⛳ आजचे ऐतिहासिक शिवकालीन शिवदिनविशेष ⛳ 📜 २३ मार्च इ.स.१६६० (चैत्र वद्य सप्तमी, शके १५८२, संवत्सर शार्वरी, वार शुक्रवार) संकटाची मालिका! स्वराज्याचा फास आवळत चालला होता. त्यात भर म्हणून अदिलशहाने मावळच्या सर्व देशमुख, वतनदारांना केदारजी खोपड्याच्या मदतीने कौलनामे पाठवून आदिलशाहीस मदत करण्यासाठी विनंती पत्रे लिहीली. एकीकडून अदिलशाहीने सिद्दी जौहरच्या रुपाने तर दुसरीकडे मोगलांकडून शाहिस्तेखानाच्या रुपाने फास आवळत चालला होता. त्यातच वतनाच्या लोभाने आपलेच लोक फुटून संकटात महाराजांना साथ देण्याऐवजी यवनांना जाऊन मिळत होते, त्यांची चाकरी करण्यात धन्यता मानत होते. 🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻 https://www.instagram.com/the_great_maratha_warriors/ #🗿शिवकालीन पुराणवस्तू #🚩छत्रपती संभाजी महाराज स्टेटस🙏 #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #🚩शिवराय https://wa.me/message/Y2WBK2HSVXL5I1 शिव दिनविशेष Video Link🔗 https://youtu.be/7M4Dj38jhrE 📜 २३ मार्च इ.स.१६७४ नेसरी येथे झालेल्या बहलोलखान आणि प्रतापराव गुजर यांच्यात झालेल्या लढाईत ( २४ फेब्रुवारी १६७४ ) प्रतापराव गुजर मृत्यूमुखी पडल्यानंतर मराठा सैन्यानी आनंदराव मकाजी यांच्या नेतृत्वाखाली कानडी मुलुख झोडपायला सुरुवात केली. तेंव्हा बहलोलखान आंनदराव मकाजी यांच्यावर चालून आला पण त्यांनी खानाचा पराभव केला. त्यांनतर दिलेरखान व बहलोलखान आनंदराव मकाजी यांच्यावरती संयुक्तपणे चालून गेले. पण मराठ्यांनी ४५ कोसांची दौड करुन यांच्या संयुक्त फौजांना फार मागे टाकले. ते बहलोल खानाच्या जहागिरीत शिरले. बंकापूर, संपगाव वगैरे लूटून ३००० बैलांवरती ही लुट लादून आनंदराव मकाजी मागे फिरले... मराठ्यांनी बंकापूर आणि संपगाव या आदिलशाही सरदार बहलोलखानाच्या मुलखात धुमाकूळ घातल्याची इतिहासात नोंद असलेली तारीख आहे २२ किंवा २३ मार्च १६७४ ... 🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻 📜 २३ मार्च इ.स.१६९० बाजी सर्जेराव जेधेंना रामचंद्रपंत अमात्यांनी लिहिलेले पत्र अत्यंत वाचनीय आहे. कदाचित सर्जेरावांना औरंगजेबाने आपल्याकडे बोलावले असेल, पण त्यांना आपल्या कर्तव्याची जाणीव करून देत त्यांच्या ताकदीचे महत्व पटवून देताना रामचंद्रपंत म्हणतात, "तुम्ही आपली खातरनिशा राखोन स्वामींच्या (राजारामछत्रपतींच्या) पायाशी एकनिष्ठता धरून स्वामीकार्य साध्य होय ते गोष्ट करणे. गनिमाचा हिसाब काय आहे? तुम्ही लोक जेव्हा मनावरी धरिता तेव्हा गनीम तो काय आहे? गनिमसा तुम्ही लौकिक केला आहे. या राज्याची पोटतिडिक धरिता तेव्हा औरंगजेबाचा हिसाब धरीत नाही, ऐसे बरे समजोन लिहिल्याप्रमाणे वर्तणूक करणे". थोरल्या छत्रपती शिवाजी महाराजांची शिकवणच जणू रामचंद्रपंतांच्या शब्दाशब्दांतून दिसून येते. 🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻 📜 २३ मार्च इ.स.१७१६ करविरचे छत्रपती संभाजी महाराज आणि पोर्तुगीज यांच्यात तह! "या तहाच्या वाटाघाटी करण्यासाठी करवीरच्या छत्रपतींचा हरीपंत या नावाचा वकील गोव्यास गेला होता. हा तह ९ कलमी असून पहिल्याच कलमांत म्हटले आहे की, करविरचे छत्रपती आणि कान्होजी आंग्रे यांच्या मध्ये जे युद्ध चालू आहे त्यात पोर्तुगिजांनी करवीरच्या छत्रपतींना कान्होजी आंग्रे यांच्या विरुद्ध मदत करावी." दुसर्या कलमाच्या शेवटी म्हटले आहे की, "गोव्याच्या वरीष्ठ कोर्टाचे न्यायाधीश दोमीगुंश योइरादू द ओलीव्हैंरा यांच्या गलबतावरील ज्या १० तोफा सिंधुदुर्गच्या आरमाराने जप्त करून नेल्या त्या परत करण्यात याव्यात". 🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻 📜 २३ मार्च इ.