ਰੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ: ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਹੌਸਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮਿਸਾਲਰੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ ਇੱਕ ਹੌਸਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੌਂਸਲਾ, ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੈ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੋਰਥ ਸਫਲਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ, ਪਤਨੀ ਸ: ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ, ਪਿੰਡ ਲਲਤੋਂ ਖੁਰਦ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਰੋਸਰੀ ਸਟੋਰ ’ਤੇ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ਼ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਕਰ ਦਿਖਾਉਣਾ ਵੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਰੁਚੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ’ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਸਦਾ ਪੂਰਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ।ਸੰਨ 2013 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 27 ਵੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਕੱਟੀਆਂ ਨਾਲ ਡੇਅਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਅੱਜ 2026 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਕੁੱਲ 73 ਡੇਅਰੀ ਪਸ਼ੂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 27 ਵੱਛੇ ਅਤੇ ਵੱਛੀਆਂ, 14 ਗੱਭਣ ਵੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਕੱਟੀਆਂ, 17 ਦੁੱਧਾਰੂ ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ 15 ਦੁੱਧਾਰੂ ਮੱਝਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਹੁਣ ਉਹ ਮੱਝਾਂ ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਬੱਛੜਾ ਲਗਭਗ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਵੇਚਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਸਦਾ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੀ। ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਪੀ.ਏ.ਯੂ. (ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ) ਅਤੇ ਗਡਵਾਸੂ (ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਵੈਟਨਰੀ ਅਤੇ ਐਨੀਮਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ) ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਉੱਚ-ਮਿਆਰੀ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਰੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਖ਼ੁਰਾਕ ਮਿਲ ਸਕੇ। ਰੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ ਇੱਕ ਸਯੁੰਕਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਕੋਲ 22 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਣਕ, ਝੋਨਾ, ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਆਲੂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਚਾਰਾ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੇ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਨੀਲੀ ਰਾਵੀ, ਹੋਲਸਟਾਈਨ ਫ੍ਰੀਜ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਮੁਰ੍ਹਾ ਵਰਗੀਆਂ ਉੱਤਮ ਨਸਲਾਂ ਵੀ ਹਨ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਬਰਸੀਮ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਜਰਾ ਚਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖ਼ੁਰਾਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਉਸ ਤੋਂ ਪਸ਼ੂ ਖੁਰਾਕ, ਰਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਬਾਰੇ ਸਲਾਹ ਵੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।ਉਹ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ 52 ਰੁ: ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਅਤੇ ਮੱਝਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ 77 ਰੁ: ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵੇਚਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਖੁਦ ਦੁੱਧ ਵੇਚਣ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਪਰ ਉਸਦੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਕਾਰਨ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡਾਂ—ਲਲਤੋਂ, ਝਾਂਡੇ, ਫੁੱਲਾਂਵਾਲ, ਬੱਦੋਵਾਲ, ਭਨੋੜ, ਢੋਲੇਵਾਲ ਅਤੇ ਬਾੜੇਵਾਲ—ਦੇ ਲੋਕ ਖੁਦ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਦੁੱਧ ਖਰੀਦਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਚਾਰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ₹14,000 ਤੋਂ ₹16,000 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਦੁੱਧ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਲਗਭਗ 3.5 ਕੁਇੰਟਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਆਮਦਨ ਤਕਰੀਬਨ ₹80,000 ਤੋਂ ₹1,00,000 ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਉਹ ਨੀਲੀ ਰਾਵੀ, ਹੋਲਸਟਾਈਨ ਫ੍ਰੀਜ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਮੁਰ੍ਹਾ ਵਰਗੀਆਂ ਉੱਤਮ ਨਸਲਾਂ ਦੇ ਔਸਤਨ 10 ਤੋਂ 12 ਪਸ਼ੂ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਵੇਚ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਰੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ’ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖੋ, ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਨਾ ਡਰੋ—ਕਾਮਯਾਬੀ ਜ਼ਰੂਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕਦਮ ਚੁੰਮੇਗੀ।ਸਰੋਤ: ਡਾ. ਲਖਵਿੰਦਰ ਕੌਰ¹, ਡਾ. ਅਮਿਤ ਸ਼ਰਮਾ² ਅਤੇ ਡਾ. ਗਗਨਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ³¹,³ ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ² ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਵੈਟਨਰੀ ਅਤੇ ਐਨੀਮਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ#punjabagriculturaluniversity #dairyfarmer #womenempowerment #punjab #women #dairybusiness #dairysector #successstory #inspiration #motivation #📑ਸ਼ੇਅਰਚੈਟ ਜਾਣਕਾਰੀ 📑