ಭಾರತಕ್ಕೆ ರೈಲುಗಳನ್ನು ತಂದ ಕೀರ್ತಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೇ ಸಲ್ಲಬೇಕೇ? ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೈಲು ಸಂಚಾರದ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು ನಾನಾ ಜಗನ್ನಾಥ ಶಂಕರ ಶೇಠ್. ನಾನಾ ಅವರು ಸೋನಾರ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದರು. ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕುಟುಂಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ ಅವರು ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರೈಲು ಸಂಚಾರ ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಅದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸುದ್ದಿ ನಾನಾ ಅವರಿಗೂ ತಲುಪಿತು. ಆಗ, “ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲೂ, ನಮ್ಮ ನಗರದಲ್ಲೂ ರೈಲುಗಳು ಓಡಬೇಕು” ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ ಅವರಿಗೆ ಮೂಡಿತು. ನಾನಾ ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು. ಅನೇಕ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಅವರ ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯದ ವಲಯದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಬಾಲಕಿಯರಿಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಶಾಲೆ ಆರಂಭಿಸಲು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಅವರ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನೂ ಕಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ಅನೇಕ ಗಣ್ಯರು ಮತ್ತು ದೇಶಭಕ್ತರು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವರ ಪಾತ್ರವಿತ್ತು. 1843ರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಸ್ನೇಹಿತರಾದ ಜಮ್ಶೆಟ್ಜಿ ಜೀಜೀಭಾಯ್ (ಜೆ.ಜೆ.) ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆರಂಭಿಸುವ ತಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಥಾಮಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಸ್ಕಿನ್ ಪೆರ್ರಿ ಅವರಂತಹ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೈಲು ಸಂಚಾರದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ನಂತರ ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದ Indian Railway Association ರಚನೆಯಾಯಿತು. ನಾನಾ ಮತ್ತು ಜಮ್ಶೆಟ್ಜಿ ಜೀಜೀಭಾಯ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖರು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಮುಂದಿಟ್ಟರು. ದೀರ್ಘ ಚರ್ಚೆಗಳ ನಂತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೈಲು ಯೋಜನೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು..ಮುಂಬೈನ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ Great Indian Peninsula Railway ಕಂಪನಿಯ ಮೂಲಕ ರೈಲು ಯೋಜನೆ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಕೊನೆಗೂ ನಾನಾ ಅವರ ಕನಸು 1853ರಲ್ಲಿ ನನಸಾಯಿತು. ಮುಂಬೈನ ಬೋರಿಬಂದರ್‌ನಿಂದ ಥಾಣೆಯವರೆಗೆ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲು ಸಂಚರಿಸಿತು. ನಾನಾ ಜಗನ್ನಾಥ ಶಂಕರ ಶೇಠ್ ಮತ್ತು ಜಮ್ಶೆಟ್ಜಿ ಜೀಜೀಭಾಯ್ ಅವರೂ ಆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಯಾಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇಂದು ನಾವು ಇತರರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮದೇ ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಿಂದೆ ಬೀಳುತ್ತೇವೆ. ನಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸತ್ಯವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ...! 😱👌 #information