#शायर की डायरी पुण्यातील एका चाळीत 'सदाशिव' (वय ५५) आणि त्यांचा मुलगा 'अनिकेत' (वय २१) राहत होते. सदाशिव मार्केट यार्डमध्ये हमालीचं काम करायचे. दिवसभर ५०-१०० किलोची पोती पाठीवर वाहून त्यांना दिवसाला ३००-४०० रुपये मिळायचे. त्यांच्या अंगावर नेहमी तोच एक पिवळसर झालेला पांढरा सदरा असायचा, ज्याला दोन-तीन ठिकाणी ठिगळं लावली होती.
अनिकेत कॉलेजला होता. तो अभ्यासात हुशार होता, पण संगत वाईट होती. त्याला श्रीमंत मित्रांसारखं राहायची हौस होती. अनिकेतचा वाढदिवस जवळ आला होता.
त्याने हट्ट धरला: "बाबा, मला आयफोन (iPhone) पाहिजे. माझ्या सगळ्या मित्रांकडे आहे. मला साध्या फोनची लाज वाटते."
सदाशिवरावांच्या पायाखालची जमीन सरकली.
"बाळा, आयफोन ५०-६० हजाराचा येतो. आपला ६ महिन्यांचा पगार आहे तो. तुला मी साधा टचस्क्रीन फोन घेऊन देतो ना?"
अनिकेत चिडला. त्याने जेवणाचं ताट फेकून दिलं.
"तुम्ही नेहमी असंच करता! भिकारी आहोत का आपण? जर मला आयफोन मिळाला नाही, तर मी वाढदिवस साजरा करणार नाही आणि जेवणार पण नाही."
अनिकेत रागाने घराबाहेर निघून गेला.
सदाशिवराव निमूटपणे ते सांडलेलं अन्न गोळा करू लागले. त्यांच्या डोळ्यात पाणी होतं.
त्यांना माहित होतं की, मुलाचा हट्ट पुरवणं त्यांच्या आवाक्याबाहेरचं आहे.
पण बापाचं काळीज ते... मुलाने 'जेवणार नाही' म्हटल्यावर बापाला घास कसा जाईल?
त्यांनी ठरवलं, काहीही करून पोराचा हट्ट पुरवायचा.
पुढचे १० दिवस सदाशिवरावांनी अमानुष कष्ट केले.
ते सकाळी ४ वाजता मार्केटमध्ये जायचे आणि रात्री १२ वाजेपर्यंत डबल शिफ्ट करायचे.
त्यांनी दुपारचं जेवण बंद केलं, जेणेकरून ३० रुपये वाचतील. ते फक्त नळाचं पाणी पिऊन पोती उचलायचे.
त्यांनी आपल्या लग्नातली शेवटची आठवण— 'सोन्याची अंगठी'—गुपचूप विकली.
रक्त आटवलं, हाडं झिजवली... आणि कसेबसे ५०,००० रुपये जमा केले.
वाढदिवसाचा दिवस उजाडला.
अनिकेत घरी वाट बघत होता. "बाबा आले का नाही अजून? पैसे आणले नसतील म्हणून तोंड लपवत असतील."
संध्याकाळचे ८ वाजले.
अनिकेतला फोन आला. पण तो बाबांचा नव्हता, तो 'ससून हॉस्पिटल' (Sassoon Hospital) मधून होता.
"हॅलो? सदाशिवरावांचा मुलगा का? लवकर या. तुमच्या वडिलांचा अपघात झालाय."
अनिकेत घाबरला. तो धावत हॉस्पिटलला गेला.
तिथे गेल्यावर डॉक्टरांनी त्याला शवागारात (Morgue) नेलं.
तिथे एका स्ट्रेचरवर पांढऱ्या कपड्यात गुंडाळलेला सदाशिवरावांचा मृतदेह पडला होता.
त्यांचा चेहरा शांत होता, पण शरीर खूप थकलेलं दिसत होतं.
डॉक्टर म्हणाले:
"त्यांचा अपघात नाही झाला.
ते मार्केटमध्ये पोती उचलत होते. अचानक चक्कर येऊन पडले.