स.१७३२ शाहू महाराजांचे अभयपत्र अभयसिंगाने मिळविल्यावर त्याने पिलाजींस तहाच्या वाटाघाटीस बोलाविले. वरकरणी सख्य दाखविले. एकमेकांचे वकील एकमेकांकडे जाऊ येऊ लागले. पिलाजीसुद्धा भेटीस निघाले असता डाकोरजवळ मारेकरी घालून पिलाजींचा खून करण्याचा प्रयत्न केला. मारेकरी तात्काळ पळून गेले. पिलाजींना उपचारासाठी बडोद्यास आणण्याचा प्रयत्न झाला. परंतु रस्त्यातच सावळी येथे त्यांचे देहावसान झाले (२३ मार्च १७३२). यामुळे पिलाजींचे पुत्रास चेव चढला. त्यांनी व दाभाड्यांनी मातोश्री उमाबाईसह अहमदाबादेवर चाल केली. अहमदाबादेस वेढा दिला. तेव्हा अभयसिंगाने दमाजी गायकवाडास गुजरातची चौथाई व सरदेशमुखी देण्याचा करार लिहून दिला व अहमदाबादच्या खजिन्यातून ८० हजार रोख मराठ्यास देण्याचे ठरविले. 🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻 📜 २३ मार्च इ.स.१७५० पिलाजी गायकवाड प्रमाणे कंठाजी कदम हा अन्य मराठा सरदार सुद्धा गुजरातेत स्वतंत्रपणे मोहिमा करत असे. पिलाजी व कंठाजी या दोघांनी हमीदखान या मोगल सरदाराला त्याच्या प्रतिस्पर्ध्या विरुद्ध मदत करून त्याच्या बदली गुजरातेतून चौथ व सर्देश्मुखी गोळा करण्याचे अधिकार मिळवले. १७२७ मध्ये पिलाजी गायकवाडने डभई व बडोदा काबीज केले. अशा प्रकारे पिलाजी, त्रिंबक राव, कंठाजी मुळे मराठ्यांची सत्ता गुजरातमध्ये प्रस्थापित होऊ लागली होती. उत्तरेकडे मराठी सत्तेचा विस्तार करण्याच्या पेशव्यांच्या महात्वाकांक्षेत गुजरात वर ताबा हे मुख्य तत्व होते, कारण दक्षिणेतून दिल्लीकडे जाण्याचा मार्ग माळवा व गुजरातेतूनच जात होता. पिलाजी आणि मंडळींच्या मोहिमांमुळे जेरीस आलेल्या सरबुलंद खान या सरदाराने पेशव्यान मार्फत या यांचा बंदोबस्त करण्याचा डाव टाकला. त्याने चौथ व सरदेशमुखीचे अधिकार पेश्व्यान्मार्फत छत्रपतींच्या नावे लिहून देण्याचे आमिष दाखविले ज्याच्या बदल्यात पेशव्याने पिलाजी, कंठोजी यांचा बंदोबस्त करावयाचा होता. छत्रपतींनी पेशव्यांच्या सांगण्यावरून गुजरातचा निम्मा मोकासा चिमाजी अप्पाच्या नावाने लिहून दिला व पिलाजी,कंठाजी स तेथून चौथ वसूल न करण्याचे आदेश दिले. छत्रपतींच्या या आदेशामुळे दाभाडे, गायकवाड,कदमबांडे हे तिन्ही सरदार नाराज झाले. ते छत्रपतींचा आदेश मानण्यास तयार नव्हते. तसेच सातार दरबारात पेशवा विरोधी गटातील ज्येष्ठ मंडळीत सेनापती दाभाडे हे एक होते. त्यांनी पण गुजरातमध्ये पेशव्याच्या हस्तक्षेपास तीव्र विरोध केला. पेश्व्याचाही गुजरातेत पाय रोवण्याचा इरादा पक्का होता. त्याने चिमाजी अप्पाच्या नेतुत्वाखाली मोठे सैन्य गुजरातेत रवाना करून मोगल सुभेदारावर दडपण आणून २३ मार्च १७५० ला करार करून चौथ, सरदेशमुखी वसुलीचे अधिकार अधिकृतरीत्या मिळविले. https://youtu.be/7M4Dj38jhrE 🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩 📜 २३ मार्च इ.स.१७५४ पेशवे २ जानेवारी १७५४ रोजी पुणे सोडून कर्नाटक स्वारीस निघाले. हरपनहल्ली, बागलकोट, होटल्ली, कुडादंगी, बिदनूर इत्यादि संस्थानिकांकडून तारीख २३ मार्च १७५४ पर्यंत ३ लक्ष ६ हजार एवढी खंडणी पेशव्यांनी वसूल केली. ज्यांनी खंडणी दिली त्या त्या पाळेगारांना अभय देऊन पेशवे ४ जून १७५४ रोजी पुण्यास परत आले.।