⛳स्वराज्यभूमी ⛳ *महाराष्ट्र प्रदेश गड किल्ले संवर्धन सेल* *इतिहास शिवरायांचा* ********************************** *शिव दिनविशेष* 🚩🚩🚩⛳⛳⛳⛳🚩🚩🚩 *२४ जानेवारी इ.स.१६६७* *( माघ शुद्ध दशमी, शके १५८८, संवत्सर पराभव, गुरुवार )* *आऊसाहेबांचे न्यायदान :-* *महाराज या सुमारास विश्रांतीसाठी मनोहर गडावर होते. मात्र राजे आग्रा भेटीसाठी जाऊन, कैदेत पडून स्वराज्यात येईपर्यंत स्वराज्याच्या कारभारात तसूभरही फरक पडला न्हवता. महाराजांच्या अनुपस्थितीत आऊसाहेब कारभार नेटाने चालवत होत्या. कानद खोऱ्याचे बाबाजी झुंजारराव व मालोजी पतंगराव हे भाऊबंद वतनासाठी भांडत होते. काही केल्या त्यांचे एकमत होत न्हवते. हा वाद महाराजांनी सोडवावा अशी विनंती करण्यात आली परंतु महाराज गडावर नसल्यामुळे आऊसाहेबांनी दोघांचे म्हणणे पूर्ण ऐकून, जाणून हा वतनाचा तंटा सोडवला.* 🚩🚩⛳⛳⛳🚩🚩 *२४ जानेवारी इ.स.१६८०* *सुरतकर इंग्रजांनी इस्ट इंडिया कंपनीला लिहिलेले पत्र* *पिढ्यान् पिढ्या स्थिरावलेल्या व प्रचंड लष्करी शक्ती असलेल्या शत्रूंना शिवाजीमहाराजांनी स्वप्रतापाने एवढे जेरीस आणले की, नुसते त्यांचे नाव ऐकताच या शत्रूंचा थरकाप उडत असे. कर्नाटक मोहीमेच्या वेळी मार्टीनने नेमके असेच म्हटले आहे. तो लिहितो, The mere name of Shivaji made them tremble. छत्रपती शिवाजीमहाराजांच्या युद्धविषयक हालचाली एवढ्या द्रुत गतीने होत कि, शत्रू त्यांची कल्पना करू शकत नसे. दि. २४ जानेवारी १६८० रोजी सुरतकर इंग्रजांनी इस्ट इंडिया कंपनीला लिहिलेल्या पत्रात असे म्हटले आहे की, Where he attempts there is but little space betwixt his notice and appearance and to send for soliders from Bombay will take up little less than twenty days time in less than half which he hath done his business and gone. (हल्ल्याची बातमी आणि प्रत्यक्ष हल्ल्यात महाराज फार अंतर ठेवतच नाहीत. मुंबईहून शिपाई पोहोचण्यास २० दिवस लागतात पण त्याच्या अर्ध्या वेळातच कार्यभाग उरकून ते परत निघूनही जातात.)* *आपल्या विलक्षण प्रतिभेच्या सहाय्याने शिवाजीमहाराजांनी एवढे नवे नवे प्रकार शोधून काढले की, त्यांचा प्रताप हा कायम अनेक दंतकथांचा विषय ठरला. महाराज जमिनीपासून १४-१५ हात उंच उडी मारतात, एका दमात ४०-५० कोस पायी चालतात, त्यांना पंख आहेत, ते जमिनीत घुसतात व अस्मानात गायब होतात, त्यांना सैतान प्रसन्न आहे अशा एक ना अनेक कथा त्यांच्या हयातीतच पसरल्या होत्या. कॉस्म द गार्द्रने या संदर्भात केलेले वर्णन तात्कालिन परिस्थितीचे परिचायक समजायला हरत नाही. तो लिहितो... The question is still unsolved whether he substituted others or himself or whether he was a magician or devil acted in his place. Such has been said about it in India and there is much divergence of opinion as usual.