भारतीय लोकशाही: १९७५ चा ऐतिहासिक निकाल आणि आजची वास्तविकता! ​भारतीय लोकशाहीच्या इतिहासात १२ जून १९७५ या दिवशी अलाहाबाद उच्च न्यायालयाचे न्यायमूर्ती जगमोहनलाल सिन्हा यांनी तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांची निवडणूक रद्द ठरवली होती. ​कारण काय होते ? केवळ सरकारी कर्मचारी आणि पोलीस दलाचा वापर करून व्यासपीठ उभारणे आणि प्रचारात शासकीय संसाधनांची मदत घेणे, या तांत्रिक कारणावरून पंतप्रधानांची निवड अवैध ठरवण्यात आली होती. एका निडर न्यायालयाने देशाच्या सर्वोच्च पदावर असलेल्या व्यक्तीला लोकशाहीच्या नियमांची आठवण करून दिली होती. ​आजची परिस्थिती काय आहे? ​शासकीय संसाधनांचा वापर: सरकारी योजनांच्या जाहिरातींवर कोट्यवधी रुपये खर्च करून त्यावर राजकीय नेत्यांचे फोटो लावले जात आहेत. ​सरकारी यंत्रणांचा प्रचार: 'विकसित भारत' सारख्या सरकारी मोहिमांचे रूपांतर निवडणूक प्रचारात होताना दिसत आहे. ​आचारसंहितेचे उल्लंघन: अनेकदा धार्मिक मुद्द्यांचा वापर आणि विरोधी पक्षांविरुद्ध सरकारी यंत्रणांचा (ED, CBI) वापर करून आचारसंहितेच्या चिंधड्या उडवल्या जात असल्याचा आरोप होत आहे. ​मग प्रश्न उरतो... देशातील न्यायालयांमध्ये आज कारवाई करण्याचे धाडस उरले नाही का? ​सद्यस्थितीतील कायदेशीर पेच: ​१. निवडणूक आयोगाची भूमिका: आचारसंहितेची अंमलबजावणी करणे ही प्राथमिक जबाबदारी निवडणूक आयोगाची आहे. परंतु, आयोगाच्या निपक्षपातीपणावर आज मोठे प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहेत. २. न्यायालयीन प्रक्रिया: इंदिरा गांधींच्या वेळी निकालानंतर याचिका दाखल झाली होती. सध्या अनेक याचिका (उदा. टी.एन. प्रतापन विरुद्ध निवडणूक आयोग) सर्वोच्च न्यायालयात प्रलंबित आहेत. ३. नियमांची पळवाट: सध्या 'जनजागृती' आणि 'राजकीय प्रचार' यातील सीमारेषा मुद्दाम पुसट करण्यात आली आहे, ज्यामुळे कायदेशीर कारवाई करणे तांत्रिकदृष्ट्या गुंतागुंतीचे झाले आहे. ​​लोकशाही केवळ निवडणुका जिंकण्यावर चालत नाही, तर ती 'लेव्हल प्लेइंग फील्ड' (सर्वांना समान संधी) या तत्त्वावर चालते. जेव्हा सत्तेत असलेला पक्ष सरकारी तिजोरी आणि यंत्रणेचा वापर स्वतःच्या फायद्यासाठी करतो, तेव्हा ती जनतेच्या कराशी आणि लोकशाहीशी केलेली प्रतारणा असते. ​अलाहाबाद उच्च न्यायालयासारखे निर्भीड निकाल आजही देशाच्या संविधानाचे रक्षण करण्यासाठी आवश्यक आहेत. न्यायदेवतेने डोळ्यावर पट्टी बांधली असली, तरी तिच्या हातातील तराजू समान असणे हीच काळाची गरज आहे! ⚖️🇮🇳 #👌हृदयस्पर्शी फोटो #😏मतलबी दुनिया #🏛️राजकारण #👌प्रेरणादायी स्टेट्स #🔴आजचे ताजे अपडेट्स📰