#💐संत महंत🙏 #✍️भक्ती संदेश #🌻आध्यात्म 🙏 . . [] ज्ञानेश्वरीतील ज्ञानामृत चिंतन [] . ************************ . ब्रह्मदेवांनी सर्व जीवांना, सर्व सृष्टीला उपदेश करताना म्हटले की, 'तुम्ही स्वधर्म सोडू नका. इंद्रिये स्वैर सोडू नका.' मानव सोडला हो सृष्टीतील कोणीही स्वधर्म सोडत नाहीत. त्यांच्या वाट्याला आलेले कर्म ते करीत असतात. गृहस्थाश्रमाचे आचरण करीत असता नेहमी आपल्या हातून पाच प्रकारच्या हिंसा होत असतात. ************************************************* . म्हणोनि निजवृत्ति हे न संडावी । इंद्रिये बरळों नेदावीं । . ऐसे प्रजाते शिकवी l चतुरानानु ll . **************[ ज्ञानेश्वरी अ.३/११६ ]*************** . .ll अर्थ ll . म्हणून स्वधर्म सोड नये. इंद्रियांना स्वैर सोडू नये. असा ब्रह्मदेवांनी प्रजेल उपदेश केला. . ll चिंतन ll . सृष्टीकर्ता ब्रह्मदेवांनी सर्व जीवांना, सर्व सृष्टीला उपदेश करताना म्हटले की, 'तुम्ही स्वधर्म सोडू नका. इंद्रिये स्वैर सोडू नका.' मानव सोडला हो सृष्टीतील कोणीही स्वधर्म सोडत नाहीत. त्यांच्या वाट्याला आलेले कर्म ते करीत असतात. गृहस्थाश्रमाचे आचरण करीत असता नेहमी आपल्या हातून पाच प्रकारच्या हिंसा होत असतात. त्या म्हणजे दळण, कांडण, चूल पेटविणे, पाणी आणणे, सडासंमार्जन करणे इ. आता या हिंसा रोखण्यासाठी किंवा या हिंसेपासून होणारे पातक निवारण्यासाठी पंचयज्ञाची थोरवी सांगितली आहे. हे पंचयज्ञ कोणते तर ब्रह्मयज्ञ, पितृयज्ञ, देवयज्ञ, भूतयज्ञ, नृयज्ञ हे होत. अध्यापन केले तर ब्रह्मयज्ञ होतो. तर्पण केले तर पितृयज्ञ साधतो. होम केला तर देवयज्ञ होतो. बली अर्पण केला तर भूतयज्ञ घडतो. अतिथीपूजन केले तर नृयज्ञ होतो. हे यज्ञ केल्याने निसर्गचक्र नीट राहून सर्व जीवसृष्टी सुखी होते. . स्वधर्माचरणाने जे मिळेत ते स्वधर्माचरणातच खर्च करावे व मग जे शिल्लक उरेल त्याचा संतोषाने उपभोग घ्यावा. ज्ञानेश्वर माऊली म्हणतात, 'पुरुषार्थाचे आचरण करीत असताना व्यक्तीला ज्ञान व धन याची प्राप्ती होत असते. याचा विनियोग कसा करावा हे सुद्धा धर्माने सांगितले आहे. १) धर्माब २) यशसे ३) स्वजनाय ४) अर्थाय ५) कामाय. प्राधान्य स्वधर्म आचरण्यासाठी नंतर राष्ट्र किंवा समाज नंतर कुटुंब किंवा स्वजन नंतर भविष्यासाठी तरतूद व शेवटी विषयपूर्तीसाठी खर्च करावा. पण माणूस नेमके उलटेच करतो. पहिले प्राधान्य चंगळवादाला, भोगवादाला व स्वहिताला व शेवटी देव, धर्म, समाज व कुटुंब यांना देताना दिसतो. . ll रामकृष्ण हरी,माऊली ll