( महाराज एकाच वेळेस अनेक ठिकाणी स्वार्या करत व त्या प्रत्येक स्वारीत ते स्वत: असल्याच्या वार्ता कानी पडत. त्यामुळे गार्द्रने म्हटले आहे की महाराज आपल्याऐवजी दुसर्या कोणाला स्वार्यांवर पाठवीत की ते जादूगर होते अथवा काही भुत पिशाच्च त्यांच्या ऐवजी स्वारीवर जाई ते गुढ अजूनही उकलेले नाही. हिंदूस्तानात सर्वत्र याच विषयाची चर्चा असून विभिन्न मतांता गोंधळ उडालेला आहे.* 🚩🚩⛳⛳⛳🚩🚩 *२४ जानेवारी इ.स.१६८१* *छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या मृत्यूसमयीची राजकीय परिस्थिती छत्रपती संभाजी महाराजांनी २० जुलै १६८० ला मंचकारोहण केले.* *त्यावेळची राजकीय परिस्थिती बहुतांशी त्याच्या बाजूने होती. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी मागे ठेवलेला संपत्तीकोषही यथायोग्य होता हे छत्रपती संभाजी महाराजांनी रायगडावर आल्यानंतर केलेल्या मोजणीत लक्षात आले होते. मुघल व आदिलशाहसारख्या मोठ्या राज्यांना छत्रपती शिवाजी महाराजांनी बऱ्याच वेळा पराभूत केले होते. त्यात दिलेरखानच्या मुघली आक्रमणावेळी छत्रपती शिवाजी महाराजांनी आदिलशाहीला मदत केल्यामुळे त्यांचे पारडे छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या बाजूला झुकले होते.* *छत्रपती शिवाजी महाराजांनी दक्षिण भारतात मोठ्या प्रदेशावर त्याची सत्ता प्रस्थापित केली होती. त्याबरोबरच इंग्रज, पोर्तुगिज व सिद्दीसारख्या लहान शत्रुंच्या आगाऊपणाचा महाराजांनी चांगला चोप देऊन समाचार घेतला होता. त्यामुळे हे तिघेही छत्रपती शिवाजी महाराजांना वचकून असत. त्यांच्या भितीचा उत्तम नमुना म्हणून एका पत्रातील उल्लेख खाली दिला आहे -* *"This state is now free from anxiety. He [Shivaji] was far more dangerous in peace than in war."* *"हे राज्य आता काळजीमुक्त झाले आहे. तो [शिवाजी] युद्धापेक्षा शांतीकाळात अधिक भितीदायक होता.* 🚩🚩⛳⛳⛳🚩🚩 *२४ जानेवारी इ.स.१६८८* *गोव्याचा गव्हर्नर दों रुद्रिगु द कॉश्त याने पोर्तुगालच्या राजास लिहीलेल्या पत्राची नोंद!* *"छत्रपती संभाजी महाराजांशी चालू असलेल्या युद्धास अजून विराम पडलेला नाही. ते व्हिसेरेई कौंट द आल्वोर यांच्या कारकिर्दीत सुरू झाले होते. (आम्हाला आता या भागातील देसायांचा छत्रपती संभाजी महाराजांच्या राज्यात अशांतता माजविण्याच्या कामी ऊपयोग होत आहे. जोपर्यंत त्याचा त्याचा आम्हाला ऊपयोग होईल तोपर्यंत त्यांना आम्ही दिलेल्या सवलती चालूच राहतील. महाराजांना जर ही उपाययोजना पसंत नसेल तर महाराजांनी मला वेगळी आज्ञा करावी. "* 🚩🚩⛳⛳⛳🚩🚩 *२४ जानेवारी इ.स.