आपली आरोग्यपूर्ण जीवनशैली निरोगी शरीर, प्रसन्न मन आणि संतुलित जीवनासाठी काही उपयुक्त सवयी… *१) पहाटे लवकर उठा* ब्रह्ममुहूर्त किंवा पहाटे लवकर उठण्याची सवय लावा. पहाटेचे वातावरण स्वच्छ, शांत व आल्हाददायक असल्यामुळे मन प्रसन्न राहते. जाग आल्यावर परमेश्वराचे स्मरण करा. हात-पाय ताणून शरीर सक्रिय करा आणि हळूहळू कुशीवर वळून उठल्यास शरीरावर अनावश्यक ताण पडत नाही. *२) उषःपान करा* तोंड धुतल्यानंतर साधारण २–३ ग्लास स्वच्छ पाणी सावकाश प्या. यामुळे शरीरातील पाण्याची कमतरता भरून निघण्यास मदत होते व पचनक्रिया सुरळीत राहण्यास सहाय्य मिळू शकते. *३) सकाळी चालणे आणि शौचाची नियमित सवय* उषःपानानंतर १०–१५ मिनिटे चालण्याचा प्रयत्न करा. नियमित वेळेवर शौचास जाण्याची सवय लावा. शक्य असल्यास भारतीय पद्धतीच्या शौचालयाचा वापर करा. *४) दातांची स्वच्छता* दात दिवसातून किमान दोन वेळा स्वच्छ करा. कडुनिंबाची काडी किंवा योग्य दंतमंजन वापरू शकता. फ्लोराइडयुक्त टूथपेस्टचा वापरही दंतवैद्यांच्या मते उपयुक्त ठरतो. *५) नियमित स्नान व त्वचेची काळजी* दररोज स्वच्छ पाण्याने स्नान करा. स्नानापूर्वी तीळ, खोबरेल किंवा मोहरीच्या तेलाने हलका मसाज केल्यास त्वचा मऊ राहण्यास मदत होऊ शकते. *६) योग्य वस्त्रांचा वापर* सुती, सैल व हवेशीर कपडे वापरा. विशेषतः अंतर्वस्त्रे सुती असावीत. *७) योग, प्राणायाम आणि व्यायाम* दररोज किमान ३० मिनिटे योग, प्राणायाम किंवा इतर शारीरिक व्यायाम करा. त्यामुळे शरीर तंदुरुस्त राहते आणि मानसिक तणाव कमी होण्यास मदत होते. *८) प्रार्थना व सकारात्मक विचार* दररोज काही मिनिटे प्रार्थना, ध्यान किंवा नामस्मरण करा. सकारात्मक विचार व मनःशांती आरोग्यासाठी महत्त्वाची आहे. *९) संतुलित आहार* वेळेवर आणि भूक लागल्यावरच जेवा. नाश्त्यात फळे, अंकुरित कडधान्ये, ताक किंवा सूप यांसारखे पौष्टिक पदार्थ घ्या. *१०) नैसर्गिक व पौष्टिक अन्न* संपूर्ण धान्य, कडधान्ये, भाज्या, फळे यांचा आहारात समावेश करा. तळलेले, अतितिखट, अतिखारट व अति प्रक्रिया केलेले पदार्थ मर्यादित प्रमाणात खा. *११) जेवणानंतर* जेवण शांतपणे करा. जेवणानंतर काही मिनिटे वज्रासनात बसल्यास काही लोकांना पचनास मदत होऊ शकते. *१२) व्यसनांपासून दूर राहा* तंबाखू, गुटखा, सिगारेट, मद्यपान तसेच शीतपेये व जंक फूड यांचे सेवन टाळा. *१३) उपवास* शारीरिक स्थिती योग्य असल्यास व वैद्यकीय अडचण नसल्यास अधूनमधून हलका उपवास करू शकता. मधुमेह, गर्भावस्था किंवा इतर आजार असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. *१४) प्रामाणिक जीवन* प्रामाणिकपणे मेहनत करून उपजीविका करा. चांगले आचरण आणि नीतिमूल्ये मानसिक समाधान देतात. *१५) निसर्गाशी नाते* सूर्यप्रकाश, शुद्ध हवा, स्वच्छ पाणी आणि निसर्गाच्या सान्निध्यात वेळ घालवा. *१६) कृत्रिम जीवनशैली टाळा* एसी, वाहन किंवा इतर सुविधा आवश्यकतेनुसार वापरा; शक्य तितकी शारीरिक हालचाल वाढवा. *१७) मनमोकळे हसा* हसण्याने तणाव कमी होण्यास मदत होते. आनंदी आणि सकारात्मक राहण्याचा प्रयत्न करा. *१८) आजाराकडे दुर्लक्ष करू नका* सामान्य त्रास झाला तरी कारण शोधा. कोणताही आजार गंभीर वाटल्यास किंवा ताप, श्वास घेण्यास त्रास, तीव्र वेदना इत्यादी लक्षणे असल्यास त्वरित पात्र डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. स्वतःहून औषधे घेणे टाळा. *१९) नैसर्गिक वेग दाबू नका* शौच, लघवी, शिंक, जांभई यांसारखे नैसर्गिक वेग अनावश्यकपणे रोखू नका. *२०) समाधानात आनंद* इच्छांवर संयम ठेवा. समाधान आणि सकारात्मक दृष्टीकोन मानसिक आरोग्यासाठी महत्त्वाचे आहेत. *२१) समाजसेवा* शक्य तितकी समाजसेवा करा. दुसऱ्यांचे भले करण्याचा प्रयत्न करा आणि कोणाचेही नुकसान करू नका. *२२) स्वच्छता* घर, परिसर, पिण्याचे पाणी आणि स्वच्छतागृह स्वच्छ ठेवा. स्वच्छतेमुळे अनेक संसर्गजन्य आजार टाळता येतात. *२३) छंद जोपासा* वाचन, संगीत, चित्रकला, बागकाम, योग, समाजसेवा यांसारखे छंद जोपासा. कुटुंबीय व मित्रांसोबत वेळ घालवा. *२४) रात्रीची दिनचर्या* रात्रीचे जेवण झोपण्याच्या किमान २ तास आधी करा. जेवणानंतर थोडे चालावे. झोपण्यापूर्वी मोबाईलचा वापर कमी करा, दिवसाचे चिंतन करा, प्रार्थना करा आणि नियमित वेळेत झोपण्याचा प्रयत्न करा. #🎓जनरल नॉलेज #🙏प्रेरणादायक / सुविचार

*इंद्रधनुष्य आणि माणूस या दोघांमध्ये एक साम्य आहे.दोघांमध्ये विविध प्रकारचे रंग असतात फरक एवढाच की, इंद्रधनुष्याचे रंग डोळ्याने आणि माणसांचे रंग अनुभवाने पाहता येतात* सुप्रभात #🙏प्रेरणादायक / सुविचार

जी गोष्ट मनात आहे,ती बोलण्याची हिम्मत ठेवा, आणि जी गोष्ट समोरच्या व्यक्तीच्या मनात आहे, ती समजून घेण्याची क्षमता ठेवा. चुकीच्या लोकांच्या नात्यात अडकून उदास राहण्यापेक्षा अनोळखी लोकात राहून आनंद राहिलेलं कधीही चांगल...! 🍁 *सुप्रभात* 🍁 #🙏प्रेरणादायक / सुविचार