*“स्वतःला विसरणं — हीच खरी ओळख”* “स्वतःला ओळखा” — आपण लहानपणापासून ऐकत आलोय. प्रत्येक पुस्तक, प्रत्येक प्रवचन, प्रत्येक यशस्वी व्यक्ती एकच सांगते — स्वतःला ओळखा. पण एक प्रश्न कधी विचारलात का? स्वतःला ओळखण्याच्या या धावपळीत आपण ‘स्वतः’ मध्येच अडकून तर नाही ना पडलो? “मी कोण आहे?” या प्रश्नाने अनेकांना दिशा दिली. स्वामी विवेकानंद यांनाही हा प्रश्न पडला होता. पण त्या शोधाची सुरुवात “मी” पासून झाली, आणि शेवटी तो “मी” विरघळून गेला — व्यापकतेत. माझ्या मते, स्वतःला ओळखण्यापेक्षा — काही वेळा स्वतःला विसरणं अधिक गरजेचं असतं. “मी” — एक अदृश्य कैद आहे. “मी असा… मी तसा… मी हे केलं… माझं नाव… माझी ओळख…” या “मी”च्या भोवऱ्यात माणूस इतका अडकतो, की तो स्वतःच्याच प्रतिमेचा कैदी बनतो. आपण नाव, पद, यश, ओळख यांना इतकं घट्ट पकडून बसतो, की खऱ्या “स्वतः”पर्यंत पोहोचायलाच विसरतो. “मी” हरवला की “आपण” सापडतं भक्तीत, प्रेमात, नात्यांमध्ये, मैत्रीत — जेव्हा “मी” मागे सरकतो, तेव्हा खरी नाती उभी राहतात. मीराबाई यांचं उदाहरण घ्या. “मी” नाहीसा झाला, आणि त्या “भक्ती” झाल्या. त्यांच्या अस्तित्वात त्यांचं नाव नव्हतं, तर फक्त समर्पण होतं. त्याच क्षणी माणूस स्वतःला नव्याने ओळखायला लागतो. नावात काय आहे? — पण नावासाठीच सगळं! विलियम शेक्सपियर म्हणतो — “नावात काय आहे?” पण गंमत बघा — हे वाक्य लिहितानाही त्याने स्वतःचं नाव लिहिलं! आज प्रत्येकाला आपलं नाव कोरायचं आहे — भिंतीवर, पोस्टवर, कामावर, यशावर… “मी केलं”, “माझं आहे”, “माझ्यामुळे झालं” — हीच ओळख बनत चालली आहे. महानता — जिथे “मी” नाहीसा होतो छत्रपती शिवाजी महाराज यांनी स्वराज्य उभारलं, किल्ले उभे केले, इतिहास घडवला. पण एक तरी किल्ला असा आहे का, ज्यावर त्यांनी स्वतःचं नाव कोरलं? नाही. कारण त्यांची ओळख “मी” मध्ये नव्हती, ती “आपण” मध्ये होती. “तुम्ही आहात म्हणून मी आहे” — ही भावना जिथे असते, तिथेच खरी महानता जन्म घेते. स्वतःला विसरणं — म्हणजे हरवणं नाही, विस्तार होणं स्वतःला विसरणं म्हणजे स्वतःला कमी करणं नाही, तर स्वतःला मोठं करणं आहे. जेव्हा माणूस “मी” पासून दूर जातो — तेव्हा तो इतरांना पाहू लागतो, समजू लागतो. तो दुसऱ्याचं कौतुक करतो, आभार मानतो, इतरांना मोठं करतो… आणि आश्चर्य म्हणजे — अशा माणसाला जग आपोआप मोठं करतं. पण आजची शोकांतिका ही की, आज प्रत्येक जण स्वतःला “हायलाइट” करण्यात व्यस्त आहे. फोटो कसा येईल? नाव कुठे दिसेल? क्रेडिट कोणाला मिळेल? या धावपळीत माणूस स्वतःच्या “मी” मध्ये इतका गुंततो, की तो इतरांपासून दूर जातो. खरी जाणीव तेव्हाच जेव्हा माणूस आत्ममग्नतेपासून बाहेर येतो, तेव्हा त्याला एक गोष्ट समजते — “मी आहे म्हणून जग नाही… जग आहे म्हणून मी आहे.” मी या विशाल विश्वाचा एक छोटासा भाग आहे. माझ्यामुळे जग चालत नाही, पण जगामुळे मी अस्तित्वात आहे. त्यामुळे कधीतरी थांबा… आणि स्वतःला विचारा— मी स्वतःला सिद्ध करत आहे का? की.. स्वतःला विसरून जगाला समजून घेत आहे? कारण लक्षात ठेवा — “जेव्हा माणूस स्वतःला विसरतो, तेव्हाच तो इतरांच्या मनात कायमचा लक्षात राहतो.”🙏 (या लेखाला माझं नाव देत नाही, तरच या लेखाला अर्थ राहील.☺️) #🙋‍♂️Thank You🙂