👣🌿🧿 PRIYADARSHI 🧿🌿👣
1 అన్ని నేనే చేస్తున్నాను అని అనుకోవడమే కర్మ బంధం
2 అన్ని నేనే అనుభవిస్తున్నాను అని అనుకోవడమే జన్మకు బంధం
1. కర్తృత్వ భావన
“నేనే కర్తను. ఈ పని నేను చేశాను.”
అనే భావనను కర్తృత్వం అంటారు.
2. భోక్తృత్వ భావన
“ఈ కర్మకు వచ్చిన సుఖదుఃఖ ఫలితాన్ని నేనే అనుభవిస్తున్నాను.”
అనే భావనను భోక్తృత్వం అంటారు.
మనిషికి ఉన్న కళ్ళు, చెవులు, ముక్కు, నాలుక, చర్మం అనే ఐదు జ్ఞానేంద్రియాలు భౌతిక ప్రపంచంలోని విషయాలను గ్రహిస్తాయి.
కళ్ళు — చూడాలని కోరుకుంటాయి.
చెవులు — వినాలని కోరుకుంటాయి.
ముక్కు — వాసనను ఆస్వాదించాలని కోరుకుంటుంది.
నాలుక — రుచిని అనుభవించాలని కోరుకుంటుంది.
చర్మం — స్పర్శను అనుభవించాలని కోరుకుంటుంది.
ఇంద్రియాలు విషయాలను పసిగడతాయి.
పసిగట్టిన విషయంపై ఆసక్తి కలుగుతుంది.
ఆసక్తి పెరిగితే ఆశ ఏర్పడుతుంది.
ఆశ బలపడితే అది కోరికగా మారుతుంది.
కోరిక వచ్చిన తరువాత మనస్సు దాని గురించి ఆలోచించడం ప్రారంభిస్తుంది.
కోరిక → ఆలోచన → సంకల్పం → కర్మ
కోరికను తీర్చుకోవడానికి మనిషి కర్మ చేస్తాడు.
ఆ కర్మకు తగిన ఫలితం వస్తుంది.
ఫలితాన్ని మనిషి అనుభవిస్తాడు.
ఆ అనుభవం మనస్సులో జ్ఞాపకంగా మిగులుతుంది.
జ్ఞాపకం కాలంతో కొంత మరచిపోవచ్చు. కానీ ప్రతి అనుభవం పూర్తిగా నశించదు. దాని ముద్ర వాసన లేదా సంస్కారంగా మనస్సులో దాగి ఉంటుంది
ఆ సంస్కారం మళ్లీ అనుకూలమైన పరిస్థితి వచ్చినప్పుడు ఆశను, కోరికను రేకెత్తిస్తుంది.
అప్పుడు మళ్లీ
ఇంద్రియం → విషయం → ఆసక్తి → ఆశ → కోరిక → ఆలోచన → కర్మ → ఫలితం → అనుభవం → సంస్కారం → కోరిక అనే చక్రం తిరుగుతుంది.
మరి బంధం ఎక్కడ ఎలా ఏర్పడుతుంది?
కేవలం ఇంద్రియాలు విషయాలను గ్రహించడం వల్ల బంధం ఏర్పడదు.
“నేను దీనిని కోరుతున్నాను” అనే భావన,
“నేనే ఇది చేస్తున్నాను” అనే భావన,
“నేనే దీని ఫలితాన్ని అనుభవిస్తున్నాను” అనే భావన ఇవే బంధానికి ప్రధానమైన మూలాలు.
( ఇక్కడ రెండు ముఖ్యమైన భావనలు వస్తాయి: )
1. కర్తృత్వ భావన
“నేనే కర్తను. ఈ పని నేను చేశాను.”
అనే భావనను కర్తృత్వం అంటారు.
2. భోక్తృత్వ భావన
“ఈ కర్మకు వచ్చిన సుఖదుఃఖ ఫలితాన్ని నేనే అనుభవిస్తున్నాను.”
అనే భావనను భోక్తృత్వం అంటారు.
కర్తృత్వం → కర్మ → ఫలితం
భోక్తృత్వం → వాసన ఫలితం
పునఃకోరిక → పునఃకర్మ
అనే చక్రం కొనసాగుతుంది.
మరి జన్మకు కారణం ఏమిటి?
దీనిని మరింత లోతుగా చూస్తే, కర్మ మాత్రమే జన్మకు కారణం అని చెప్పడం కంటే, కర్మకు కారణమైన కర్తృత్వ భావన, భోగానికి సంబంధించిన భోక్తృత్వ భావన, వాటితో కూడిన వాసనలు మరియు కర్మబంధం పునర్జన్మకు కారణాలుగా వివరించబడతాయి.
అంటే:
“నేనే కర్త” అనే భావన ఉన్నంతకాలం
“నేనే భోక్త” అనే భావన ఉంటుంది.
