३५० वर्षापर्वी शिवाजी महाराजांनी स्विकारलेले कृषीविषयक धोरण...🚩 छत्रपती शिवरायांच्या उदयकाळाआधी तात्कालीन यावनी राज्यकर्त्यांना फक्त सत्तेत रूची होती. वतनदारांमार्फत प्रजेकडील करवसूली मिळाली की त्यांना फारशी चिंता नसे. त्यामुळे शेती, शेतकरी व ग्रामीण लोकजिवनाशी त्यांचा संबंधच येत नसे. गावकरी व शेतकरी यांच्यावर सत्ता चाले ती गाव-वतनदार व परगणे वतनदारांची. महाराजांनी याबाबतीत क्रांती घडवून आणली. त्यांनी शेती, शेतकरी व गावकरी यांच्याशी राज्यसत्तेचा सरळ संबंध निर्माण केला. वतनदारांच्या कचाट्यातून जनतेची मुक्तता करून पगारी सरकारी अधिकारी नेमले व त्यांच्यामार्फत अर्थकारणात शिस्त आणली... नापीक जमिन पिकाऊ करण्यासाठी व शेती आणि शेतकरी यांचे संरक्षण करण्यासाठी महाराजसाहेब कशी काळजी घेत असत व याबाबत त्यांचे धोरण कसे होते हे कळण्यासाठी दिनांक ५ सप्टेंबर १६७६ रोजी प्रभावळीच्या रामजी अनंत सुभेदाराला महाराजांनी लिहिलेल्या अंगुलीनिर्देश करावासा वाटतो... ● या पत्राचा संक्षिप्त व सुबोध शैलीतील गोषवारा : १) सरकारी अधिकार्याने जातीने गावोगाव दौरा करून तेथिल कुणबी( शेतकरी समाज ) गोळा करावेत. २) त्यांच्या अडचणी जाणून घेऊन कुवतीनुसार शेतकर्याला जमिन द्यावी. ३) कुवत असली तरी बैल, नांगर व निर्वाहार्थ धान्य नाही अशांना त्यासाठी पैसे द्यावेत. बैल घेऊन द्यावेत, खंडी-दोन खंडी धान्य उदरनिर्वाहर्थ त्याला द्यावे व कुवतीनुसार कसू शकेल इतके शेत त्याला कसण्यासाठी द्यावे. ४) अशा शेतकर्यांना दिलेले कर्ज व्याज न आकारता फक्त मुद्दलच हळूहळू त्याच्या परिस्थितीनुरूप वसूल करत जावे. ५) याप्रकारे जमिनीची लागवड करण्यासाठी लाख-दोन लाख लारी पावेतो रक्कम खर्च करण्याची सुभेदाराला परवानगी होती. ६) एखादा शेतकरी शेती करण्याची उमेद बाळगून असला तरी दुर्दैवाने, दुष्काळादी अस्मानी आपत्तींमुळे वा अन्य कारणांमुळे जर तो मागील कर्जफेड करू शकला नाही व त्याची अडचण खरी असल्याचे अधिकार्यांनी पटवून दिले तर अशा शेतकर्यांना मागिल कर्जाची खंडमाफी दिली जाई. ३५० वर्षांनी शिवाजी महाराजांनी शेती व शेतकऱ्यांबाबत स्विकारलेले उदार धोरण कोणतेही बदल न करता आजच्या राज्यकर्त्यांनी स्विकारले तर राष्ट्राचा शेतकरी खऱ्या अर्थाने राजा होण्यास जास्त कालावधी लागणार नाही... शककर्ते शिवराय. शिवराय मनामनात शिवजयंती घराघरात.🚩 १९ फेब्रुवारी. घरोघरी शिवजयंती. #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त