छत्रपती संभाजी महाराज आपल्या 'बुधभूषण' या ग्रंथात दुर्गपाल (किल्लेदार) कसा याचे वर्णन करतात..., अनाहार्यश्च शूरश्च वाग्मी प्राज्ञः कुलोद्गतः । दुर्गाध्यक्षः स्मृतो राज्ञः उद्युक्तः सर्वकर्मसु ।। अर्थ : उत्तम दुर्गपाल कधीही फितूर होत नाही. तो शूर असतो. तो वक्ता असतो, तो हुशार असतो. उच्च कुळात जन्मलेला असतो. राजाच्या व राज्याच्या हितासाठी जो सर्व कामे दक्षतापूर्वक करण्यास सदासर्वकाळ तयार असतो. किल्ल्यांच्या समर्थ रक्षणासाठी राजाने असाच कर्तव्यदक्ष दुर्गाध्यक्ष नेमावा. संभाजी महाराजांनी शत्रू विरूद्ध झुंजणाऱ्या आपल्या किल्लेदारांना, सैनिकांना कायमच प्रोत्साहन व बक्षीस दिले..👌🏼♥️🔥 #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त