“నేనే భోక్త” ఉన్నంతకాలం
సుఖదుఃఖ అనుభవాల పట్ల ఆసక్తి ఉంటుంది.
ఆసక్తి ఉన్నంతకాలం
కోరికలు ఉంటాయి.
కోరికలు ఉన్నంతకాలం
కర్మలు జరుగుతాయి.
కర్మలు ఉన్నంతకాలం
కర్మఫల అనుభవం ఉంటుంది.
కర్మబంధం ఉన్నంతకాలం
జన్మ–మరణ చక్రం కొనసాగుతుందని చెబుతుంది.
అందుకే ఆధ్యాత్మిక సాధనలో లక్ష్యం ఇంద్రియాలను నాశనం చేయడం కాదు; ఇంద్రియాలపై వివేకంతో ఆధిపత్యం సాధించడం.
విషయం కనిపించవచ్చు — కానీ దాని మీద ఆశ తప్పనిసరిగా రావాల్సిన అవసరం లేదు.
కోరిక రావచ్చు — కానీ దానిని వెంటనే కర్మగా మార్చాల్సిన అవసరం లేదు.
కర్మ చేయవచ్చు — కానీ “నేనే కర్త” అనే అహంకారం లేకుండా చేయవచ్చు.
ఫలితం రావచ్చు — కానీ “నేనే భోక్త” అనే బంధంతో దానిని పట్టుకోవాల్సిన అవసరం లేదు.
అక్కడి నుంచే కర్మబంధం క్రమంగా సడలుతుంది.
ఇంద్రియాల వాసన నుండి సమాధి వరకు
1 ఇంద్రియాలను
విషయాల నుండి వెనక్కి తిప్పడం — ప్రత్యాహారం.
అంటే మనసును మళ్లించడానికి ఒక దేవుని రూపం
మనం ఏర్పరుచుకోవాలి భృమధ్య స్థానంలో భావనతో ఇది మొదటిది
2 మనస్సును
ఒకచోట నిలపడం — ధారణ.
మనం ఒక దేవుడి రూపాన్ని భావన చేసినప్పుడు అదే భావనతో మనసును దానిమీద నిలపడమే రెండవది
3 మనస్సు నిరంతరంగా ఒక తత్త్వంలో నిలవడం ధ్యానం.
మొదట దేవుని భావన చేశాము
భావన చేసిన దానిమీద మనసును నిలిపాము
అ నిలిపిన దానిమీద నిరంతరం కొనసాగించడమే ధ్యానం. ఇది మూడవది
4 మనసును దాని మీదనే నిల్పడం వల్ల నిలిపాము అనే స్పృహ లేకుండా ఉండడమే సమాధి ఇది నాలుగవది
మొదట మనసుని ఒక దేవున్ని భావన చేయడం
రెండవది భావన చేసిన దానిమీద మనసు నిలపడం
మూడవది నిలిపిన దానిమీదనే మనసు నిలవడం
నాలుగవది నిలిపిన దానినీ మరిచిపోవడమే సమాధి
కర్తృత్వ–భోక్తృత్వ భావనలు క్షీణించి ఆత్మస్వరూప జ్ఞానం కలగడం — ముక్తి దిశ.
“ఇంద్రియాలు విషయాలను చూస్తాయి;
మనస్సు వాటిని కోరుతుంది;
బుద్ధి ఆలోచిస్తుంది;
మనిషి కర్మ చేస్తాడు;
కర్మ ఫలాన్ని ఇస్తుంది;
ఫలితం అనుభవంగా మారుతుంది;
అనుభవం సంస్కారంగా మిగులుతుంది;
సంస్కారం మళ్లీ కోరికను కలిగిస్తుంది. ‘నేనే కర్తను, నేనే భోక్తను’ అనే భావమే ఈ చక్రానికి బంధనశక్తి.
.....................................
( ఉదాహరణ కథ రూపంలో చూద్దాం )
ఇంద్రియాల ఐదుగురు, మనసుకుస్నేహితులు
ఒకప్పుడు ఒక రాజ్యంలో “మనస్సు” అనే రాజు ఉండేవాడు. అతని రాజ్యంలో ఐదుగురు స్నేహితులు ఉండేవారు.
వారి పేర్లు
కన్ను, చెవి, ముక్కు, నాలుక, చర్మం.
ఈ ఐదుగురికి ఒక ప్రత్యేకమైన శక్తి ఉంది.
కన్ను బయట ప్రపంచాన్ని చూసేది.
చెవి బయట ప్రపంచాన్ని వినేది.
ముక్కు వాసనలను పసిగట్టేది.
నాలుక రుచులను ఆస్వాదించేది.
చర్మం స్పర్శలను అనుభవించేది.