१७२२* *व्हिसेरेई फ्रॉँसिश्कू झुजे सांपायू इ काश्त्रू याने आंग्रे विरुद्धच्या मोहीमेचा बोजवारा कसा उडाला त्याचा सविस्तर वृत्तांत जो पोर्तुगालच्या राजास सादर केला, त्याचा गोषवारा! पोर्तुगीज-आंग्लो-आंग्रे युद्धाचा अहवाल व्हिसेरेईने पोर्तुगालच्या राजाकडे पाठविला. युद्धशास्त्राच्या द्रुष्टीने हा तपशीलवार वृत्तांत अत्यंत महत्त्वाचा आहे. परंतु विस्तार भयास्तव! तो येथे देण्यात येत नाही. परंतु त्याचा मुख्य आशय असा की, छत्रपती शाहू महाराज यांनी बाजीराव यांना मोठे सैन्य देऊन आंग्रे यांच्या मदतीसाठी पाठविल्याने नाईलाज म्हणून पोर्तुगिजांना बाजीराव यांच्याशी तह करावा लागला.* 🚩🚩⛳⛳⛳🚩🚩 *२४ जानेवारी इ.स.१७३९* *अशेरीगड मराठ्यांनी जिंकला.* *संभाजी राजांच्या कारकीर्दीत पोर्तुगीजांना धडा शिकविण्यासाठी इ. स. १६८३ साली तारापूरवर हल्ला करून बेचिराख केले. त्याच वेळी राजांनी अशेरीगड जिंकून स्वराज्यात सामील केला पण ऑक्टोबर १६८७मध्ये हा किल्ला परत पोर्तुगीजांच्या ताब्यात आला. पुढे चिमाजी आप्पा पेशवे यांच्या वसई स्वारीच्या वेळी मराठ्यांनी पोर्तुगीजांकडून २४ जानेवारी १७३९ च्या कोंकण मोहिमेत हा गड जिंकून घेतला व परत मराठ्यांचे भगवे निशाण गडावर अभिमानाने डोलू लागले. १८१८ नंतर अशेरीगड इंग्रजांच्या हाती गेला.* 🚩🚩⛳⛳⛳🚩🚩 *२४ जानेवारी इ.स.१७८१* *मराठ्यांनी टिपू कडून कुर्मगड घेतला व सदाशीवगडाची कबज करण्यासाठी त्या किल्ल्याच्या किल्लेदाराकडे संधान साधले. त्या दरम्यान मराठ्यांची एक आरमारी तुकडी कारवारला आली होती. तीत २ मोठी प्ले, ४ गुराब आणि २०, वीसहून आधिक गलबते होती. ह्या आरमारी तुकडीचा दर्यासारंग बाबूराव साळोखे हा होता.* 🚩🚩⛳⛳⛳🚩🚩 *२४ जानेवारी इ.स.१७९१* *पोर्तुगीज आपणाला पुण्यास जाऊ देण्यास तयार नाहीत याची खात्री सोंधेच्या राजास पटल्याने त्याने बोदोडे येथेच कायमचे वास्तव्य करण्याचा निर्णय नाईलाजाने घेतला. सोंधेच्या राजाने पोर्तुगिजांशी करार करून आपल्या राज्याचे ऊदक पोर्तुगिजांच्या हातावर सोडले. या करारान्वये फोंडा, पंचमहल, काणकोण वगैरे प्रदेशावर पोर्तुगीजांचा कायदेशीर अंमल सुरू झाला. तत्पूर्वी काणकोण येथे पोर्तुगीज सैन्याची एक शिबंदी होती. पण अंमल सोंधेच्या राजाचा होता. नवीन कराराप्रमाणे शिबंदी परंतु सोंधेच्या राजाचा अंमल गेला. उपरिनिर्दिष्ट करार होण्यापूर्वी पोर्तुगीज सैन्याने सदाशिवगड व्यापलेला होता. पेशव्यांच्या आरमाराने काळी नदीतून येऊन सैन्य उतरून किल्ले सदाशिवगड मराठ्यांकडून परत घेतला.* 🚩🚩⛳⛳⛳🚩🚩 *जय जगदंब जय जिजाऊ* *जय शिवराय जय शंभूराजे* ⛳ *जय गडकोट*⛳ *!! हर हर महादेव !!* 🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩 *श्री मंगेश चंद्रकांत वीर* ( भोर तालुका गड किल्ले संवर्धन सेल सोशल मीडिया प्रमुख ) मा श्री महेंद्र तानाजी देवघरे* ( अध्यक्ष पुणे जिल्हा ) मा श्री योगेशजी सुदामराव शेलार (प्रदेशाध्यक्ष - महाराष्ट्र प्रदेश गड किल्ले संवर्धन सेल) राष्ट्रवादी काँग्रेस पार्टी महाराष्ट्र प्रदेश गड किल्ले संवर्धन सेल #🙏शिवदिनविशेष📜 #🚩छत्रपति शिवाजी महाराज #🙏 शिवराय स्टेटस #📜इतिहास शिवरायांचा #🚩जय भवानी जय शिवाजी🚩