#🗣️आंतरराष्ट्रीय मातृभाषा दिन आंतरराष्ट्रीय मातृभाषा दिन (International Mother Language Day). हा दिवस दरवर्षी २१ फेब्रुवारी रोजी जगभर साजरा केला जातो. फोटोमध्ये भारताच्या (INDIA) आकारात विविध भाषांमध्ये 'India' किंवा 'भारत' असे शब्द लिहिलेले आहेत, जे जगातील भाषिक विविधतेचे आणि मातृभाषांच्या महत्त्वाचे प्रतीक आहे. या दिवसाची सुरुवात कधी आणि कशी झाली? या दिवसाची सुरुवात १९५२ मध्ये झालेल्या एका ऐतिहासिक घटनेपासून झाली. तत्कालीन पूर्व पाकिस्तान (आताचे बांगलादेश) मध्ये बंगाली भाषा आंदोलन (Bengali Language Movement) सुरू झाले होते. १९४७ मध्ये पाकिस्तान तयार झाल्यानंतर, सरकारने उर्दू ला एकमेव अधिकृत राष्ट्रीय भाषा म्हणून घोषित करण्याचा प्रयत्न केला. पूर्व पाकिस्तानातील (जिथे बहुसंख्य लोक बंगाली बोलत होते) लोकांना हे अन्यायकारक वाटले. त्यांनी बंगाली ला अधिकृत भाषेचा दर्जा मिळावा म्हणून आंदोलन सुरू केले. २१ फेब्रुवारी १९५२ रोजी ढाका (Dhaka) येथे विद्यार्थी आणि नागरिकांनी मोठ्या प्रमाणात निदर्शने केली. पोलिसांनी गोळीबार केला, ज्यात अनेक तरुण शहीद झाले (त्यांना 'भाषा शहीद' म्हणून ओळखले जाते). या घटनेमुळे बांगलादेशात २१ फेब्रुवारी हा शहीद दिवस (Shaheed Dibosh) म्हणून साजरा केला जातो. यामुळे नंतर बंगालीला अधिकृत भाषेचा दर्जा मिळाला आणि हा आंदोलन बांगलादेशाच्या स्वातंत्र्याच्या लढ्याचा पाया ठरला. या घटनेच्या स्मरणार्थ आणि जगातील सर्व मातृभाषांच्या संरक्षणासाठी: १९९९ मध्ये (१७ नोव्हेंबर) युनेस्को (UNESCO) ने २१ फेब्रुवारी हा दिवस आंतरराष्ट्रीय मातृभाषा दिन म्हणून जाहीर केला. हा प्रस्ताव प्रथम बांगलादेश कडून आला होता (काही स्रोतांनुसार कॅनडातील बंगाली नागरिक रफिकुल इस्लाम यांनी याची सूचना दिली होती). २००० पासून हा दिवस जगभरात पहिल्यांदा साजरा केला गेला. २००२ मध्ये संयुक्त राष्ट्र महासभेने (UN General Assembly) याला अधिकृत मान्यता दिली. या दिवसाचे महत्त्व काय? जगातील भाषिक आणि सांस्कृतिक विविधता जपणे. मातृभाषा, अल्पसंख्याक भाषा आणि लुप्त होणाऱ्या भाषांचे संरक्षण करणे. बहुभाषिक शिक्षणाला प्रोत्साहन देणे. भाषा हे व्यक्तीच्या ओळखीचे, संस्कृतीचे आणि विकासाचे महत्त्वाचे माध्यम आहे हे जागरूक करणे. भारतातही हा दिवस साजरा केला जातो, कारण भारतात २०० हून अधिक भाषा आणि असंख्य बोली आहेत. फोटोमध्ये दाखवल्याप्रमाणे 'भारत' विविध लिपी आणि भाषांतून व्यक्त होतो, जे आपल्या देशाच्या भाषिक वैविध्याचे सुंदर चित्रण आहे. थोडक्यात, या दिवसाची खरी सुरुवात २१ फेब्रुवारी १९५२ च्या बंगाली भाषा आंदोलनातील शहीदांपासून झाली, आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर १९९९-२००० मध्ये युनेस्कोने त्याला जागतिक दर्जा दिला. हा दिवस केवळ स्मरण नसून, भाषांच्या हक्कांसाठी लढण्याची प्रेरणा आहे!