✍🏻 ब्रिटिशराज, भारतीय ‘शस्त्रसंहार’ आणि आपण..!!!! (लेख मोठा आहे, वेळ काढून वाचावे ब्रिटिशांच्या भारतामधील सत्ताकाळात भारताच्या पारंपरिक शस्त्रवारशाच्या झालेल्या अक्षम्य अवहेलनेबद्दलचा हा लेखनप्रपंच! ब्रिटिशांनी भारतावर राज्य केलेल्या दोनशे वर्षांत भारताच्या राजकीय, सांस्कृतिक, धार्मिक, सामाजिक पटलावर बऱ्याच घडामोडी घडल्या. इंग्रजांच्या भारतावरील सत्ताकाळातला अनेकदा चर्चेचा, चेष्टेचा विषय असतो तो म्हणजे इंग्रजांनी भारताची केलेली लूट! ही लूट नैसर्गिक संसाधनांपासून ते मौल्यवान वस्तूंपर्यंत होती..ज्याला कोणतेही नीतिनियम, मर्यादा नव्हत्या. आजच्या दीर्घ लेखाचा विषय याच अनुषंगाने पण थोडा वेगळा आणि अज्ञात आहे. इंग्रजांचे भारतावर काही सुखासुखी राज्य आले नाही, भारताच्या कानाकोपऱ्यात सत्तेसाठी प्रचंड संघर्ष झाले. हे संघर्ष अर्थातच सशस्त्र होते. ब्रिटिशांनी सत्ता दृढ केल्यावर भारतीयांच्या सशस्त्र संघर्षाला चाप बसवण्यासाठी भारताच्या कानाकोपऱ्यात वर्षानुवर्षं एक सूडसत्र चालवलं, ते होतं ‘भारतीय शस्त्रसंहाराचं’. ब्रिटिशांनी भारतातल्या पारंपरिक वैद्यक पद्धती, शिक्षणपद्धती, शेती यांना रितसर सुरूंग लावले. ज्या शस्त्रांच्या बळावर भारतीयांनी आपल्याशी संघर्ष केले / करत आहेत ती शस्त्रं आणि त्यांची शस्त्रसंस्थाच मुळापासून उखडण्याचा इंग्रजांनी चंग बांधला आणि त्यात ते कमालीचे यशस्वी झाले. इंग्रजांनी केलेल्या भारतीय शस्त्रसंहाराचे शस्त्रांची लूट, शस्त्रांचा नाश, शस्त्रबंदीचे कायदे असे अनेक टप्पे होते. यातल्या काही ठळक मुद्द्यांचा लेखात धावता आढावा घेण्याचा प्रयत्न केला आहे. इंग्रज आणि भारतातल्या तत्कालीन मोठ्या सत्तांमध्ये वारंवार सशस्त्र संघर्ष झाले. यात १७६७ ते १७९९ मध्ये झालेली अँग्लो-म्हैसूर युद्धे, १८१७ मधला ओडिशामधला पैका उठाव, १८१८ मधील अँग्लो-मराठा युद्ध, १८४९ मधील अँग्लो-शिख युद्ध, १८९१ मधले अँग्लो-मणिपूर युद्ध हे त्यापैकी काही ठळक संघर्ष होते. यामध्ये १८४९ मध्ये झालेल्या अँग्लो-शिख युद्धात ब्रिटिशांचा विजय झाला आणि पंजाबचे साम्राज्य खालसा झाले. या युद्धानंतर इंग्रजांनी युद्धातल्या शस्त्रांचे आणि पंजाब प्रांतातल्या इतर शस्त्रांचे काय केले याच्या नोंदी डॉ. जॉन स्पेन्सर लॉगिन या ब्रिटिश अधिकाऱ्याने केल्या आहेत. #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त