२१ फेब्रुवारी १६६२... शिवछत्रपतींना आरमार अत्यंत प्रतिकूल परिस्थीत समुद्रात उतरवायचे होते फिरंगी व वलंदेज, इंग्रज, किलाताब ऐशा सत्तावीस पादशाह्या व जमिनी वरील मोहिमा संभाळून हि सर्व लगबग करावी लागणार होती भारतीयांकडे आरमार बांधणी चे ज्ञान नव्हते या करता आरमार बांधणे सुरूंग लावणे इत्यदि कामांसाठी महाराजांनी काही इंग्रज व पोर्तुगीज माणसे नोकरीवर ठेवली होती भारतीयांना हे फिरंगी सहज ज्ञान देत नसत इग्लंडच्या राजाने तर २१ फेब्रुवारी १६६२ या तारखेचे एक रॉयल वॉरंटही काढले होते की...., “जे इंग्रज भारतीय जहाजे चालवतात तिथल्या रहिवाशांना जहाजे बांधण्यास व चालविण्यास शिकवितात त्यांना ताबडतोब इंग्लंडला पाठवून द्यावे..” हे युरोपीय हुशार असले तरी ह्यांची आपापसात स्पर्धा असायची आरमार बळकट करण्यासाठी महाराजांना काही तोफांची गरज होती तशी मागणी ही इंग्रजांकडे केली होती पण इंग्रजांनी त्यांच्याकडे काही तोफा असुनही त्या माहाराजांना दिल्या नाहीत असा उल्लेख मुंबईतून सुरतेला पाठवलेल्या १३ नोव्हेंबर १६७३ च्या पत्रात आहेत याचे कारण असे की इंग्रजांच्या तेथील हितसंबंधाना धोखा पोहचण्याची भीती त्यांना होती पण हेच काम फ्रेंचांनी केल २५ ऑगष्ट १६७३ रोजी “ओरिएंट सन” ह्या जहातून ८८ छोट्या तोफा व २००० मण शिसे गुप्तपणे फ्रेंचांनी राजापूरला पाठवल्याची नोंद आहे... याच दरम्यान महाराज त्यांचे आरमार बळकट करत होते या संदर्भात इंग्रज लिहतात.., (१७ ऑगष्ट १६७५ जेतापूर-मुंबई) “कामगार मिळने आणि त्याही पेक्षा राखणे कठीण होऊन बसले आहे कारण शिवाजीराजें करीता युध्दनौका बांधण्याचे काम चालू असल्याने त्याचे नोकर सापडतील ते सुतार लाकूडकापे व लोहार यांना त्याच कामात जुंपत आहेत..” महाराजांच्या आरमारा विषयी सभासद कृष्णाजी अनंत हिरेपारखी लिहतो.., “राजियांनी जाहजे पाणियात सजिली गुराब व तारंडी व तारवे, गलबते, शिबाडे, गुराबा, पगार अशी नाना जातीची जहाजे करून दर्यासागर म्हणोन मुसलमान सुभेदार व मायनाईक म्हणोन भंडारी सुभेदार असे सुभेदार करून दोनशे जहाजे एक सुभा असे आरमार सजले ये रीतीने सातशे जहाजे पाण्यात जाली समुद्रा मधे ही एक लष्कर झाले..” आशा प्रकारे कल्याण भिवंडी मध्ये सन १६५९ मधे २० युध्दनौकांचे आरमार ७०० युध्द नौकांचे झाले होते... #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त