याही तक्रारीशिवाय करते. आता ती फक्त एक व्यक्ती उरत नाही, तर ती त्या घराचा मुख्य कणा बनते. ### **तिसरे रूप: वात्सल्याची मूर्ती (माता)** आणि शेवटी तिच्या आयुष्यात तो सुवर्णक्षण येतो, जो तिच्या स्त्रीत्वाचा सर्वोच्च टप्पा असतो. नऊ महिने नऊ दिवस आपल्या पोटात एका जीवाला वाढवून, मरणाच्या दारातून परत येत जेव्हा ती एका बाळाला जन्म देते, तेव्हा ती खऱ्या अर्थाने 'माता' बनते. बाळाच्या पहिल्या रडण्याचा आवाज ऐकून तिच्या डोळ्यांतून जे अश्रू वाहतात, ते जगातील सर्वात पवित्र पाणी असते. आई झाल्यानंतर ती स्वतःला पूर्णपणे विसरून जाते. आता तिचं उठणं, बसणं, खाणं-पिणं सगळं काही त्या छोट्या जीवाची सोय बघून ठरतं. रात्रीची झोप उडाली तरी बाळाच्या एका छोट्याशा हसण्यावर तिचा सगळा थकवा नाहीसा होतो. एक मुलगी म्हणून जी मुलगी कधीकाळी खूप नाजूक होती, तीच आई झाल्यानंतर आपल्या मुलासाठी वाघीण बनून जगाशी लढायला तयार होते. 'माता' या रूपात तिचे प्रेम निस्सीम आणि अथांग होते. ### **निष्कर्ष** लेक म्हणून जी जन्माला आली, तिने पत्नी होऊन संसाराला आधार दिला आणि माता होऊन एका नव्या पिढीला जन्म दिला. एकाच जन्मात हे तीन वेगवेगळे जन्म जगणारी स्त्री खरोखरच महान आहे. तिच्या या प्रवासाला, तिच्या त्यागाला आणि तिच्या अखंड प्रेमाला कोटी कोटी प्रणाम! --- > **© २०२६ राहुल दुमाटे. सर्व हक्क स्वाधीन.** > *सदर लघुकथेचे सर्व हक्क लेखक राहुल दुमाटे यांच्याकडे सुरक्षित असून, लेखकाच्या लिखित परवानगीशिवाय ही कथा कोणत्याही सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर, पुस्तकात किंवा अंकात स्वतःच्या नावाने प्रसिद्ध करण्यास कायद्याने बंदी आहे. याचे उल्लंघन केल्यास कॉपीराइट कायद्यांतर्गत कायदेशीर कारवाई केली जाऊ शकते.* --- #RD_Creative