१४ जानेवारी — केवळ एक तारीख नाही, हा मराठवाड्याच्या आत्मसन्मानाचा इतिहास आहे.
१४ जानेवारी १९९४ रोजी मराठवाडा विद्यापीठाला डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ हे नाव अधिकृतपणे प्राप्त झाले. मात्र हे नाव सहज मिळालेलं नव्हतं. या नावामागे तब्बल १६ वर्षांचा दीर्घ, वेदनादायी आणि संघर्षमय इतिहास दडलेला आहे. हा लढा केवळ विद्यापीठाच्या नामांतरापुरता मर्यादित नव्हता, तर तो शिक्षणावर समान हक्क, सामाजिक न्याय आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या विचारांना मान्यता मिळवून देण्यासाठी होता.
१९७८ साली महाराष्ट्र सरकारने विद्यापीठाला डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे नाव देण्याचा निर्णय घेतला. मात्र या निर्णयाला विरोध करत मराठवाडाभर तीव्र असंतोष आणि हिंसाचार उसळला. अनेक ठिकाणी दलित वस्त्यांवर हल्ले झाले, घरे जाळली गेली, विद्यार्थ्यांवर अत्याचार झाले आणि हजारो कुटुंबांचे आयुष्य उद्ध्वस्त झाले. केवळ एका नावाच्या मागणीसाठी लोकांना माणूस म्हणून जगण्याचा हक्क नाकारला गेला. तरीही आंबेडकरी चळवळ मागे हटली नाही; अन्यायासमोर झुकण्याऐवजी तिने संघर्ष अधिक तीव्र केला.
या ऐतिहासिक आंदोलनात अनेकांनी आपले प्राण गमावले, असंख्य लोक जखमी झाले आणि हजारो कुटुंबांनी असह्य वेदना सहन केल्या. हा लढा रक्ताने लिहिला गेलेला इतिहास आहे. ज्यांची नावे कुठेही नोंदली गेली नाहीत, त्यांचेही बलिदान या संघर्षाचा अविभाज्य भाग आहे. त्यामुळे हा दिवस केवळ आठवणींचा नाही, तर कृतज्ञतेचा आणि जबाबदारीचा आहे.
या आंदोलनात उतरलेल्या लोकांनी कोणतीही सत्ता, पद किंवा वैयक्तिक लाभ मागितला नव्हता. त्यांनी मागितलेला हक्क एकच होता — डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा सन्मान आणि शिक्षणावर समान अधिकार. त्यांच्या त्यागामुळेच आज लाखो विद्यार्थी अभिमानाने “डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ” हे नाव उच्चारतात आणि या विद्यापीठात शिक्षण घेतात.
१४ जानेवारी हा दिवस आपल्याला पुन्हा पुन्हा आठवण करून देतो की —
हक्क कधीच सहज मिळत नाहीत; ते लढून मिळवावे लागतात.
आणि बाबासाहेबांचे नाव केवळ फलकावर लिहिण्यासाठी नसून,
ते विचारांनी, आचरणाने आणि संघर्षाने जपायचं असतं.
आजचा दिवस म्हणजे
ज्यांनी प्राण गमावले त्यांना नमन करण्याचा,
ज्यांनी अन्याय सहन केला त्यांना आठवण्याचा,
आणि पुढील पिढ्यांना सांगण्याची जबाबदारी स्वीकारण्याचा दिवस —
हा इतिहास सहज मिळालेला नाही.
✊ जय भीम
📘 १४ जानेवारी — डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ नामांतर दिवस
- आंबेडकरी विचार
#नामांतरदिवस #मराठवाडा #डॉबाबासाहेबआंबेडकर #AmbedkarLegacy #AmbedkarThoughts #✍️ विचार #😇प्रेरणादायक डायलॉग व्हिडिओ


