वकील म्हणून बाबासाहेबांची कारकिर्द १९२० मधील लंडनमधील आणि भारतातील वकिली... १९२० च्या आसपास जेव्हा बाबासाहेब लंडनमध्ये बॅरिस्टर बनण्यासाठी आले, तेव्हा या ठिकाणी राहणाऱ्या सामान्य माणसाला काय वाटत असावं किंवा इथलं जीवन कसं असावं याची कल्पना करणं सहज शक्य आहे, असं लोकांना वाटतं. कदाचित या संबंधीचा काहीएक अंदाज तत्कालीन टीव्ही, सिनेमे, पुस्तके किंवा चलचित्रांमधून मिळवता येईलही; पण बाबासाहेबांसारखा कुणीतरी व्यक्ती इथे येऊन शिकणं आणि त्यानंतर बॅरिस्टर बनणे यात कोणत्या कोणत्या अडचणी असतील आणि त्यातून त्यांनी केलेल्या कायदेविषयक आणि इतर कामांवर व त्यांच्या विविध क्षेत्रांतील उत्तुंग यशावर नेमका कोणता परिणाम झाला असेल? बाबासाहेबांनी घेतलेलं कायद्याचं शिक्षण आणि त्याचे परिणाम याचा इत्यंभूत अभ्यास इतिहासकारांनी केलेला नाही, मात्र भारतात परतल्यानंतर सुरुवातीच्या काळात त्यांनी कायद्याच्या क्षेत्रात घडवलेल्या कारकिर्दीचा काहीसा अभ्यास उपलब्ध आहे. आपण या लेखातून बाबासाहेबांनी घेतलेलं कायद्याचे शिक्षण व बॅरिस्टर म्हणून मिळवलेलं यश या संदर्भात माहिती पाहणार आहोत. ते ज्या कोर्टामध्ये काम करत होते त्या कोर्टाला त्यांच्याविषयी व त्यांच्या उत्तुंग कामाविषयी माहिती त्याच स्वरूपात मिळाली ज्या स्वरूपात बाबासाहेबांना आवडलं असतं, ते म्हणजे एका कायदेशीर खटल्यातून. मी जेव्हा १०, किंग हेन्री रोड या खटल्याचा अभ्यास करत होतो तेव्हा मला बाबासाहेबांविषयी अजिबातच माहिती नव्हती. आपण जो इतिहास शिकतो तो फक्त आपल्यासमोर ठेवला गेलेलाच इतिहास असतो. माझ्या पूर्वीच्या कामात मला त्यांच्याविषयी अनभिज्ञता होती, ज्याचा मला पश्चात्ताप होतो. याचं कारण फक्त माझी उदासीनता आहे असं समजू नये, तर मला वाटतं, की मी बारमध्ये वकील म्हणून काम करताना व या प्रवासादरम्यान मला कितीतरी प्रेरणा देऊ शकणाऱ्या एका व्यक्तीच्या इतिहासाला मुकलो होतो. इतिहासाचा अभ्यास मला नेहमीच माझ्या वकिलीच्या कामात बळ देत आला आहे. माझ्या सुरुवातीच्या काळात मला नेहमीच जुन्यापुराण्या कोर्टाच्या खोल्यांमध्ये घुमणाऱ्या, करकरणाऱ्या खुच्र्यांमध्ये तसेच काळ्या लाकडापासून घडवलेल्या आणि एखाद्या गुहेचा भास देणाऱ्या कोर्टामध्ये काम करणं आवडत आलं आहे. हवेशीर अत्याधुनिक कोर्टाच्या खोल्या मला आवडत नाहीत. हे काहींना कदाचित फार विचित्र वाटू शकेल, मात्र एक बॅरिस्टर म्हणून तुम्हाला फक्त कायदेशीर समस्या सोडवायच्या नसतात तर इतरही अनेक चिंता तुमच्या सभोवती असतात. जसं की एखाद्या कठोर न्यायाधीशासमोर तुम्ही बाजू कशी मांडता किंवा तुम्ही एखाद्या साक्षीदाराला तो नेमका प्रश्न विचारायला हवा होता की नको किंवा खटल्यातील न्यायाधीश किंवा ज्युरी हे स्वतःच चुकीचे ठरले तर काय, अशा अनेक गोष्टी त्यात असतात. जुन्या कोर्टाच्या खोल्यांमध्ये काम करणं मला सुरुवातीच्या दिवसांमध्ये फार आवडायचं, कारण मी बसत असलेल्या खुच्र्यांवर कधीतरी कित्येक बॅरिस्टर्स आणि वकील बसलेले असणार व ते समोरच्या न्यायपीठाकडे आपल्यासारख्या किंवा माझ्यापेक्षाही वाईट अशा समस्या सोडवण्यासाठी आशेनं पाहत असणार व या सर्वांवर मात करून यशस्वी ठरले असणार, ही बाब मला फार दिलासादायक वाटायची. बाबासाहेब आंबेडकरांचा परिचय होणं आणि त्यातून त्यांनी पार केलेले अडथळे त्यांना मिळालेले यश माझ्यासाठी फार विश्वास देणार आणि प्रेरणादायी ठरलं. त्यांच्या घरासंबंधीच्या खटल्याचा अभ्यास करताना मी बाबासाहेबांना आलेल्या समस्या व त्यांच्यासमोर असणारे अडथळे या तुलनेत माझ्यासमोर असणाऱ्या समस्या किरकोळच आहेत, याचा विचार करत होतो. त्यांच्याविषयी माहिती झाल्यानंतर मी हा खटला त्यांच्यासाठी जिंकण्याचं ठरवलं. बाबासाहेबांनी केलेलं काम आणि मिळवलेलं यश पाहता ते फक्त वकिलांसाठीच नाही, तर वेगवेगळ्या क्षेत्रांमध्ये काम करणाऱ्या कुणासाठीही फार दिलासादायक आणि प्रेरणादायी व्यक्ती ठरतात, यात शंकाच नाही... #🙂Positive Thought #✍️सुविचार #💙 भीमसैनिक 💙 #🪷बुद्धांची तत्वे📜 #bhimsenik