#✍मराठी साहित्य #🙏शिवदिनविशेष📜 #🚩जय भवानी जय शिवाजी🚩 #🚩छत्रपति शिवाजी महाराज #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏
*🚩🙏छत्रपती शिवरायांच्या गारदेचा अर्थ काय?🙏🚩*
महाराज दरबारात प्रवेश करत असताना जी घोषणा किंवा ललकारी दिली जात असे तिला मराठीत 'गारद' असे म्हटले जाते.
गारदेला संस्कृत मध्ये 'बिरूद:' तर उर्दू भाषेत 'अल्काब'असे म्हणतात.
ही गारद देणाऱ्यांना 'गारदी' असे म्हणतात.
*गडपती*
गडकोटांचे अधिपती, राज्यातील गडकोटांवर ज्यांचे अधिपत्य (राज्य) आहे असे महाराज
*गजअश्वपती*
ज्यांच्याकडे स्वतःच्या मालकीचे हत्ती व घोड्यांचे दल आहे असे महाराज. (त्याकाळी हत्ती हे वैभवाचे प्रतीक समजले जायचे म्हणून गजअश्वपती हा शब्द वैभव संपत्तीचे प्रतीक होता)
*भूपती-प्रजापती*
वास्तविक राज्याभिषेक म्हणजे राज्यकर्त्याचा भूमिशी झालेला विवाह आहे.
म्हणजेच ज्यांनी राज्यातील भूमीचे व प्रजेचे पती हे पद स्वीकारले आहे आणि त्यांचे सर्वत्र रक्षण करणे हे ज्या राज्यकर्त्याचे प्रथम कर्तव्य आहे असे महाराज
*सुवर्णरत्नश्रीपती*
सोने आणि रत्ने हे देखील वैभवाचे प्रतीक आहे.
राज्याच्या खजिन्यातील वेगवेगळे हिरे, माणिक, मोती आणि सुवर्ण (सोने) यावर ज्यांचे अधिपत्य (मालकी) आहे असे महाराज
*अष्टवधानजागृत*
आठही प्रहरी जागृत राहून राज्याच्या आठही दिशांवर लक्ष ठेवणारे महाराज
*अष्टप्रधानवेष्ठीत*
ज्यांच्या पदरी प्रत्येक शास्त्रात निपुण असलेले आठ प्रधान आहेत आणि राज्यकारभारात ते ज्यांचा सल्ला घेतात असे महाराज
*न्यायालंकारमंडित*
कर्तव्यकठोर आणि न्यायकठोर राहून सत्याच्या व न्यायाच्या बाजूने निकाल देणारे महाराज
*शस्त्रास्त्रशास्त्रपारंगत*
सर्व प्रकारच्या शस्त्रविद्या व शास्त्रांत पारंगत असलेले महाराज
*राजनीतिधुरंधर*
आदर्श राज्यकर्त्यांप्रमाणे राजकारणाच्या डावपेचांमध्ये (राजनीतीमध्ये) तरबेज असलेले महाराज
*प्रौढप्रतापपुरंदर*
मोठे शौर्य गाजवून ज्यांनी आपल्या पराक्रमाचा ठसा उमटवला आहे असे महाराज
*क्षत्रियकुलवतंस*
क्षत्रिय कुळात जन्म घेऊन त्या कुळाचे सर्वात श्रेष्ठ व्यक्ती व क्षत्रिय कुळाचे भुषण असलेले महाराज
*सिंहासनाधीश्वर*
जसा देव्हाऱ्यातील देव (अधिश्वर) असतो तसेच ३२ मन सुवर्णसिंहासनावर शोभून दिसणारे सिंहासनाचे आधिश्वर असे महाराज
*महाराजाधिराज*
विद्यमान सर्व राज्यांमध्ये जे सर्वांत श्रेष्ठ आहेत आणि साऱ्या राजांनी ज्यांच्या अधिपत्याखाली राहण्याचे स्वीकारायला हवे असे महाराज
*राजाशिवछत्रपती*
ज्यांनी जनतेवर न्यायाचे आणि त्यांच्या रक्षणाचे छत्र धरले आहे.
जे जनतेचे पालनकर्ता आहेत असे सार्वभौम राजे, शिवाजी महाराज
*कि जय*
ज्यांचा कीर्तीरूपी विजय त्रैलोक्यात अढळ आहे.
चंद्र-सूर्य असेपर्यंत ज्यांचे नाव प्रजेच्या मनात विजयाची ज्योत प्रज्वलित ठेवेल अशा महाराजांचा विजय असो
*गारदेचा भावार्थ आणि महत्त्व:*
शिवरायांची गारद देताना त्यामागे अनेक उदात्त भावना दडलेल्या आहेत
*कृतज्ञता:* ज्यांनी शून्यातून स्वराज्य निर्माण केले आणि गुलामगिरीच्या अंधारातून प्रजेला बाहेर काढले, त्यांच्याप्रती व्यक्त केलेली ही कृतज्ञता आहे.
*विजयी विचार:* ही गारद केवळ व्यक्तीचा विजय सांगत नाही, तर महाराजांच्या अंगी असलेली गुण कौशल्य व त्यांनी जपलेल्या न्याय, निती आणि मानवतेचा विजय असो, असे सांगते.
*ऊर्जा आणि स्फूर्ती:* जेव्हा शिवभक्त गारद देतात, तेव्हा त्यांच्या अंगात एक वेगळीच ऊर्जा संचारते.
त्यांना शिवरायांच्या प्रेरणेतून अन्यायाविरुद्ध लढण्याचे बळ मिळते.
🚩 जय शिवराय जय शंभूराजे 🚩