ਕਹਾਣੀ: ਕਿਸਾਨੀ ਧਰਤੀ ਸਵੇਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਰਨ ਜਦੋਂ ਖੇਤਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੀ, ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਾਦਰ ਓੜ੍ਹ ਲਈ ਹੋਵੇ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰ ਫੈਲੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਕਹਿੰਦਾ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਮੀਨ ਨਹੀਂ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵੀ ਕਿਸਾਨ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਦੇ ਭੁੱਖਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਸਮਾਂ ਬਦਲਿਆ, ਖੇਤੀ ਦੇ ਢੰਗ ਬਦਲੇ, ਪਰ ਗੁਰਮੇਲ ਦਾ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ। #ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਇੱਕ ਸਾਲ ਮੀਂਹ ਘੱਟ ਪਿਆ। ਫ਼ਸਲ ਸੁੱਕਣ ਲੱਗੀ। ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਬੋਝ ਵੀ ਵਧ ਗਿਆ। ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖੇਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲਾ ਜਾ, ਪਰ ਗੁਰਮੇਲ ਨੇ ਹਿੰਮਤ ਨਾ ਹਾਰੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ, ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਏ ਅਤੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਫਲ ਦਿੱਤਾ। ਖੇਤ ਲਹਿਰਾਉਣ ਲੱਗੇ, ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਬੱਲੀਆਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਝੂਮਣ ਲੱਗੀਆਂ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਆ ਗਈਆਂ। ਉਸ ਦਿਨ ਗੁਰਮੇਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਧਰਤੀ ਸਾਡੀ ਪਰਖ ਜ਼ਰੂਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਿਹਨਤੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਮਝ ਗਏ ਕਿ ਰੋਟੀ ਦਾ ਹਰ ਦਾਣਾ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਕਿਸਾਨੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਇਬਾਦਤ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ, ਉਸ ਦਾ ਮਾਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ। ਜੋ ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ, ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨੀ ਧਰਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਅਨਾਜ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿਉਂਦਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਵਿਰਸਾ ਸਿੰਘ ਵਰਪਾਲ।