#💡 ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਪੈਸ਼ਲ ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦ ਕੌਰ – ਇੱਕ ਸ਼ੇਰਨੀ ਦੀ ਅੰਤਮ ਯਾਤਰਾ 🕊️💔 ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦ ਕੌਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਉਹ ਸ਼ੇਰਨੀ ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਲੜੀ, ਰੀਜੈਂਟ ਬਣ ਕੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਰਾਜ ਖੋਹਿਆ ਗਿਆ, ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵਿਛੋੜਿਆ ਗਿਆ। ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਭੁਗਤੀਆਂ, ਨੇਪਾਲ ਤੱਕ ਜਾ ਕੇ ਵੀ ਹੌਸਲਾ ਨਾ ਹਾਰਿਆ। ਆਪਣੇ ਵਤਨ ਤੋਂ ਦੂਰ, ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਨਬੀ ਘਰ ਵਿੱਚ 1 ਅਗਸਤ 1863 ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 46 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗਵਾਸ ਹੋ ਗਈ। ਅੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ, ਇੱਕਲੀ, ਪਰ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਉਹੀ ਜੋਸ਼ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਬਰਕਰਾਰ ਰਿਹਾ। ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਈ ਉਹ ਘੜੀ ਜੋ ਇੱਕ ਬੇਟੇ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਚੀਰ ਗਈ। ਕਿ ਰਾਜ ਖੋਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਾਂ–ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਦਰਦ ਸੱਤਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਟਾ ਸਕਦੀਆਂ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦਾ ਅੰਤਮ ਸਸਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਕੋਈ ਆਜ਼ਾਦ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਤਾਂ ਖੁਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਜੀ ਰਹਿਆ ਸੀ, ਧਰਮ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਸੱਤਾ ਖੋਹ ਲਈ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਵੀ ਲੰਮੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਸੀਬ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੀ ਦੇਹ ਪੰਜਾਬ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਮਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਲੰਡਨ ਦੇ ਕੈਂਸਲ ਗ੍ਰੀਨ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਦੇ ਡਿਸੈਂਟਰਜ਼ ਚੈਪਲ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰੱਖਣਾ ਪਿਆ। ਅਖੀਰ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1864 ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਨਾਸਿਕ (ਪੰਚਵਟੀ) ਵਿੱਚ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਘਰ ਤੋਂ ਦੂਰ, ਵਤਨ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ । ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਅਰਥੀ ਅੱਗੇ ਬੇਬੱਸ ਖੜਾ ਸੀ। ਤਾਜ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ, ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ,ਪਰ ਮਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਇਕ ਮਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ,ਇਹ ਸਿੱਖ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਸੀ। ਇੱਕ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਆਖਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਸਸਕਾਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪੋਤੀ ਬੰਬਾ ਸਦਰਲੈਂਡ ਨੇ 1924 ਵਿੱਚ ਅਸਥੀਆਂ ਲਾਹੌਰ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀਆਂ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਦਰਦ, ਸੰਘਰਸ਼ ਤੇ ਮਾਂ-ਪੁੱਤ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦ ਕੌਰ ਨੂੰ ਸਲਾਮ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ਣ। 🙏❤️ #MaharaniJindKaur #RaniJindan #SikhHistory #PunjabDiMaa #DuleepSingh