#PSSM World ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಾಸ್ತಿಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? ನಾಸ್ತಿಕತೆ ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 'ದೇವರಿಲ್ಲ' ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸಿಬಿಡುತ್ತೇವೆ, ಹಾಗೂ ಯಾವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳನ್ನೂ ಗಮನಿಸದೆ ಬಹಳ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಗಂಟುಹಾಕಿಬಿಡುತ್ತೇವೆ.‌ ಆದರೆ, ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಿಂದಲೂ ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗೆಗಿನ ಸಂಶಯವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಧಾರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದುಬಂದಿರುವುದೆಂದು ಪ್ರಾಜ್ಞರು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ: ೧. ಅಜ್ಞೇಯತಾವಾದ (Agnosticism): ಈ ವಿಚಾರಧಾರೆಯು ದೇವರಿದ್ದಾನೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆಯಾಗಿ ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕಾಗಲಿ, ಮತ್ತು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದಂತೆ ನಿರೂಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಲಿ, ಎಂದಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಲುವುಳ್ಳದ್ದು. ಹಾಗಾಗಿ 'ದೇವರು' ಎಂಬುದರ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯು ಎಂದಿಗೂ ಅಜ್ಞೇಯವಾಗಿಯೇ (unknown) ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇದರ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ಇದಕ್ಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರಸುವ ಬದ್ಧತೆಯಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದು 'ದೇವರಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ 'ಇದೆ' ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ಎಲ್ಲ ವಾದಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ ಬಳಿಕ "ಯಾರಿಗೂ ದೇವರು ಇದೆ ಎಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೆಂದಾಗಲಿ ಎಂದಿಗೂ ನಿರ್ದುಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದು" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸುಮ್ಮನಾಗುತ್ತದೆ. ೨. Atheism: ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಬೇಕೋ ತಿಳಿಯದು. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಮುಂದೆ ಹೇಳುವ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಚಾರಪ್ರಬೇಧದ ಜೊತೆಗೆ ತುಂಬಾ ನಿಕಟವಾಗಿ ತಳುಕುಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆಯಾದರೂ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾದದು; ಹಾಗಾಗಿ ಇವೆರಡರ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ನಿಚ್ಚಳಗೊಳಿಸುವ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅರಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ನಿಲುವು, "ನಾನು ದೇವರಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು. ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಈಗಿರುವ ಯಾವುದೇ ವಾದಗಳಾಗಲಿ, ಪುರಾವೆಗಳಾಗಲಿ, ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ನಂಬಲರ್ಹವಾದವುಗಳಲ್ಲ ಎಂದು. "ಎಲ್ಲ ಕಾಲಕ್ಕೂ, ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಪ್ಪುವಂತಹ, ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿರುವ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ನಂತರ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದಂತಹ ಪ್ರಮಾಣಗಳಿಂದ, 'ದೇವರು' ಎಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರೆ ನಂಬುತ್ತೇನೆ" ಎಂಬುದು ಇದರ ನಿಲುವು. ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಇದೂ ಸಹ 'ದೇವರಿಲ್ಲ' ಎಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿಗೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ, ಮುಕ್ತವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಸಹ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಅಜ್ಞೇಯತಾವಾದಂತೆ ಸಮ್ಯಕ್ಕಾದ ಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಒಲವು, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಬದ್ಧತೆ ಇದೆ.‌ ಆದರೆ, "ಈ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ನೀವು ದೇವರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಂಬಲು ಖಂಡಿತ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಿ ತಟಸ್ಥವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ೩. Anti-theism: ಬಹುಶಃ ಇದನ್ನು 'ನಾಸ್ತಿಕ'ವಾದ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುವುದು ಸರಿಯಾದೀತು. ಇದರ ಘೋಷಣೆ "ನಾನು ದೇವರಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಂಬುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಿಲ್ಲದೆ, "ದೇವರು-ಧರ್ಮ ಎಂಬುವುದೆಲ್ಲ ಕುರುಡು ನಂಬಿಕೆಗಳು; ಇವುಗಳಿಂದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವಿದೆ; ಹಾಗಾಗಿ ಇವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ಇವುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿ, ಇವನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಇದರ ಪೂಣ್ಕೆ (ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ). ಇದಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ಸಿದ್ಧಾಂತಳಿಗಿರುವಷ್ಟು ಜ್ಞಾನನಿಷ್ಠವಾದ, ಸತ್ಯನಿಷ್ಠವಾದ, ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾದ ಮುಕ್ತತೆ ಇಲ್ಲ. Agnosticism ಮತ್ತು atheismಗಳಂತೆ ಇದೂ ಸಹ ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವನ್ನು ಕುರಿತು ಈಗಿರುವ ವಾದಗಳನ್ನು ಸಂಶಯದಿಂದ ನೋಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ಸಂಶಯವನ್ನೇ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಗಳೂ ಇಲ್ಲದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿ ನಂಬಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದು ಬೇರೇನನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸದ ಹಠವಾದದ ನಂಬಿಕೆ, ಅಷ್ಟೆ. ಈಗ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಬರಬಹುದು. ಇಂದು ನಾವು ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ agnosticism ಮತ್ತು atheismಗಳ ನಿಲುವುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ನಿಲುವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ವಿಜ್ಞಾನವು ತನ್ನ ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ್ದನ್ನು 'ಇದು ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ್ದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ನಂಬುಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ/ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ದೇವರನ್ನು ಸಂಶಯಾತೀತವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಬೇಕಾದ ಹೊಣೆಯು ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿರುವವರದ್ದೇ ಹೊರತು ನಮ್ಮದಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಕೈತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ತನ್ನ ತಿರಸ್ಕಾರವೇ ಪರಮಸತ್ಯ, ಇದರಾಚೆಗೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ, ಎಂಬ 'ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು' ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಪಿಸುವುದಾಗಲಿ, ಅದನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದುದರ ಮೇಲೆ ಕೈ ಮಾಡುವುದಾಗಲಿ ವಿಜ್ಞಾನವಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ 'ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಂದೋಲನ (science activism/evangelism) ' ಎನ್ನಬಹುದೇ ಹೊರತು ಅದೇ ವಿಜ್ಞಾನವೆನ್ನಲಾಗದು. ಹಾಗಾಗಿ ನಾವು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು 'ನಾಸ್ತಿಕತೆ'ಯೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸುವಾಗ ನಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದುವು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ agnosticism ಮತ್ತು atheism. ನಾವು atheism ಮತ್ತು anti-theism ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಮೂರನೆಯದಾದ anti-theism ಎಂಬುದು theismನಂತೆ (ಆಸ್ತಿಕತೆ/'ದೇವವಾದ') ನಂಬಿಕೆಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಬೇರೂರಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.