#ਪੰਜਾਬ 1947 ਤੋਂ 1984 #Meri_soch_mere_laffz ਕੁਰਸੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠੇ ਚਾਰ ਮਨੁੱਖ..ਮਗਰਲੀ ਕਤਾਰ ਬੇ-ਪਛਾਣ..ਮਨ ਅੰਦਾਜੇ ਜਿਹੇ ਲੌਣ ਲੱਗਦਾ..ਫੋਟੋ ਭਲਾ ਕਦੋਂ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ..? ਪੱਕਾ ਵੀਹ ਅਗਸਤ ਉੱਨੀ ਸੌ ਪਚਾਸੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਹੀ ਹੈ..ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਹੋਰ..ਕਿਸੇ ਵਕਤੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਤੇ ਬੇਹੱਦ ਖੁਸ਼ ਨਜਰ ਆ ਰਹੇ ਇਹ ਭਲੇ ਮਾਣਸ ਅੱਜ ਹੈਣ ਕਿਥੇ..? ਇਤਿਹਾਸ ਚੇਤਿਆਂ ਖ਼ਵਾਬਾਂ ਜਿਕਰਾਂ ਅਤੇ ਫਿਕਰਾਂ ਵਿਚ..ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਨਹੀਂ..ਸਭ ਵਰਕੇ ਖਾਲੀ..! ਕਰਨਲ ਓਂਕਾਰ ਸਿੰਘ ਗੁਰਾਇਆ ਦੱਸਦੇ ਛੇ ਜੂਨ ਚੁਰਾਸੀ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਰੈਸਟ ਹਾਊਸ ਵਿਚੋਂ ਨਿੱਕਲ ਬਖ੍ਤਰਬੰਦ ਗੱਡੀ ਵਿਚ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ..ਉਹ ਹੈ ਕੇ ਮੁੱਕ ਗਿਆ..? ਝੂਠ ਨੂੰ ਖੁਦ ਦੇ ਬਚ ਜਾਣ ਨਾਲੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਫਿਕਰ ਕਿਧਰੇ ਵੱਧ ਸੀ ਕੇ ਸੱਚ ਕਿਧਰੇ ਜਿਉਂਦਾ ਨਾ ਬਚ ਜਾਵੇ..! ਖੈਰ ਅੱਜ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਦਹਾਕੇ ਮਗਰੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਨਿਤਾਰਾ ਸੰਗਤ ਖੁਦ-ਬਖ਼ੁਦ ਆਪ ਕਰ ਸਕਦੀ ਕੇ ਰੂਹਾਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕੌਣ ਮੁੱਕਿਆ ਤੇ ਕੌਣ ਧਰੂ ਤਾਰਾ ਬਣ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿ ਗਿਆ..! ਹਮਸੇ ਸੰਭਾਲੇ ਨਾ ਗਏ ਫਿਰ ਕਹਿਕਹੋਂ ਕੇ ਦੌਰ..ਮਿਥ ਕੇ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੇ ਗਯਾ ਥਾ ਵੋ ਕੋਈ ਔਰ..ਜਿੰਦਾ ਰਹੀਂ ਥੀ ਹਸਰਤੇ ਕੁਰਸੀ ਕੇ ਖੁਆਬ ਕੀ..ਹਮਨੇ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਦੀ ਫੇਰ ਕਿਸਮਤ ਪੰਜਾਬ ਕੀ