📚 પશ્ચિમી વિક્ષોભ અને જેટ સ્ટ્રીમ
1️⃣ પશ્ચિમી વિક્ષોભ (Western Disturbances)
📍 ઉદભવ: ભૂમધ્ય સમુદ્ર (Mediterranean Sea) પર ઉદભવતા બિન-ઉષ્ણકટિબંધીય ચક્રવાત.
🛣️ માર્ગ: પશ્ચિમ એશિયા, ઈરાન, અફઘાનિસ્તાન અને પાકિસ્તાન પસાર કરી ભારતમાં પ્રવેશ.
🌧️ અસર: ઉત્તર ભારતમાં વરસાદ અને હિમાલયમાં હિમવર્ષા (Snowfall).
ગુજરાત અને રાજસ્થાનમાં થતો બિન-મોસમી વરસાદ એટલે 'માવઠું'.
🌾 ખેતી: રવિ પાક (ઘઉં, ચણા) માટે અમૃત સમાન, પણ જીરું, વરિયાળી અને આંબાના મૉર માટે નુકસાનકારક.
2️⃣ જેટ સ્ટ્રીમ (Jet Streams)
📏 સ્થાન: ક્ષોભ આવરણ (Troposphere) ની ઉપરની સીમા પાસે (આશરે 8 થી 15 કિમીની ઊંચાઈએ).
💨 સ્વરૂપ: સાંકડા પટ્ટામાં અતિ ઝડપે વાતા પવનો (પાઈપમાં વહેતા પાણીની જેમ).
⏱️ ઝડપ: શિયાળામાં આશરે 184 કિમી/કલાક ❄️ અને ઉનાળામાં આશરે 110 કિમી/કલાક ☀️.
🇮🇳 ભારત પર અસર: શિયાળામાં 'પશ્ચિમી જેટ સ્ટ્રીમ' હિમાલયની દક્ષિણે વહે છે, જે ભૂમધ્ય સમુદ્રના ચક્રવાતોને ખેંચીને ભારત લાવે છે.
📍 મુખ્ય સંબંધ
⚙️ ચાલક બળ: પશ્ચિમી જેટ સ્ટ્રીમ જ પશ્ચિમી વિક્ષોભને ભારત તરફ લાવવા માટે જવાબદાર છે.
🔄 ઋતુચક્ર: ઉનાળામાં સૂર્ય ઉત્તર તરફ ખસતા આ જેટ સ્ટ્રીમ હિમાલયની ઉત્તરે જતી રહે છે.
🌊 પૂર્વીય જેટ સ્ટ્રીમ: આ જેટ સ્ટ્રીમ ઉનાળામાં ભારતમાં 'નૈઋત્યના ચોમાસા' ને સક્રિય કરવામાં મદદ કરે છે.
🎯અન્ય મહત્વપૂર્ણ બાબતો
✅ માવઠું: શિયાળામાં પશ્ચિમી વિક્ષોભથી થતો વરસાદ.
✅ ઠંડીની લહેર: વિક્ષોભ પસાર થયા પછી તાપમાનમાં થતો તીવ્ર ઘટાડો 🥶.
✅ ડસ્ટ સ્ટોર્મ: ઉનાળાના અંતમાં આ વિક્ષોભ ઉત્તર ભારતમાં ધૂળની ડમરીઓ લાવે છે 🏜️. #📝 આપણો ઈતિહાસ #🤪 અજીબોગરીબ તથ્યો #💃થોડી મસ્તી થોડું જ્ઞાન 📝 #👩🎓College Study #👇વર્તમાન માહિતી🤔
