#🙏श्री गुरुदेव दत्त💐 नृसिंहसरस्वती स्वामी दत्त महाराजांचे नाव नरहरि होते . याचा अर्थ म्हणजे नृसिंह अवतारातील विष्णुरूप असा होतो . आता हे नाव ठेवताना त्यांच्या नृसिंहरूपाची कल्पना मात्र मातापित्यांनी केली नव्हती हे निश्चित . काशी येथील निवासात कृष्णसरस्वती मुनींनी संन्यास दीक्षा देताना पुन्हा नरहरि या नावाचे संन्यस्त रूपातील नामकरण नृसिंहसरस्वती असे केले . नृसिंह रूपातील विष्णुस्वरूप आणि नृसिंहसरस्वती स्वामी महाराजांचे रूप यात वास्तविक मोठा फरक आहे ,महाराज हे अत्यंत शांत आणि सौम्य प्रकृतीचे होते . दत्त महाराजांच्या लीलांना जाणून घेणे म्हणूनच अवघड आहे . नृसिंह स्वरूपी महाराजांनी उपासना नृसिंह मंत्राची केली असा उल्लेख एकोणिसाव्या अध्यायात आहे . औदूंबर महिमा सांगताना उग्र शांत करावयासी असे म्हटले आहे म्हणजे नेमके काय तर महाराज हे आपल्या नृसिंह स्वरूपातील /मंत्रातील उग्रतेला, दाहकतेला शांत करण्यासाठी औदूंबर वृक्षातळी राहिले .. या नृसिंहरूपाला गुरु महाराजांनी अनेकदा प्रकट केलेले गुरुचरित्रात आढळते . मंजरीका क्षेत्री माधवारण्य मुनींना गुरुमहाराजांनी त्यांच्या मानस पूजेतील नृसिंह मूर्तीप्रमाणे दर्शन दिले . गुरुचरित्र परमकथामृतात एका प्रसंगात या नृसिंह स्वरूपाचे वर्णन आहे . हा प्रसंग संन्यास दीक्षेप्रसंगी घडला होता . एका क्षणी महाराजांचे रूप हे नृसिंहरूप दिसले आणि या प्रसंगी तिथे बसलेले सर्व जन अवाक झाले . कसे दिसले होते महाराज त्यावेळी ? सतैजस नयनी आरक्त तीव्रपणी ll अर्थात अतिशय तेजस्वी अशा लाल भेदक डोळ्यांनी महाराज नृसिंहरूपात पाहत होते . दंष्ट्रे उघडी दंत -- जिव्हा लोलपणी थरथरणी ll तीक्ष्ण असे दात बाहेर होते ,जीभ बाहेर अर्धवट थरथरत होती . आयाळे प्रखरत्व सूर्यकिरणापरी ll सूर्याची प्रभा जशी दिसते तशी महाराजांच्या नृसिंहरूपातील आयाळ होती . पीतांबरधारी प्रखर पूर्ण ll तेजस्वी असे पितांबर नेसले आहेत . मंदपणि अट्टाहास्ये गुरगुरति ll अतिशय मंद अशा हास्य मुद्रेत महाराजांच्या तोंडून गुरुगुरु असा आवाज येत आहे . या प्रसंगी भ्यालेल्या सामान्य जनांना कृष्ण सरस्वतींनी धीर दिला आणि म्हणाले अहो आज तुम्हा सर्वांचे भाग्य उजळले आहे म्हणून महाराजांच्या या स्वरूपाचे हे दर्शन तुम्हा मंडळींना झाले . नृसिंह स्वरूपात महाराज असले तरी हे मंद रूप म्हटले पाहिजे कारण प्रह्लादाच्या वेळी पाहिलेले उग्रत्व या ठिकाणी दिसून येत नाही . दत्त महाराजांच्या लीलांना केवळ तेच जणू शकतात .आपण केवळ पाहून नमस्कार करायचा आणि म्हणायचे श्री गुरुदेव दत्त !!!---अभय आचार्य