जेम्स डग्लस, खाफीखान, साकी मुस्तैदखान, मेहमूद हाशिम खालीखान यांसारख्या परकीयांना देखील आपल्या वैभव संपन्नतेवर लिखाणास भाग पाडणारे “किल्ले राजगडाची सुवेळा माची”......🚩 सुवेळा माची ही तर दुर्गरचनेचा अनोखा आविष्कारच माचीच्या तीन टप्प्यांत उतरलेल्या डोंगरी सोंडेलगत बुरुजाचे केलेले पहिले बांधकाम त्यालगत साधारण दोन मीटर अंतर सोडून बाहेरच्या बाजूस पुन्हा मजबूत तटबंदी असे चिलखती बांधकाम... या बांधकामाचं वैशिष्ट्य हे की बाह्य चिलखती बांधकामाची उंची आतल्या बांधकामापेक्षा जास्त आधीच दुर्गम भाग त्यामुळे शत्रू सैन्य आले किंवा तोफेच्या माऱ्यात हा बुरुज ढासळला तरी आतला चिलखती बुरुज शाबूत राहीलच पण बाह्य बांधकाम पडल्यावर शत्रू आत आलाच तर दोन बुरुजा दरम्यानच्या अरुंद दोन मीटर जागेत अडून हालचालींवर मर्यादा येऊन गडाच्या सैनिकांच्या हातात अलगद लागून त्यांना ठार मारणे सुलभ जाईल ही रचना आजही थक्क करते... संरक्षणाच्या दृष्टीने महत्वाच असणारे चिलखती बुरुज ह्या तीनही माच्या म्हणजे एक स्वतंत्र किल्लाच असे हे दुर्गबांधणीतील अद्भूत अचंबित करणारे बांधकाम आपल्याला पहायला भेटते.... #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त