*🌹 నుదిటిపై ఊర్ధ్వ పుండ్ర తిలకం – భక్తి, బోధ, బ్రహ్మజ్ఞానానికి దివ్య చిహ్నం 🌹*
*✍️ ప్రసాద్ భరధ్వాజ*
*భారతీయ సనాతన ధర్మంలో నుదిటిపై ధరించే ఊర్ధ్వ పుండ్ర తిలకం కేవలం ఒక మతపరమైన గుర్తు మాత్రమే కాదు; అది జీవన తత్వాన్ని, ఆత్మస్వరూపాన్ని, భగవత్ అనుబంధాన్ని ప్రతిబింబించే పవిత్ర చిహ్నం. “ఊర్ధ్వ” అంటే పైకి, “పుండ్రం” అంటే పవిత్ర గీత. ఆత్మను భౌతిక స్థితి నుండి దైవ చైతన్యానికి పైకి తీసుకెళ్లే సంకేతమే ఈ ఊర్ధ్వ పుండ్రం. దీనిని ముఖ్యంగా శ్రీమహావిష్ణువు భక్తులు – వైష్ణవులు – ధరించటం ఆనవాయితీగా వస్తోంది. పురాణాలలో, ముఖ్యంగా పద్మ పురాణంలో ఊర్ధ్వ పుండ్ర ధారణకు అపారమైన ప్రాముఖ్యతను పేర్కొన్నారు.*
*“ఊర్ధ్వపుండ్రం ధారయేద్యస్తు విష్ణోర్భక్తో జితేంద్రియః స విష్ణోః పరం స్థానం ప్రాప్నోతి నాత్ర సంశయః।”*
*అంటే – ఇంద్రియాలను అదుపులో ఉంచుకుని భక్తితో ఊర్ధ్వ పుండ్రాన్ని ధరించిన వాడు నిస్సందేహంగా శ్రీమహావిష్ణువు పరమపదాన్ని పొందుతాడు. ఇది కేవలం బాహ్య అలంకారం కాదు; అది అంతరంగ శుద్ధికి, ఆత్మోన్నతికి మార్గదర్శకం.*
*U ఆకారంలో ఉండే రెండు తెల్లని రేఖలు శ్రీమహావిష్ణువు దివ్య పాదాలను సూచిస్తాయి. మధ్యలో ఉండే ఎరుపు లేదా పసుపు గీత మహాలక్ష్మీ దేవిని సూచిస్తుంది. ఈ తత్త్వం ఏమి చెబుతోంది అంటే – విష్ణువు ఉన్నచోట లక్ష్మీ ఉంటుంది అని. ధర్మం ఉన్నచోట శ్రేయస్సు ఉంటుంది. ఈ తిలకం ధరించడం ద్వారా భక్తుడు తన శిరస్సును భగవద్భక్తికి అంకితం చేస్తున్నాడని ప్రకటిస్తున్నాడు.*
*వివిధ వైష్ణవ సంప్రదాయాల్లో ఊర్ధ్వ పుండ్రంలో స్వల్ప భేదాలు కనిపిస్తాయి. శ్రీ వైష్ణవ సంప్రదాయంలో తెల్ల గంధపు చెక్కతో U ఆకారం వేసి, మధ్యలో ఎరుపు/పసుపు గీత వేస్తారు. ముఖ్యంగా ఆంధ్ర, తమిళ ప్రాంతాల్లో ఇది విస్తృతంగా కనిపిస్తుంది. గౌడీయ వైష్ణవ సంప్రదాయంలో దీర్ఘమైన U ఆకారం ముక్కు మూలం వరకు తీసుకెళ్లి, కింద తులసి ఆకార చిహ్నం వేస్తారు – ఇది భగవాన్ కృష్ణుని పాదసేవకు సంకేతం. మధ్వ సాంప్రదాయంలో రెండు రేఖల మధ్య నల్ల గంధపు చుక్క వేయడం ద్వారా వాయుదేవుని (హనుమంతుని) స్మరణ చేస్తారు. నింబారక సాంప్రదాయంలో రెండు రేఖల మధ్య చిన్న వృత్తాకార చుక్క రాధా–కృష్ణుల ఏకత్వాన్ని సూచిస్తుంది.*
*యోగ శాస్త్ర ప్రకారం తిలకం పెట్టే స్థానం ఆజ్ఞా చక్రం – ఇది జ్ఞానం, ధ్యానం, అంతరచైతన్యానికి కేంద్రబిందువు. ఈ ప్రదేశంలో గంధం లేదా పవిత్ర మట్టి పూయడం వల్ల మనస్సు ప్రశాంతంగా ఉండి, ఏకాగ్రత పెరుగుతుందని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి. గంధపు చల్లదనం మనసుకు శాంతిని అందిస్తుంది; అది కేవలం శరీరానికే కాదు, చిత్తశుద్ధికి కూడా దోహదం చేస్తుంది.*
*ఊర్ధ్వ పుండ్రం ధారణ అనేది ఒక ఆత్మసంకల్పం – “నేను నారాయణుని సేవకుడిని” అనే ఆత్మస్మరణ. ప్రతి రోజు స్నానం అనంతరం, పూజ ముందు, గురుదీక్ష సమయంలో, కేశవ నామాలను జపిస్తూ ఈ తిలకాన్ని ధరించడం ద్వారా భక్తుడు తన జీవితాన్ని దైవసంకల్పానికి అంకితం చేస్తున్నాడని ప్రకటిస్తాడు.*
*ఈ విధంగా ఊర్ధ్వ పుండ్రం ఒక సాధారణ గుర్తు కాదు – అది వైష్ణవ జీవనశైలికి మూలాధారం, భక్తి భావానికి ప్రతీక, మోక్ష మార్గానికి మార్గదర్శి. నుదిటిపై వేసే ఆ రెండు గీతలు మన ఆలోచనలను పైకి లేపి, భౌతిక బంధనాల నుండి పరమపదానికి తీసుకెళ్లే దివ్య పథాన్ని గుర్తు చేస్తుంటాయి.*
*🙏 శ్రీమన్నారాయణ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే 🙏*
*ప్రసాద్ భరధ్వాజ*
🌹🌹🌹🌹🌹
*Join and Fallow*
https://chat.whatsapp.com/DAOnpFo48vL3EXEz7SL77D
https://www.facebook.com/share/1bBuRvQkj3/
https://t.me/Spiritual_Wisdom
https://youtube.com/@ChaitanyaVijnaanam
https://whatsapp.com/channel/0029VaA1eUWLSmbT5VgtN00h
https://aratt.ai/@chaitanyavijnanam
#చైతన్య విజ్ఞానం spiritual wisdom #🙏శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి #Ancient Wisdom Teachings #ChaitanyaVijnaanam YouTube channel #📙ఆధ్యాత్మిక మాటలు
