సింహాచలం చందన స్వామి చరిత్ర శ్రీ మహావిష్ణువు రెండు అవతారాలైన వరాహ, నారసింహ కలిసి ద్వయావతార రూపుడుగా వరాహ నరసింహస్వామిగా వెలసిన క్షేత్రం సింహాచలం. ఈ దేవాలయం సముద్రమట్టానికి 244 మీటర్ల ఎత్తున సింహగిరి పర్వతంపై ఉంది. ఇది దక్షిణ భారతదేశంలోని ముఖ్యమైన వైష్ణవ పుణ్యక్షేత్రాలలో ఒకటి. స్థలపురాణం — ప్రహ్లాదుని భక్తి: విసిగిన హిరణ్యకశిపుడు "విష్ణువు సర్వవ్యాప్తమని చెబుతున్నావు కదా, ఏడీ ఈ స్తంభంలో ఉన్నాడా? చూపించు" అని స్తంభాన్ని పగలగొట్టగా విష్ణువు నరసింహస్వామిగా స్తంభాన్ని చీల్చుకొనివచ్చి, హిరణ్యకశిపుని సంహరించి, ప్రహ్లాదుడిని రక్షించాడు. ప్రహ్లాదుని కోరికపై హిరణ్యాక్ష, హిరణ్యకశిపులని వధించిన అవతారాలైన వరాహ, నారసింహ రూపాలతో కలిసిన రూపంగా స్వామి ఇక్కడ వెలిశాడు. భక్తితో ప్రహ్లాదుడు స్వామి కోసం ఇక్కడ ఒక ఆలయం కట్టించి వరాహనృసింహ స్వామిని పూజించినట్టు పురాణ కథనం. కృతయుగం చివరిలో ఈ ఆలయం నిరాదరణకు గురై కొంత భాగం భూమిలో కప్పబడిపోయింది. పురూరవుని పాత్ర — చందన సాంప్రదాయం ఆరంభం: రాక్షస సోదరులైన హిరణ్యాక్షుడు, హిరణ్యకశిపులని చంపిన వరాహ, నరసింహ అవతారాల కలయికగా ఇక్కడి విగ్రహం కనిపిస్తుంది. వరాహ మొఖంతో, మనిషి శరీరంతో, సింహం తోకతో స్వామి ఉంటారు. ఆకాశవాణి స్వామి విగ్రహాన్ని సంవత్సరకాలం పాటు చందనంతో కప్పి ఉంచి, వైశాఖ శుద్ధ తదియ రోజు మాత్రమే చందనం లేకుండా నిజరూప దర్శనం కలిగేటట్లు చేయమని పురూరవుడికి చెప్పింది. ఆకాశవాణి పలికిన పలుకుల మేరకు పురూరవుడు వరాహ నరసింహ స్వామికి దేవాలయాన్ని నిర్మించారు. ఆ సాంప్రదాయం ఇప్పటికీ పాటిస్తున్నారు. నరసింహ స్వామిలోని వేడిని చల్లార్చడానికి చందనంతో పూత పూస్తుంటారు. చందనోత్సవం — నిజరూప దర్శనం: సంవత్సరానికి 12 గంటలు మాత్రమే ఈ దేవుని నిజరూప దర్శనం భక్తులకు లభిస్తుంది. మిగిలిన సమయంలో ఈ విగ్రహం చందనంతో కప్పబడి ఉంటుంది. నిజరూప దర్శన సమయాన్ని చందన యాత్ర లేదా చందనోత్సవం అని అంటారు. అంటే ఏడాదికి ఒక్కసారి, అక్షయ తృతీయ రోజు మాత్రమే భక్తులకు స్వామివారి అసలు రూపం కనిపిస్తుంది — ఇది ఈ క్షేత్రానికున్న అత్యంత విశిష్టమైన లక్షణం. ఆలయ నిర్మాణ చరిత్ర: ప్రస్తుత ఆలయాన్ని 13వ శతాబ్దంలో ఒడిషాకు చెందిన తూర్పు గంగా రాజు లాంగుల నరసింగ దేవ I కళింగ వాస్తుశిల్పం ప్రకారం నిర్మించారు, 1268 ADలో అతని కుమారుడు భానుదేవ I చేత ప్రతిష్ఠించబడింది. మరికొన్ని శాసనాల ద్వారా ఈ ఆలయ నిర్మాణంలో 11వ శతాబ్దంలో వేంగి చాళుక్యులు, 13వ శతాబ్దంలో తూర్పు గంగా సామ్రాజ్యాధిపతి మొదటి నరసింహుడు పాలు పంచుకున్నట్టు తెలుస్తుంది. ఈ ఆలయ ప్రాంతంలో నున్న దాదాపు 252 శాసనాలు సింహాచలం ప్రాముఖ్యతను వివరిస్తున్నాయి. శ్రీ కృష్ణదేవరాయలు గజపతి ప్రతాప రుద్రుడిని ఓడించిన తర్వాత సింహాచల పుణ్యక్షేత్రాన్ని రెండు సార్లు (సా.శ. 1516, సా.శ.1519లో) దర్శించుకుని స్వామివారి సేవల కోసం కొన్ని గ్రామాలను ఏర్పాటు చేశాడు. మహాపురుషుల దర్శనం: రామానుజులు, కృష్ణమాచార్యులు, చైతన్య మహాప్రభు వంటి మహాపురుషులు ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించి స్వామిని అర్చించారు. సింహాచలం కేవలం ఒక ఆలయం మాత్రమే కాదు — అది ప్రహ్లాద భక్తికి, పురూరవుని నిష్ఠకు, శతాబ్దాల తెలుగు సంస్కృతికి సజీవ సాక్ష్యం. తిరుపతి తర్వాత అత్యధిక ఆదాయం కలిగిన దేవాలయంగా నేటికీ లక్షలాది భక్తులను ఆకర్షిస్తున్న ఈ చందన స్వామి మహిమ అనంతమైనది...... #🌹🕉️ భక్తి సమాచారం 🕉️🌹