മഹാകവി കുമാരനാശാന്റെ 'ഗുരുസ്തവം' എന്ന കൃതിയിലെ ഓരോ വരിയുടെയും ലളിതമായ അർത്ഥം താഴെ നൽകുന്നു:
പല്ലവി
നാരായണ മൂർത്തേ! ഗുരുനാരായണമൂർത്തേ!
നാരായണ മൂർത്തേ! പരമാചാര്യ നമസ്തേ!
അർത്ഥം: നാരായണ സ്വരൂപനായവനേ, ഗുരുവായ നാരായണമൂർത്തേ! അങ്ങേക്ക് പ്രണാമം. പരമാചാര്യനായ (ഏറ്റവും വലിയ ഗുരുവായ) അങ്ങയെ ഞാൻ വണങ്ങുന്നു.
ഒന്നാം ശ്ലോകം
ആരായുകിലന്ധത്വമൊഴിച്ചാദി മഹസ്സിൽ
നേരാം വഴികാട്ടും ഗുരുവല്ലോ പരദൈവം!
ആരാദ്ധ്യനതോർത്തീടുകിൽ ഞങ്ങൾക്കവിടുന്നാം
നാരായണ മൂർത്തേ! ഗുരുനാരായണമൂർത്തേ!
അർത്ഥം: അന്വേഷിച്ചു നോക്കിയാൽ, നമ്മുടെ അജ്ഞതയാകുന്ന അന്ധകാരം നീക്കി യഥാർത്ഥമായ ജ്ഞാനമാകുന്ന ആദിപ്രകാശത്തിലേക്ക് ശരിയായ വഴി കാണിച്ചുതരുന്ന ഗുരുവാണ് ഏറ്റവും വലിയ ദൈവം. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഞങ്ങൾ എന്നും ആരാധിക്കുന്ന ദൈവം അവിടുന്നാണ്.
രണ്ടാം ശ്ലോകം
അൻപാർന്നവരുണ്ടോ പരവിജ്ഞാനികളുണ്ടോ
വൻപാകെ വെടിഞ്ഞുള്ളവരുണ്ടോയിതുപോലെ
മുൻപായി നിനക്കൊച്ചയിലും ഞങ്ങൾ ഭജിപ്പൂ
നിൻപാവനപാദം ഗുരുനാരായണമൂർത്തേ!
അർത്ഥം: അങ്ങയെപ്പോലെ ഇത്രയേറെ സ്നേഹമുള്ളവരോ (അൻപ്), ഇത്രയേറെ അറിവുള്ളവരോ (പരവിജ്ഞാനികൾ), തന്റെ വലുപ്പവും അഹങ്കാരവും (വൻപ്) പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിച്ചവരോ വേറെയാരുണ്ട്? അങ്ങനെയുള്ള അങ്ങയുടെ പവിത്രമായ പാദങ്ങളെ മറ്റെല്ലാവരേക്കാളും മുൻപേ ഞങ്ങൾ ഭജിക്കുന്നു.
മൂന്നാം ശ്ലോകം
അന്യർക്കു ഗുണംചെയ്വതിനായുസ്സും വപുസ്സും
ധന്യത്വമോടങ്ങാത്മതപസ്സും ബലിചെയ്വു
സന്യാസികളില്ലിങ്ങനെയില്ലില്ലമിയന്നോർ
വന്യാശ്രമമേലുന്നവരും ശ്രീ ഗുരുമൂർത്തേ!
അർത്ഥം: മറ്റുള്ളവർക്ക് നന്മ ചെയ്യുന്നതിനായി സ്വന്തം ജീവിതവും ശരീരവും (വപുസ്സ്) തന്റെ ആത്മീയമായ തപശ്ശക്തിയും അങ്ങ് സന്തോഷത്തോടെ സമർപ്പിച്ചു. കാട്ടിൽ പോയി തപസ്സു ചെയ്യുന്നവരിലോ (വന്യാശ്രമം) വീടുകളിൽ കഴിയുന്നവരിലോ ഇത്രയും മഹാനായ ഒരു സന്യാസിയെ കാണാൻ കഴിയില്ല.