त्यांचं 'हार्ट फेल' झालं.
पण आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे... जेव्हा आम्ही त्यांचं पोस्टमॉर्टम केलं, तेव्हा समजलं की त्यांच्या पोटात अन्नाचा एक दाणाही नव्हता.
गेल्या ३-४ दिवसांपासून ते बहुधा उपाशी होते.
अति-श्रम आणि उपासमारीमुळे त्यांचं शरीर आतून खलास झालं होतं."
अनिकेतच्या पायातली शक्तीच गेली. तो भिंतीला टेकून खाली बसला.
नर्सने अनिकेतच्या हातात एक 'प्लास्टिकची पिशवी' दिली.
"हे घ्या, त्यांच्या खिशात या वस्तू सापडल्या."
अनिकेतने थरथरत्या हाताने ती पिशवी उघडली.
त्यात काय होतं?
१. काही सुट्टे पैसे (जे रिक्षासाठी ठेवले होते).
२. आणि एक 'सील-पॅक आयफोन' (New iPhone Box).
३. त्या बॉक्सवर एक रक्ताचा डाग लागला होता... सदाशिवरावांच्या घामाचा आणि कष्टाचा तो शिक्का होता.
आणि त्या फोनसोबत एक चिट्ठी होती. (दुकानदाराकडून लिहून घेतली होती).
त्यात लिहिलं होतं:
"बाळा अनिकेत,
वाढदिवसाच्या शुभेच्छा!
रागावू नकोस राजा. थोडा उशीर झाला पैसे जमवायला.
तू म्हणाला होतास ना, तुला माझ्या फाटक्या कपड्यांची लाज वाटते?
म्हणून मी दुकानात जाण्याआधी अत्तर लावलं होतं, जेणेकरून तुला फोन देताना माझ्या घामाचा वास येऊ नये.
आता हट्ट करू नकोस, पोटभर जेवून घे.
मी थकलोय... थोडा आराम करतो."
ती चिट्ठी वाचून अनिकेतने हंबरडा फोडला.
ज्या बापाला त्याने 'भिकारी' म्हटलं होतं, तो बाप राजासारखा मन असलेला निघाला.
ज्या फोनसाठी त्याने बापाला शिव्या दिल्या होत्या, तो फोन आज त्याच्या हातात होता... पण तो फोन घेण्यासाठी आता 'बाप' जगात नव्हता.
अनिकेतने तो ५० हजाराचा फोन तिथेच जमिनीवर आपटला.
तो फोन फुटला.
पण सदाशिवरावांचं हृदय आधीच फुटलं होतं.
त्या रात्री अनिकेत त्या थंड पडलेल्या देहाजवळ बसून ओरडत होता:
"बाबा! उठा ना! मला नकोय फोन! मला तुम्ही हवे आहात!
मी परत कधीच हट्ट नाही करणार! बाबा, एकदा डोळे उघडा!"
पण सदाशिवराव आता कधीच उठणार नव्हते.
त्यांनी अनिकेतचा हट्ट पुरवला होता, पण त्याची किंमत स्वतःचा 'श्वास' देऊन चुकवली होती.
आज अनिकेत खूप मोठा ऑफिसर झालाय. त्याच्याकडे आता लाखो रुपये आहेत.
पण आजही, जेव्हा तो मार्केटमधून जातो आणि तिथे एखाद्या हमालाला पोती उचलताना बघतो...
तेव्हा तो तिथेच उभा राहून रडतो.
कारण त्याला त्या हमालाच्या घामात त्याच्या बापाचा 'त्याग' दिसतो.
आई-वडील आपली स्वप्नं पूर्ण करण्यासाठी स्वतःची स्वप्नं जाळून टाकतात. त्यांच्याकडे पाहून कधीच हट्ट करू नका. तुम्हाला जे सहज मिळतं, त्यासाठी त्यांनी किती अपमान आणि कष्ट सहन केले आहेत, हे तुम्हाला कधीच कळणार नाही. वस्तू तुटली तर नवीन मिळते, पण 'बाप' एकदा गेला की पुन्हा मिळत नाही.