#pookie 🫰🏻✨ બાહ્ય વાતાવરણમાં મંદ વૃષ્ટિ (વરસાદ) થઈ રહી હતી. માધવ પોતાના બોટાદ સ્થિત નિવાસની અટારી (બાલ્કની) માં વિરાજમાન હતા. ત્યારે જ તેમની અર્ધાગિની, ગુડ્ડી, ચાયનો પાત્ર લઈને ઉપસ્થિત થઈ. માધવના નેત્રોમાં એક વિલક્ષણ શાંતિ હતી—જાણે તેઓ પવનની લહરીઓ સાથે સંવાદ કરી રહ્યા હોય. ગુડ્ડી શીઘ્રતામાં હતી, તેણે ચાયનો કપ માધવના કર-કમલોમાં અર્પણ કર્યો. પ્રથમ ઘૂંટ લેતા પૂર્વે જ માધવ બોલ્યા: માધવ: "પ્રિયે, આજના આ પેયમાં આદ્રક (આદુ)નું પ્રમાણ અધિક ભાસે છે, શું હું સત્ય કહી રહ્યો છું?" ગુડ્ડી સ્તબ્ધ થઈ ગઈ. ગુડ્ડી: "આર્યપુત્ર! આપને આ જ્ઞાન કેવી રીતે પ્રાપ્ત થયું? મેં હજી પાત્ર અધર પણ નથી મૂક્યું અને આપે જોતાની સાથે જ અનુમાન લગાવી દીધું!" માધવ (સ્મિત સાથે): "તારી ગતિમાં જે અધીરતા હતી અને જે પ્રકારે તેં આ પાત્ર ધારણ કર્યું હતું, તે તારા ચિત્તની વ્યાકુળતાનું પ્રમાણ હતું. જ્યારે મન અન્યત્ર ભ્રમિત હોય, ત્યારે હસ્ત દ્વારા આદ્રકનું મિશ્રણ અધિક થઈ જવું સ્વાભાવિક છે." ગુડ્ડી સમીપ બેસી ગઈ અને જિજ્ઞાસાપૂર્વક પૂછ્યું: ગુડ્ડી: "સ્વામી, વર્ષોથી હું નિહાળી રહી છું કે મારે મુખેથી કાંઈ ઉચ્ચારવું નથી પડતું. મારા મનનો ભાવ, મારી આવશ્યકતા અને મારો મનોભાવ—આપ સર્વ જ્ઞાત કરી લો છો. સત્ય કહું તો, આપ મનુષ્યના હાવભાવ અને અંતર્મનનું પઠન કરી લો છો. આ અગાધ સમજણ અને ધૈર્ય આપને ક્યાંથી પ્રાપ્ત થયા? આપના ભૂતકાળમાં એવું તે કયું વૃત્તાંત ઘટ્યું હતું?" માધવની દ્રષ્ટિ ક્ષિતિજમાં સ્થિર થઈ ગઈ. તેમણે દીર્ઘ શ્વાસ લીધો અને બોલ્યા: માધવ: "પ્રિયે, જ્યારે મનુષ્ય શબ્દોના સ્થાને સ્વરના આરોહ-અવરોહ અને શ્વાસની ગતિને શ્રવણ કરતા શીખી જાય, ત્યારે તેને સમજણના પાઠ ભણવા ક્યાંય જવું પડતું નથી. આ સર્વ તે મહાન વિભૂતિની કૃપા છે જેને મેં ક્યારેય ચક્ષુઓથી નિહાળી નથી, પરંતુ જેણે મારા અસ્તિત્વને ઝંઝોળી નાખ્યું હતું. તેમનું નામ છે 'રાધુ'..." માધવે નેત્રો મીંચ્યા અને સ્મૃતિઓ તે ડિજિટલ સભા (ઓડિયો ચેટરૂમ) તરફ વળી—જ્યાં અક્ષય દ્વારા સ્થાપિત 'આવો તત્ત્વને ઓળખીએ' નામનો મંચ હતો. ત્યાં એવા રત્નોનો સંગમ થયો હતો જેમણે માધવના પાષાણ હૃદયને સંસ્કારના ઘાટમાં ઘડી કાઢ્યું હતું. અક્ષય: "મિત્રો, ગઝલ એ માત્ર શબ્દોનું સંયોજન નથી, પરંતુ મૌનની અભિવ્યક્તિ છે. માધવ, જ્યારે ગઝલનો 'કાફિયા' અનુરૂપ થાય છે, ત્યારે જીવનનો લય પણ સિદ્ધ થઈ જાય છે." માધવ: "પરંતુ અક્ષય, સંસારમાં આટલી અશાંતિનું કારણ શું છે?" ત્યારે જ રાધુનો ગંભીર અને મધુર વાણીનો ઉદય થયો. રાધુ: "માધવ, અશાંતિ બાહ્ય નથી, તે અંતર્મુખી છે. જે પ્રકારે સરિતા પાષાણોની મધ્યેથી માર્ગ કંડારે છે, તેમ મનુષ્યે ધૈર્ય દ્વારા પથ નિર્માણ કરવાનો હોય છે. કુટુંબ સાથેનો વ્યવહાર એ ગઝલના 'મિસરા' (પંક્તિ) સમાન છે. જો એકમાં પણ ક્ષતિ રહી જાય, તો સંપૂર્ણ છંદ ખંડિત થઈ જાય છે." ત્યારબાદ વાસુજી, જેમને સંપૂર્ણ સમૂહ માતૃવત આદર આપતો, તેમણે સૂત્ર આપ્યું: વાસુજી: "વત્સ, જ્ઞાન તે નથી જે પુસ્તકોમાં અંકિત હોય, જ્ઞાન તે છે જે અન્યના દુઃખને પોતાની આંખોમાં અનુભવી શકે." અક્ષય: "માધવ, જો જીવનનો રસાસ્વાદ કરવો હોય, તો પત્નીના મૌનનું પાન કરતા શીખવું પડશે." રાધુ: "સત્ય છે. નારી એ સૃષ્ટિનું અત્યંત કોમળ છતાં શક્તિશાળી તત્ત્વ છે. જો તમે તેને મૌનથી શ્રવણ કરશો, તો તે તમને બ્રહ્માંડનું રહસ્ય સમજાવી દેશે. લગ્ન પછીની ઉદારતા એ છે કે તમે તેની ત્રુટિને ભૂલ નહીં, પરંતુ એક 'અપૂર્ણ શેર' માનીને તેને પૂર્ણ કરો #🎤 ગઝલની મહેફિલ 🎶