#🙏भक्तीमय सकाळ🎬 #🌹राधा कृष्ण #🙏ध्यानी मनी विठ्ठल #🙏जय हरी विठू माउली🙏 #🙏विठ्ठल नामाची शाळा भरली मास. भारतीय पंचांगानुसार येणारा अकरावा महिना म्हणजे माघ मास होय. ग्रेगेरीयन कॅलेंडर प्रमाणे सरासरी जानेवारी फेब्रुवारी या महिन्यात माघ मास होतो. ज्या महिन्यात पोर्णिमेचा चंद्र मघा नक्षत्रात असेल त्या महिन्यास माघ असे म्हणतात. पोर्णिमांत पौंष पौर्णिमेपासून माघ स्नानाची सुरुवात होते तर पोर्णिमांत माघ मासात पौर्णिमेला माघ स्नानाची समाप्ती होते. माघ महिन्यात हेमंत ऋतू संपून शिशीर ऋतूची सुरवात होते. उत्पत्ती स्थिती आणि लय या निसर्ग नियमाप्रमाणे शिशीर ऋतूत वृक्षवल्लीची पानगळ सुरू होते, तर वसंत ऋतूत पुन्हा नवीन पाने येऊन निसर्ग बहरतो. माघ महिन्यात सूर्य पूजेचे फार महत्त्व आहे. सूर्य हा विश्वाच्या अक्षय ऊर्जेचा सर्वात मोठा स्त्रोत आहे. सृष्टी वरील सर्व ऊर्जा या सूर्यापासूनच तयार होतात. इतकेच नाही तर सृष्टीचा जन्म देखील सूर्यापासूनच झालेला आहे. म्हणूनच मग महिन्यात सूर्यनारायणाच्या पूजेचे विशेष महत्त्व आहे. माघ शुद्ध सप्तमीला रथसप्तमी असे म्हणतात. रथसप्तमी ला सूर्याला नैवेद्य दाखवला जातो. माघ शुद्ध पंचमीला वसंत पंचमी असे म्हणतात. शिशिर ऋतू मध्ये येणाऱ्या या पंचमीला वसंत पंचमी देखील म्हणतात. श्री पंचमी किंवा ज्ञान पंचमी म्हणून देखील वसंत पंचमीला ओळखले जाते. वसंत ऋतूची सुरुवात होणार असल्यामुळे माघ शुद्ध पंचमी वसंत पंचमी म्हणून साजरी केली जाते. याच दिवशी पृथ्वीवर सरस्वती देवी अवतरली असे मान्यता आहे. सरस्वती ही ज्ञानाची देवता असल्यामुळे या पंचमीला ज्ञानपंचमी असे देखील म्हणतात. माघ शुद्ध चतुर्थीला गणेश जन्म केला जातो. माघमहिन्यामध्ये गणेश जन्म (गणेश चतुर्थी)वसंत किंवा श्री पंचमी, मग शुद्ध षष्ठीला श्री गणेशाचा लग्न सोहळा साजरा केला जातो. बीड पासून जवळ असलेल्या नामलगाव या क्षणी गणेश विवाह सोहळा फार मोठ्या प्रमाणात साजरा केला जातो. रथसप्तमी, वैद्य नवमी म्हणजे रामदास नवमी, वैद्य चतुर्दशी म्हणजे महाशिवरात्र, निवृत्तीनाथ जयंती, माध्वाचार्य, चांगदेव यांची पुण्यतिथी,तसेच सर्वसाधारणपणे भारतीय प्रजासत्ताक दिन हा माघ महिन्यातच साजरा केला जातो. पंधरवडी शुद्ध आणि वैद्य या दोन्ही एकादशी पुण्यप्रद मानल्या जातात. त्याच्यातही आषाढी कार्तिकी चैत्र आणि माघ वारी या एकादशी अधिक पुण्यकारक म्हटल्या जातात. महाराष्ट्रामध्ये पंढरपूर येथे या दिवशी मोठी यात्रा जमते. याच मुळे माघ महिन्यास पुण्यप्रद महिना किंवा पूजेचा महिना असे म्हणतात. मग महिन्यात पोर्णिमेस शनी मेष,गुरू चंद्र सिंह राशीत तर सूर्य श्रवण नक्षत्रात असेल तर चौकोनी महायुतीत महामाघी योग असे म्हणतात. माघ अमावस्येला दान देऊन मौनव्रताचे पालन केले जाते. पितरांसाठी तर्पण पिंडदान आणि श्राद्ध केली जाते. गौतम ऋषिंनी इंद्राला दिलेल्या शापातून मुक्ती मिळण्यासाठी माघ महिन्यास गंगा स्नान करायचा उ:शाप दिला होता. त्यामुळेच मग पौर्णिमा आणि अमावास्या या दिवशी जागत स्नान करणे पुण्यप्रद मानले जाते. थंडीचा महिना असल्यामुळे शरीरातील उष्णता कायम टिकून ठेवण्यासाठी या महिन्यात देखील तिळाचा भोजनात मोठ्या प्रमाणावर वापर करतात. बाराही महिन्यात विष्णुसहस्त्रनाम आणि गीतेचा पाठ करावा पण त्यातली त्यात माघ महिन्यात विष्णुसहस्रनाम गीतेचा पाठ करणे पुण्यप्रद मानले जाते. अशा या पूण्यप्रद माघ महिन्याची सुरुवात श्री विष्णुसहस्रनामाने करुयात. ॐ विष्वंविष्णर्वषटकारो भूतभव्य स्वतः प्रभु: भूतकृत भूतभृतभावो भूतांच्या भूतभावन: ॐनमो भगवते वासुदेवाय