ఒకరోజు ఆ ఐదుగురూ మనస్సు రాజు దగ్గరకు వచ్చారు.
“రాజా! బయట ప్రపంచంలో ఎన్నో అందమైన వస్తువులు ఉన్నాయి. వాటిని చూడాలి, వినాలి, రుచి చూడాలి, వాసన చూడాలి, అనుభవించాలి” అన్నారు.
మనస్సు రాజు వారితో కలిసి బయటి ప్రపంచంలోకి వెళ్లాడు.
మొదటి మెట్టు — పసిగట్టడం
కన్ను ఒక అందమైన వస్తువును చూసింది.
“ఇది చాలా బాగుంది!” అంది.
చెవి ఒక మధురమైన శబ్దాన్ని విన్నది.
“ఇది చాలా మధురంగా ఉంది!” అంది.
నాలుక ఒక రుచికరమైన పదార్థాన్ని రుచి చూసింది.
“ఇది మళ్లీ కావాలి!” అంది.
ముక్కు ఒక మంచి సువాసనను పసిగట్టింది.
చర్మం ఒక సుఖమైన స్పర్శను అనుభవించింది.
ఇలా ఐదు ఇంద్రియాలు భౌతిక ప్రపంచంలోని విషయాలను పసిగట్టాయి.
రెండవ మెట్టు — ఆశ
మనస్సు ఆ విషయాలను మళ్లీ మళ్లీ గుర్తు చేసుకుంది.
“మళ్లీ చూడాలి…”
“మళ్లీ వినాలి…”
“మళ్లీ తినాలి…”
“మళ్లీ అనుభవించాలి…”
అలా ఆసక్తి ఆశగా మారింది.
మూడవ మెట్టు — కోరిక
ఒకరోజు మనస్సు ఇలా చెప్పింది:
“నాకు అది తప్పకుండా కావాలి!”
అదే కోరిక.
ఆ కోరికను తీర్చుకోవడానికి మనస్సు ఎన్నో ఆలోచనలు చేయడం ప్రారంభించింది.
“దాన్ని ఎలా పొందాలి?”
“ఎక్కడ దొరుకుతుంది?”
“ఎవరిని సంప్రదించాలి?”
“ఎంత డబ్బు కావాలి?”
ఇలా కోరిక ఆలోచనకు జన్మనిచ్చింది.
నాలుగవ మెట్టు — కర్మ
ఆలోచన చివరకు కార్యరూపం దాల్చింది.
మనిషి ఆ కోరికను తీర్చుకోవడానికి పని చేశాడు.
అంటే
కోరిక → ఆలోచన → కర్మ
కర్మ చేసిన తరువాత దాని ఫలితం తప్పదు. కర్మ చేసినందుకు ఫలితాలు వస్తున్నాయి
ఐదవ మెట్టు — కర్మఫలం
అతను చేసిన కర్మకు కొన్నిసార్లు మంచి ఫలితం వచ్చింది.
అప్పుడు అతను సంతోషించాడు.
కొన్నిసార్లు చెడు ఫలితం వచ్చింది.
అప్పుడు అతను బాధపడ్డాడు.
అతను తనలో తానే అనుకున్నాడు:
“నేను చేశాను… కాబట్టి నాకు ఈ ఫలితం వచ్చింది.”
ఇక్కడ ఒక కొత్త బంధం ఏర్పడింది.
అదే. కర్తృత్వ భావన. “నేనే కర్తను.” అని
ఆరవ మెట్టు — భోక్తృత్వం
ఫలితం వచ్చిన తరువాత అతను దాన్ని అనుభవించాడు.
సుఖం వచ్చినప్పుడు
“నేనే ఈ సుఖాన్ని అనుభవిస్తున్నాను.”
దుఃఖం వచ్చినప్పుడు
“నేనే ఈ దుఃఖాన్ని అనుభవిస్తున్నాను.”
అని భావించాడు.
ఇదే భోక్తృత్వ భావన “నేనే భోక్తను.” అని
ఏడవ మెట్టు — జ్ఞాపకం
అతను అనుభవించిన సుఖదుఃఖాలు అతని మనస్సులో జ్ఞాపకాలుగా మిగిలాయి.
ఒక రుచికరమైన భోజనం తిన్నాడు.
కొంతకాలం తరువాత ఆ భోజనం కనిపించకపోయినా దాని రుచి గుర్తొచ్చింది.
ఒక మధురమైన పాట విన్నాడు.
తర్వాత ఆ పాట వినకపోయినా దాని జ్ఞాపకం వచ్చింది.
ఒకసారి పొందిన సుఖాన్ని మళ్లీ పొందాలనే కోరిక కలిగింది.
కొన్ని జ్ఞాపకాలు కాలంతో మరిచిపోయాయి.
కానీ వాటి ముద్రలు, సంస్కారాలు, వాసనలు మనస్సులో మిగిలాయి.