वरील स्वारीत पेशवे कर्नाटकात असता त्यास निजाम पुण्यावर चाल करून जाणार अशी बातमी समजली. म्हणून पेशवे घाईने पुण्यास परतले. फेब्रुवारी १७५४ मध्ये मराठे-निजाम संबंध जास्तच बिघडले. पेशव्यांच्या कर्नाटकातील स्वाऱ्या निजामास बिलकूल आवडल्या नाहीत. 🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻 📜 २३ मार्च इ.स.१७५७ अब्दाली गोकुळेच्या दिशेने निघाला होता तो माघार फिरून बल्लमगडावर सूरजमलावर चालून गेला. सूरजमल पुन्हा मागे फिरला व अब्दालीने बल्लमगड घेतला. तिथे शिबंदी घेऊन तो पुन्हा मथुरेहून गोकुळास निघाला. एव्हाना मथुरेची राखरांगोळी झाली होती. गोकुळात पोचताच मथुरेच्या बातमीने सावध झालेले आखाड्यातील नंगे गोसावी तयार होते. ४००० नंगे गोसावी तेग धरून अब्दालीचे पारीपत्यार्थ उतरले. ही तारीख होती २३ मार्च १७५७. एव्हाना अब्दालीस आणखी एक बातमी समजली. मराठे दख्खनेतून निघून जयनगरपावेतो पोहोचले होते. दिल्लीच्या खबरा वरचेवर दख्खनेत पोचत होत्याच. परंतु दस्तुरखुद्द पेशवे हे यावेळी श्रीरंगपट्टणच्या स्वारीवर होते. त्यामुळे बहुतांश सैन्य त्यांच्यासोबत होते. 🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻 📜 २३ मार्च इ.स.१७६९ रघुनाथरावांना नजरकैदेत ठेवल्यानंतर माधवराव नागपूरकर भोसल्यांच्या स्वारीवर निघाले. वास्तविक पाहता १७६६ सालीच जानोजी भोसल्यांची कानउघडणी करून त्यांना वठणीवर आणले होते. त्यांची जप्त केलेली जहागिरही परत केली होती. परंतु जानोजींनी मात्र पुन्हा बंडाची निशाणे दाखवायला सुरुवात केली होती आणि आता माधवरावांना पेशवेपदावरून हटवण्याकरता त्यांनी थेट रघुनाथरावांना साथ दिली, याचा भयंकर संताप होऊन माधवराव भोसल्यांवर चालून गेले. भोसल्यांचे बळ तुलनेने कमी होते. माधवरावांच्या झंझावाती हल्ल्यांपुढे जानोजी भोसले शरण आले. दि. ३० जानेवारी १७६९ आणि २३ मार्च १७६९ रोजी अनुक्रमे खोलेश्वर आणि कनकेश्वरचा तह करून माधवरावांनी भोसल्यांना अभय दिले. वस्तुतः दमाजी गायकबाड आणि इंग्रजांनाही समज देणे आवश्यक होते, परंतु थोडी प्रकृती नादुरुस्त वाटल्याने माधवराव माघारी पुण्यात आले. 🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻 📜 २३ मार्च इ.स.१९३१ शहिद स्मृतीदिन २३ मार्च १९३१ रोजी भगतसिंग , राजगुरु , सुखदेव लाहोरच्या तुरुंगात हसत हसत फासावर गेले. तरुण वयात देशाकारिता फांसावर लटकुन या वीरांनी देशातील तरुणांच्या हृदयात क्रांती ज्योती पेटविली . भारताला स्वातंत्र्य मिळावे म्हणून हौतात्म्य पत्करले भगतसिंग_राजगुरु_सुखदेव या विरांना विनम्र अभिवादन..!! 🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇 YouTube चैनल वर हि video स्वरूपात शिवदिनविशेष पाहू शकता खालील लिंक वर👇 https://youtube.com/c/thegreatmarathawarriors . . . 👉अतिशय महत्त्वाचे : सर्व शिवप्रेमींना विनंती आहे या पोस्ट मध्ये कोणीही आपली स्वताची प्रसिध्दी करु नये. 🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇 ✍ लेखन / माहिती संकलन : राहूल बोरसे पाटील. शिवकालीन दिनविशेष व इतिहासावरील दर्जेदार माहिती https://www.facebook.com/TheGreatMarathaWarriorss/ 🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇 🚩🏇 ☀🚩⚔️|| हर हर महादेव, जय श्रीराम || || जय भवानी, जय शिवाजी.||⚔️🚩☀