*మహా శివరాత్రి ఉపవాసం (నక్తం)ఎప్పటి నుండి పాటించాలి???
*నిర్ణయసింధౌ*
అర్ధరాత్రే యదా కృష్ణ-చతుర్దశ్యాం మునీశ్వర |
తత్ర వ్రతం ప్రకుర్వీత శివరాత్రి ఫలప్రదమ్ ||"
ఏ రోజు అర్థరాత్రి సమయంలో కృష్ణ పక్ష చతుర్దశి ఉంటుందో, ఆ రోజే శివరాత్రి వ్రతాన్ని ఆచరించాలి. ఆ రోజు ఉదయం సూర్యోదయ సమయానికి త్రయోదశి ఉన్నప్పటికీ, పగలు చతుర్దశి ప్రవేశించి రాత్రి అంతా ఉంటే, ఆ రోజే ఉపవాసం ఉండాలి.
*ధర్మసింధౌ*
శివరాత్రి వ్రతే చతుర్దశ్యాం ప్రాతఃకాలే స్నానాదికం కృత్వా,
'అద్యేత్యాది...' సంకల్ప్యం ఉపవాసం కుర్యాత్ |"
శివరాత్రి రోజున ప్రాతఃకాలంలోనే (సూర్యోదయ సమయంలో) స్నానాది కార్యక్రమాలు ముగించుకుని, వ్రత సంకల్పం చేసి ఉపవాసం ప్రారంభించాలి.
అర్ధరాత్రయుతా యస్మాచ్ఛివరాత్రిః ప్రకీర్తితా |
తస్మాత్తాం సమధోపాస్య నిశీథే పూజయేచ్ఛివమ్ ||"
చతుర్దశి తిథి ఏ రోజు అర్ధరాత్రి (నిశీథ కాలం) ఉంటుందో, ఆ రోజే శివరాత్రి. ఒకవేళ రెండు రోజులు అర్ధరాత్రి వేళ తిథి ఉంటే, మొదటి రోజునే (ప్రదోష వ్యాప్తి ఉన్న రోజు) గ్రహించాలని నిర్ణయసింధువు స్పష్టం చేస్తోంది.
15.2.2026 మహాశివరాత్రి నేడు ఉపవాస జాగరణ శివ దర్శనం శివ పూజలు చేయవలసి ఉంటుంది
*ఉపవాసంతో పూజను ఆచరించాలి*
న స్నానైర్న చ వస్త్రైశ్చ న ధూపైర్న చ మోదకైః |
తుష్యామి న తథా పుష్పైర్యథా తత్రోపవాసతః ||"
"అభిషేక స్నానాల వల్ల కానీ, వస్త్రాల వల్ల కానీ, ధూప దీప నైవేద్యాల వల్ల కానీ నేను అంతగా సంతోషించను. శివరాత్రి నాడు భక్తితో చేసే 'ఉపవాసం' వల్ల కలిగే సంతోషం నాకు మరి దేనివల్లా కలగదు" అని శివుడు స్వయంగా తెలిపారు.
********
*ఉపవాస ప్రత్యామ్నాయం*
వ్యాధితైశ్చైవ బాలైశ్చ వృద్ధైశ్చైవ తథైవ చ |
ఫలమూలాశనైః కార్యమశక్తైర్వ్రతముత్తమమ్ ||"
వ్యాధిగ్రస్తులు (రోగులు), చిన్నపిల్లలు, వృద్ధులు మరియు శారీరకంగా ఉపవాసం ఉండలేని వారు (అశక్తులు) పండ్లు, కందమూలాలు లేదా పాలు స్వీకరిస్తూ ఈ ఉత్తమమైన వ్రతాన్ని ఆచరించవచ్చు.
*ఉపవాసానికి ప్రత్యామ్నాయాలు*
"నక్తం హవిష్యాన్నమౌదనం వా ఫలం తిలాః క్షీరమథాంబు చైవ |
పంచ ప్రశస్తాని హవీంషి యాని వ్రతేషు సర్వేషు ఫలప్రదాని ||"
ఏ వ్రతంలోనైనా సరే, పూర్తిగా ఉపవాసం ఉండలేని వారు ఈ ఐదు వస్తువులను స్వీకరించవచ్చు:
పండ్లు (ఫల) పాలు (క్షీర) నీరు (అంబు)
నువ్వులు (తిల) హవిష్యాన్నం (ఉల్లి, వెల్లుల్లి లేని సాత్విక ఆహారం లేదా పాయసం)
వీటిని స్వీకరించడం వల్ల వ్రత భంగం కలగదు, పైగా ఫలం కూడా దక్కుతుంది.
***************************************
శ్రీ గోవింద నారాయణ మహాదేవ 🙏
#hara hara mahadeva #🕉️హర హర మహాదేవ 🔱 #🙏ఓం నమః శివాయ🙏ૐ #హర హర మహాదేవ శంభో శంకర #🙏హ్యాపీ మహాశివరాత్రి📿