ఎనిమిదవ మెట్టు — మళ్లీ కోరిక
ఒకరోజు అదే విషయం మళ్లీ ఎదురైంది.
పాత సంస్కారం మేల్కొంది.
“నాకు ఇది కావాలి!”
మళ్లీ కోరిక పుట్టింది.
మళ్లీ ఆలోచన వచ్చింది.
మళ్లీ కర్మ జరిగింది.
మళ్లీ ఫలితం వచ్చింది.
మళ్లీ అనుభవం వచ్చింది.
మళ్లీ సంస్కారం ఏర్పడింది.
ఇలా మనిషి ఒక చక్రంలో తిరుగుతూనే ఉన్నాడు.
ఇంద్రియం
విషయం
ఆసక్తి
ఆశ
కోరిక
ఆలోచన
కర్మ
కర్మఫలం
అనుభవం
జ్ఞాపకం / సంస్కారం
మళ్లీ కోరిక
ఒకరోజు జ్ఞాని వచ్చాడు
మనస్సు రాజు ఈ చక్రంలో అలసిపోయి ఒక జ్ఞాని దగ్గరకు వెళ్లాడు.
“స్వామీ! నేను ఎన్నో సుఖాలు పొందాను. ఎన్నో దుఃఖాలు అనుభవించాను. అయినా నాకు శాంతి ఎందుకు రావడం లేదు?”
జ్ఞాని అడిగాడు:
“నీవు ఎవరు?”
మనస్సు చెప్పింది:
“నేను కర్తను. నేను అనుభవించేవాడిని.”
జ్ఞాని మళ్లీ అడిగాడు:
“కర్మ చేసేది ఎవరు?”
“నేను.”
“ఫలాన్ని అనుభవించేది ఎవరు?”
“నేను.”
“ఈ ‘నేను’ ఎవరు?”
మనస్సు మౌనంగా నిలిచిపోయింది.
జ్ఞాని చెప్పాడు:
“నీవు కన్ను కాదు.
నీవు చెవి కాదు.
నీవు ముక్కు కాదు.
నీవు నాలుక కాదు.
నీవు చర్మం కాదు.
ఇవి విషయాలను గ్రహించే సాధనాలు మాత్రమే.
నీవు వచ్చే ఆలోచన కూడా కాదు.
నీవు అనుభవించే సుఖదుఃఖాలు కూడా కాదు.
వాటిని గమనించే సాక్షివి నీ అసలు స్వరూపం.”
మనస్సు నిశ్శబ్దమైంది.
జ్ఞాని చివరగా చెప్పాడు:
“ఇంద్రియాలు విషయాలను గ్రహించడం తప్పు కాదు.
కోరిక రావడం కూడా తప్పు కాదు.
కర్మ చేయడం కూడా తప్పు కాదు.
కానీ ‘నేనే కర్తను’, ‘నేనే భోక్తను’ అని వాటితో తనను తాను గుర్తించుకోవడమే బంధానికి మూలం.”
ఆ మాటలు మనస్సులో వెలుగులా ప్రసరించాయి.
అప్పుడు మనస్సు మొదటిసారి తనను తాను ప్రశ్నించింది
“నేను కర్మలను చేస్తున్నానా?
లేక కర్మలు జరుగుతున్నాయని నేను చూస్తున్నానా?”
ఆ ప్రశ్నతో దాని అంతరంగంలో ఒక కొత్త ప్రయాణం ప్రారంభమైంది.
బయటి ప్రపంచాన్ని వెంబడించిన మనస్సు…
మొదటిసారి తనలోకి తిరిగి చూసింది.
అక్కడే సంసార చక్రం నుంచి విముక్తి వైపు తొలి అడుగు పడింది.
ఇంద్రియాలు ప్రపంచాన్ని చూపిస్తాయి.
మనస్సు దానిపై ఆశ పెంచుతుంది.
ఆశ కోరికగా మారుతుంది.
కోరిక కర్మను నడిపిస్తుంది.
కర్మ ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
ఫలితం అనుభవంగా మారుతుంది.
అనుభవం సంస్కారంగా మిగులుతుంది.
సంస్కారం మళ్లీ కోరికను కలిగిస్తుంది.
ఈ చక్రానికి మధ్యలో నిలబడి
“నేనే కర్తను… నేనే భోక్తను”
అనే భావనను పట్టుకున్నంతకాలం బంధం కొనసాగుతుంది.
కర్తృత్వం–భోక్తృత్వం కరిగి, తాను సాక్షి చైతన్యమని తెలుసుకున్నప్పుడు విముక్తి మార్గం తెరుచుకుంటుంది.🙏🙏🙏🙏🙏🙏
#yes it's true 💯% #😃మంచి మాటలు #🗣️జీవిత సత్యం
lavanyaramesh143.#it's true 💯