ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਾਕਾ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਉਹ ਦਰਦਨਾਕ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਕਾਂਡ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 22 ਮਈ 1964 ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ (ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਰੱਖਣ ਲਈ 11 ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ (ਤਰਨਾ ਦਲ) ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ । ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ:ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ: ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਵਸਾਇਆ ਹੋਇਆ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇੱਥੇ 1685 ਤੋਂ 1689 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ । ਇਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 'ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ' ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ । ਸਾਕੇ ਦਾ ਕਾਰਨ: ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ 'ਤੇ ਮਹੰਤਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਥਾਨਕ ਸੰਗਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ 'ਤੇ ਮਹੰਤ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਗੁਰਮਤਿ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਤਰਨਾ ਦਲ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਬਾਬਾ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਆਰੰਭ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੇ । ਪੁਲਿਸ ਹਮਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹਾਦਤ: ਪ੍ਰਬੰਧ ਖੁੱਸਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਬਕਾ ਮਹੰਤ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ । 22 ਮਈ 1964 ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ 'ਤੇ ਧਾਵਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ । ਉਸ ਸਮੇਂ ਅੰਦਰ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵਿੱਚ 11 ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ।ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵੱਡੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Gurudwara Paonta Sahib ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (SGPC) ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ । #🙏 ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਾਕਾ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ 🙏