നാലാം ശ്ലോകം
വാദങ്ങൾ ചെവിക്കൊണ്ടു മതപ്പോരുകൾ കണ്ടൂം
മോദസ്ഥിരനായങ്ങു വസിപ്പൂ മലപോലെ
വേദാഗമസാരങ്ങളറിഞ്ഞങ്ങൊരുവൻ താൻ
ഭേദാദികൾ കൈവിട്ടു ജയിപ്പൂ ഗുരുമൂർത്തേ!
അർത്ഥം: ലോകത്തിലെ പലവിധ വാദപ്രതിവാദങ്ങളും മതങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വഴക്കുകളും കണ്ടിട്ടും കേട്ടിട്ടും യാതൊരു കുലുക്കവുമില്ലാതെ സന്തോഷവാനായി അങ്ങ് ഒരു മലയെപ്പോലെ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു. വേദങ്ങളുടെയും ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും സാരം മനസ്സിലാക്കിയ അങ്ങ് ഭേദചിന്തകളെല്ലാം വെടിഞ്ഞ് വിജയിയായി ശോഭിക്കുന്നു.
അഞ്ചാം ശ്ലോകം
മോഹാകുലരാം ഞങ്ങളെ അങ്ങേടെയടിപ്പൂ
സ്നേഹാത്മകമാം പാശമതിൽ കെട്ടിയിഴപ്പൂ
ആഹാബഹുലക്ഷം ജനമങ്ങേതിരുനാമ-
വ്യാഹാരബലത്താൽ വിജയിപ്പൂ ഗുരുമൂർത്തേ!
അർത്ഥം: ദുരാശകളിലും മോഹങ്ങളിലും പെട്ടുപോയ ഞങ്ങളെ അങ്ങയുടെ പക്കലേക്ക് സ്നേഹമാകുന്ന ചരടുകൊണ്ട് (പാശം) അങ്ങ് വലിച്ചടുപ്പിക്കുന്നു. അങ്ങയുടെ തിരുനാമം ജപിക്കുന്നതുകൊണ്ടു മാത്രം ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ ജീവിതത്തിൽ വിജയം നേടുന്നു.
ആറാം ശ്ലോകം
അങ്ങേത്തിരുവുള്ളൂറിയൊരൻപിൻ വിനിയോഗം
ഞങ്ങൾക്കും ശുഭം ചേർത്തീടുമീ ഞങ്ങടെയോഗം
എങ്ങും ജനചിത്തങ്ങളിണക്കി പ്രസരിപ്പൂ-
മങ്ങാതെ ചിരം നിൻപുകൾപോൽ ശ്രീ ഗുരുമൂർത്തേ!
അർത്ഥം: അങ്ങയുടെ മനസ്സിലുണ്ടായ സ്നേഹത്തിന്റെ ഫലം (പ്രവർത്തനങ്ങൾ) ഞങ്ങളുടെ സംഘടനയ്ക്കും (എസ്.എൻ.ഡി.പി യോഗം) ഞങ്ങൾക്ക് പൊതുവായും നന്മ നൽകുന്നു. അങ്ങയുടെ കീർത്തി (പുകൾ) പോലെ തന്നെ മനുഷ്യരുടെ മനസ്സുകളെ തമ്മിൽ കോർത്തിണക്കിക്കൊണ്ട് ഈ സ്നേഹം എന്നും നിലനിൽക്കട്ടെ.
സമാപ്തി
നാരായണ മൂർത്തേ! ഗുരുനാരായണമൂർത്തേ!
നാരായണ മൂർത്തേ! പരമാചാര്യ നമസ്തേ!
അർത്ഥം: ഗുരുവായ നാരായണമൂർത്തേ, ആദിഗുരുവായ അങ്ങേക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം.🙏 #❤ സ്നേഹം മാത്രം 🤗 #🔥എന്റെ ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രം #🤝 സുഹൃദ്ബന്ധം #✍️വിദ്യാഭ്യാസം #💚 എന്റെ കേരളം
00:00

