आदिवासी इतिहास आणि छत्रपती शिवाजी महाराज यांचा इतिहास एकमेकांशी अनेक ठिकाणी जोडलेला दिसतो. विशेषतः सह्याद्री पर्वतरांगांमध्ये राहणाऱ्या आदिवासी समाजांनी स्वराज्याच्या लढ्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली होती. खाली थोडक्यात आणि समजण्यास सोप्या पद्धतीने माहिती दिली आहे. 1. आदिवासी समाजाचा प्राचीन इतिहास भारतामध्ये आदिवासी समाज हजारो वर्षांपासून जंगल, डोंगर आणि निसर्गाशी जोडलेला आहे. मुख्य आदिवासी समाज: भील, गोंड, संथाल, मुंडा, कोळी, वारली, ठाकूर इत्यादी. त्यांची वैशिष्ट्ये: निसर्गपूजा (झाड, नदी, डोंगर यांची पूजा) स्वावलंबी जीवनपद्धती शिकार, शेती आणि जंगलावर आधारित अर्थव्यवस्था स्वतःची वेगळी बोली भाषा आणि संस्कृती 2. शिवाजी महाराज आणि आदिवासी समाज छत्रपती शिवाजी महाराज यांनी स्वराज्य उभं करताना सह्याद्री पर्वतरांगांमध्ये राहणाऱ्या आदिवासी आणि स्थानिक समाजाचा मोठा आधार घेतला. महत्त्वाचे मुद्दे: 1️⃣ मावळे सैनिक सह्याद्री भागातील कोळी, भील, महादेव कोळी, ठाकूर आणि इतर आदिवासी समाजातील लोक शिवाजी महाराजांच्या सैन्यात होते. त्यांना “मावळे” म्हटले जायचे. 2️⃣ गनिमी कावा डोंगर, जंगल आणि घाट यांची माहिती आदिवासी लोकांना उत्तम असल्यामुळे गनिमी कावा (गनिमी युद्धनीती) यशस्वी झाली. 3️⃣ किल्ल्यांचे संरक्षण राजगड, तोरणा, रायगड यांसारख्या किल्ल्यांवर अनेक आदिवासी सैनिक पहारेकरी आणि योद्धे म्हणून काम करत होते. 4️⃣ स्वराज्यासाठी बलिदान अनेक आदिवासी योद्ध्यांनी स्वराज्यासाठी आपले प्राण दिले, परंतु त्यांचा इतिहास फारसा लिहिला गेला नाही. 3. आदिवासी क्रांतिकारक नंतर ब्रिटिशांविरुद्धही अनेक आदिवासी नेत्यांनी लढा दिला. उदाहरण: सह्याद्रीचा ढाण्या वाघ आद्य क्रांतिकारक राघोजी भांगरे - इंग्रजांना पळो की मरो भगवान बिरसा मुंडा – ब्रिटिशांविरुद्ध मोठा उठाव तंट्या भिल – मध्य भारतातील क्रांतिकारक उमाजी नाईक – ब्रिटिशांविरुद्ध गनिमी लढा ✅ निष्कर्ष: आदिवासी समाज हा भारताच्या आणि महाराष्ट्राच्या इतिहासाचा खूप महत्त्वाचा भाग आहे. छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या स्वराज्य स्थापनेतही आदिवासी समाजाचा मोठा वाटा होता. . . . . . #sgeditor #adiwasi #history #maharashtra #😎आपला स्टेट्स #आदिवासी #sgeditor #🎭Whatsapp status