vk
428 views • 10 days ago
#सनातन संस्कार (वसुधैव-कुटुंबकम)
निम्न लिखित सनातन के गौरवपूर्ण इतिहास का प्रत्यक्ष प्रमाण हैं जो अब तक शेष बच पाए हैं इसके लिए भारतवर्ष को ब्राह्मणों का कृतज्ञ होना चाहिए !
ChatGPT ( copy-pest)
हिंदू धर्म में "सभी" ग्रंथों की एक निश्चित और सर्वमान्य सूची नहीं है, क्योंकि परंपरा अत्यंत विशाल है और विभिन्न संप्रदायों, क्षेत्रों तथा कालों में अनेक ग्रंथ रचे गए हैं। फिर भी प्रमुख पौराणिक और धार्मिक ग्रंथों को इस प्रकार वर्गीकृत किया जा सकता है:
1. वेद (4)
ऋग्वेद
यजुर्वेद
सामवेद
अथर्ववेद
2. उपवेद (4)
आयुर्वेद
धनुर्वेद
गान्धर्ववेद
स्थापत्यवेद
3. उपनिषद (मुख्य 13)
ईशोपनिषद
केनोपनिषद
कठोपनिषद
प्रश्नोपनिषद
मुण्डकोपनिषद
माण्डूक्योपनिषद
तैत्तिरीयोपनिषद
ऐतरेयोपनिषद
छान्दोग्य उपनिषद
बृहदारण्यक उपनिषद
श्वेताश्वतर उपनिषद
कौषीतकि उपनिषद
मैत्रायणी उपनिषद
परंपरा में कुल 108 उपनिषदों का भी उल्लेख मिलता है।
4. वेदांग (6)
शिक्षा
कल्प
व्याकरण
निरुक्त
छंद
ज्योतिष
5. महाकाव्य (2)
रामायण
महाभारत (इसी का एक भाग भगवद्गीता है)
6. अष्टादश (18) महापुराण
ब्रह्म पुराण
पद्म पुराण
विष्णु पुराण
शिव पुराण
भागवत पुराण
नारद पुराण
मार्कण्डेय पुराण
अग्नि पुराण
भविष्य पुराण
ब्रह्मवैवर्त पुराण
लिंग पुराण
वराह पुराण
स्कन्द पुराण
वामन पुराण
कूर्म पुराण
मत्स्य पुराण
गरुड़ पुराण
ब्रह्माण्ड पुराण
7. उपपुराण
परंपरा में 18 उपपुराणों का उल्लेख मिलता है, जैसे:
सनत्कुमार
नारसिंह
शिवधर्म
कपिल
कालिका
साम्ब
सौर
पाराशर
आदि।
8. धर्मशास्त्र (स्मृतियाँ)
मनुस्मृति
याज्ञवल्क्य स्मृति
नारद स्मृति
पराशर स्मृति
बृहस्पति स्मृति
कात्यायन स्मृति आदि।
9. आगम और तंत्र
शैव आगम
वैष्णव आगम (पाञ्चरात्र, वैखानस)
शाक्त तंत्र
10. दर्शन शास्त्र (षड्दर्शन)
न्याय
वैशेषिक
सांख्य
योग
पूर्व मीमांसा
वेदांत
यदि आपका उद्देश्य सभी प्रमुख हिंदू धर्मग्रंथों की विस्तृत सूची है, तो उसमें वेद, 108 उपनिषद, 18 महापुराण, 18 उपपुराण, रामायण, महाभारत, भगवद्गीता, वेदांग, धर्मशास्त्र, आगम-तंत्र और अनेक अन्य ग्रंथ शामिल होकर संख्या सैकड़ों तक पहुँच जाती है।
15 likes
11 shares

