दुर्गदुर्गेश्वर रायगड : वाळुसरे खिंड...🚩 आपण पाहिलेल्या खूबलढा बुरुजापासून काही पायऱ्या चढून गेल्यावर थोडीशी सपाटी लागते. त्यापुढे एक खिंड आहे. डाव्या हाताला नाणे दरवाजा आणि उजव्या हाताला एक रस्ता खाली उतरत गेलेला दिसतो. आपण तेव्हा बरोबर हिरकणी टोकाच्या खाली उभा असतो.जी पायवाट खालीपर्यंत उतरत गेली आहे,तीच वाळुसरे खिंडीची वाट. शेजारी असणाऱ्या काळकाईच्या खळग्या मुळे त्यास काळकाईची खिंड असेही म्हणतात... या रस्त्यावरून जुन्या काळात राबता असल्याचे अनेक पुरावे आढळतात. छत्रपती राजाराम महाराज हे जिंजी ला प्रस्थान करताना वाघ दरवाज्यातून न जाता याच वाळुसरे खिंडीतून गेल्याचे अनेक अभ्यासकांचे मत आहे, पण तशे पुरावे नाहीत. खिंडीकडे पाहिले असता, आपल्या डाव्या हाताला रायगड आणि उजव्या हाताला असणारी छोटीशी टेकडी दिसते. तिच्या पोटात दडले आहे एक भुयार.१९८८ पर्यंत या भुयाराविषयी जास्त माहिती नव्हती. ११ जून १९८८ ला मुंबईच्या the Nature Lovers या संस्थेने सर्वप्रथम या भुयाराची माहिती आणि काही प्रकाशचित्रे समोर आणली... आतमधे ५० मी खोलीचे भुयार गाळ-चिखलात दबुन गेले आहे. आतमधे उजव्या आणि डाव्या बाजूला रस्ते गेले आहेत. गळात अनेक पायऱ्या रुतुन गेल्याने आणि अंधाराने नेमके या रस्त्याचे प्रयोजन काय..? हे आजही उलगडले नाही. बहुदा, या मार्गावर नजर ठेवण्यासाठी शिबंदीची व्यवस्था इथे केली गेली असेल. आतमधे छिन्नीच्या घावाचे निशान असल्याने हे भुयार मानवनिर्मितच आहे... याची माहिती १८ जून १९८८ च्या महाराष्ट्र टाइम्स तसेच २१ जुलै १९८८ च्या लोकसत्तामधे सुद्धा छापुन आलेली आहे.. या खिंडी जवळच ‘वीर जीवाजी लाड’ यांचे स्मारक आहे. रायगडच्या युद्धात ते याच खिंडीत धारतीर्थी पडले, असे मानल्या जाते.. फोटोत मशीद मोर्च्यावरून जाणारा रस्ता आणि समोर वाळुसरे खिंडीची टेकडी दिसत आहे. याच टेकडीच्या पोटात भुयार दडून आहे… आम्हीच ते वेडे ज्यांना आस इतिहासाची ♥️ #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त