अभिजनांचं सांस्कृतिक राजकारण कसं काम करतं याचं एक उदाहरण म्हणजे निळूभाऊ फुले. त्यांच्याइतका प्रतिभावान अभिनेता मराठी चित्रपटसृष्टीत दुसरा अन्य नाही. प्रागतिक, परिवर्तनवादी विचारधारेशी निळूभाऊ शेवटपर्यंत अतूट राहिले. त्यांच्या नावावर 'बाई! वाड्यावर या!' हा संवाद आजही पचवला जातो. संवाद बाजूला राहतो आणि व्यक्तीने कधीही न उच्चारलेल्या वाक्याशी त्याला जोडलं जातं. यामागे केवळ आणि केवळ त्या व्यक्तीची बदनामी करणे हाच उद्देश. निळूभाऊ तर महान अभिनेते. त्यांच्या खलनायकी किंवा इतरही व्यक्तिरेखा पाहिल्या की मला 'डॅनिएल डे लेविस' हा हाॅलिवूडचा अभिनेता आठवतो. अर्थात इथे तुलनेचा प्रश्नच नाही. दोघेही आपापल्या ठिकाणी बापच आहेत. 'चला हवा येऊ द्या!' या पांचट कार्यक्रमात हा संवाद तर कायम निळूभाऊंच्या व्यक्तिरेखेसह वापरला गेला. आपण एका महान कलाकाराची प्रतिमा त्याने कधीही न म्हटलेल्या संवादाच्या आधारे मलिन करत आहोत याचं भानही यावेळी ठेवलं जात नाही. भाऊंच्याच जागेवर एखादा अभिजन कलाकार असता तर…? सांस्कृतिक राजकारणाची परिभाषा अशा एखाद्या हीन वाक्यानेही समजून घेता येते. कलेचे, अभिनयाचे जे काही सामर्थ्य निळूभाऊंकडे होते. ते त्यांनी चित्रपट वा नाटकांतून जोरकसपणे लोकांवर बिंबवले. त्यांची अफाट क्षमता वेळोवेळी सिद्धही झाली. या क्षेत्राबाहेर त्यांनी सामाजिक कामात भरीव असे योगदान दिले. की जे आजवर कुठल्याही मराठी अभिनेत्याने दिले नाही. एका जत्रेला जाऊन आलो. एके ठिकाणी निळूभाऊंच्या आवाजाची नक्कल करत वरील संवाद लाऊडस्पिकरवर वारंवार म्हटला गेला. असेलही तुमचं यामागे काहीबाही फालतू मनोरंजन. पण हा संवाद म्हणजेच निळूभाऊंची जणू प्रतिमा होय. असच आता बिंबवलं जातंय. अभिनय क्षेत्रात तर ते ग्रेटच होते परंतु या क्षेत्रापलीकडे त्यांच्या भरीव अशा सामाजिक अथवा परिवर्तनवादी चळवळींना दिलेल्या योगदानाची, वा त्यांच्या सर्व प्रकारच्या सहभागाची या संवादाच्या मानाने बोटभरही चर्चा होऊ नये. अशा अत्यंत दांभिक समाजात आपण राहतो आहोत. सामान्य लोकांचं सोडा. पण सिनेक्षेत्रातले काॅमेडीबहाद्दरदेखील याकामी मागे नाहीत. विशेषतः निळूभाऊंनी कधीही न म्हटलेला संवाद त्यांच्या नावे चिकटवण्याची या लोकांना थोडीही लाज वाटत नाही. सांस्कृतिक राजकारणाची शैली एवढी सूक्ष्म असते. ती हळूच अशा महान लोकांची एका वाक्याच्या सहाय्याने बदनामी करते. भाऊंचं पूर्ण नाव नीळकंठ कृष्णाजी फुले. भाऊंनी समाजकार्यात अग्रेसर असलेल्या कुठल्या चळवळीला, कुठल्या माणसाला मदत केली नाही असे झाले नाही. अगदी सेटवर वावरतानाही भाऊंनी हा आपल्यापेक्षा मोठा आणि हा लहान असा कधीही बडेजाव मिरवला नाही. भाऊ कसे माणूस होते? तर भाऊ एक उत्तम माणूस होते. मला कुणी विचारलं की रंगकर्मी वा अभिनेता कसा असावा? तर मी सांगेन की भाऊंसारखा. मराठी सिनेमाचे गाॅडफादर होते भाऊ. तुम्ही गाॅडफादर या सिनेमातील मार्लन ब्रांडो या नटाचा अभिनय पहा. किती तंतोतंत ही माणसं एकमेकांशी अगदी देहबोलीसह जुळतात. निळूभाऊ राॅबर्ट डी निरो, डॅनिएल डे ल्युईस, ब्रांडो या माझ्या आवडत्या अभिनेत्यांसारखेच प्रचंड सरस वाटतात. मराठी अभिनय जगाने भाऊंना कितीतरी सर्वोच्च स्थानावर पहायला हवंय. पण भाऊ पडले फुल्यांच्या, साने गुरूजींच्या, गांधींच्या, आंबेडकरांच्या विचारसरणीचे. त्यांना तसं काही स्थान द्यावं तर त्यांनी जी विचारसरणी स्वतःच्या आचरणात कायम ठेवली तसं वागण्याची जबाबदारी येऊन पडते. आणि आताचं सामाजिक, राजकीय, सांस्कृतिक वातावरण किती दूषित आहे. हे आपण पाहतोच आहोत. भाऊ या सगळ्यात कितीतरी पुढे होते. कितीतरी पुरोगामी होते. अभिनयापुरते नव्हते भाऊ. एक उत्तम माणूस होते भाऊ. एखाद्या विकृत संवादाने भाऊंची उंची कमी होणार नाही. पण जे तो संवाद विनाकारण तोंडात ठेवतात. त्यांच्यात किती मोठी विकृती असेल? सांस्कृतिक राजकारणाचे फार सूक्ष्म पदर असतात. ते वरील अशा एका वाक्यानेही त्यातील राजकारण उलगडू शकतात. असो.… खालील फोटो ज्या 'सिंहासन' सिनेमामधील आहे. त्यातील अभिनय पहा. किती सारे Oscar लोळण घेतील. #पुनर्पोस्ट. #👌प्रेरणादायी स्टेट्स #👌हृदयस्पर्शी फोटो #😊Feeling happy #🤳व्हाट्सअप प्रोफाईल फोटो #1️⃣महाराष्ट्र अपडेट्स