पुण्यातील एका झोपडपट्टीत 'सखाराम' आपल्या कुटुंबासोबत राहायचा. तो एका गोदामात हमालीचे काम करायचा. सखारामला १० वर्षांचा 'आरव' नावाचा एक अत्यंत हुशार मुलगा होता. आरवची उद्या 'राज्यस्तरीय शिष्यवृत्तीची' (Scholarship) परीक्षा होती. जर तो या परीक्षेत पास झाला, तर त्याचं पुढचं संपूर्ण शिक्षण मोफत होणार होतं. सखारामसाठी ही त्याच्या आयुष्यातली सर्वात मोठी आशेचा किरण होती. पण गेले दोन महिने सखारामच्या गोदामात काम नसल्यामुळे त्याला पगार मिळाला नव्हता. घरातील वीज बिल १५०० रुपये थकले होते. सकाळी ११ वाजता महावितरणचा वायरमन 'कदम' सखारामच्या दारात आला. कदम हा अत्यंत कडक आणि रागीट स्वभावाचा माणूस होता. त्याने खिशातून प्लायर (Pliers) काढली आणि तो थेट मीटरची वायर कापायला पुढे गेला. सखाराम धावत आला. त्याने कदमचे हात पकडले. "साहेब! साहेब असं करू नका ओ! फक्त आजची एक रात्र जाऊ द्या. उद्या माझ्या पोराची शिष्यवृत्तीची परीक्षा आहे. त्याला रात्री अभ्यास करायचाय. मी उद्या कुणाकडून तरी उसणे घेऊन बिल भरतो. प्लीज साहेब!" पण कदमने अत्यंत निर्दयीपणे सखारामला बाजूला ढकललं. "अरे बिलाचे पैसे नाहीत, तर पोराला मोठ्या शाळेत घालतोस कशाला? मी इथे समाजसेवा करायला बसलोय का? पैसे भर आणि मगच लाईट घे!" असं सुनावून कदमने वायर कापली आणि तो निघून गेला. सखारामच्या डोळ्यांसमोर अंधार पसरला. त्याने आरवकडे पाहिलं. आरवच्या हातात पुस्तके होती आणि त्याच्या डोळ्यांत पाणी होतं. रात्र झाली. संपूर्ण झोपडपट्टीत अंधार पसरला होता. घरात मेणबत्ती आणायलाही सखारामच्या खिशात ५ रुपये नव्हते. बायकोने वाटीत थोडेसे रॉकेल घालून एक लहानशी वात पेटवली, पण दहाच मिनिटांत तीही विझली. सखाराम स्वतःला आतून भयंकर कोसत होता. एका बापाची यापेक्षा मोठी असहाय्यता कोणती असेल, की तो पोराच्या भविष्यासाठी ५ रुपयांचा उजेडही देऊ शकत नव्हता! दुसरीकडे, कदम आपल्या फ्लॅटमध्ये आराम करत होता. त्याच्या १५ वर्षांच्या मुलाच्या हातात ५० हजार रुपयांचा टॅबलेट होता. अचानक ५ मिनिटांसाठी लोडशेडिंगमुळे सोसायटीची लाईट गेली. एसी बंद पडल्यामुळे आणि वायफाय गेल्यामुळे कदमच्या मुलाने भयंकर आरडाओरडा सुरू केला. "काय फालतू घर आहे हे! मला नाही करायचा अभ्यास!" असं ओरडून त्याने स्वतःचं गणिताचं पुस्तक थेट डस्टबिनमध्ये भिरकावून दिलं. कदमला स्वतःच्या पोराचा तो माज बघून भयंकर चीड आली. तो रागात घराबाहेर पडला आणि डोकं शांत करण्यासाठी रस्त्यावर शतपावली करू लागला. चालत चालत तो सखारामच्या झोपडपट्टीकडे जाणाऱ्या रस्त्यावर आला. रात्रीचे ११ वाजले होते. रस्त्यावर शुकशुकाट होता. कदमची नजर फूटपाथवर जळणाऱ्या एका पिवळ्या, अंधूकशा 'स्ट्रीट लाईट'कडे (Street Light) गेली. तिथे खाली जे दृश्य होतं... ते बघून कदमच्या पायाखालची जमीनच दुभंगली! त्याचा श्वास घशातच गोठला! त्या अंधूकशा उजेडात, फूटपाथच्या धुळीत आरव एक फाटके पोते अंथरून बसला होता आणि अत्यंत एकाग्रतेने गणिताची उदाहरणे सोडवत होता. आणि त्याच्या अगदी पाठीमागे, सखाराम मांडी घालून बसला होता. सखाराम स्वतः झोपला नव्हता. तिथे डासांचा प्रचंड सुळसुळाट होता. आरवच्या अभ्यासात लक्ष लागू नये म्हणून, सखाराम स्वतःच्या एका हाताने आरवच्या डोक्यावर एक जुना 'पुठ्ठा' (Cardboard) सतत हलवत होता (हवा घालत होता), जेणेकरून डास आरवला चावू नयेत! कदम तिथेच एखाद्या पुतळ्यासारखा थिजून उभा राहिला. एकीकडे त्याच्या स्वतःच्या घरातला मुलगा, ज्याला लाखो रुपयांच्या सुखसोयी देऊनही तो एसी बंद झाल्यावर अभ्यासाची पुस्तके कचऱ्यात फेकत होता... आणि दुसरीकडे हा पोरगा, ज्याच्या घरातला उजेड स्वतः कदमने कापला होता, तो पोरगा त्या अंधारातही रस्त्यावरच्या दिव्याखाली स्वतःचं भविष्य शोधत होता! ज्या बापाला तो सकाळी हिणवून आला होता, तो बाप स्वतःची झोप मोडून, पोराच्या अंगावरचा एक डास उडवण्यासाठी रात्रभर पुठ्ठा हलवत बसला होता. कदमच्या हातापायांतली ताकद निघून गेली. त्याला स्वतःच्या त्या अहंकाराची भयंकर लाज वाटली. त्याने कोणताही आरडाओरडा केला नाही. तो सखारामकडे जाऊन रडला नाही किंवा त्याने क्षमा मागितली नाही. तो अत्यंत सुन्न अवस्थेत, एखाद्या यंत्रासारखा शांतपणे अंधारात मागे सरकला. त्याने खिशातून स्वतःचा मोबाईल काढला. त्याचे हात थरथर कापत होते. त्याने महावितरणचे ॲप उघडले आणि सखारामचा कन्झ्युमर नंबर टाकून, स्वतःच्या पगाराच्या खात्यातून सखारामचे ते १५०० रुपयांचे बिल 'ऑनलाईन' भरून टाकले. बिल भरल्याचा मेसेज आल्यावर, तो मुकाट्याने सखारामच्या झोपडीबाहेरच्या त्या मीटर बॉक्सजवळ गेला. त्याने खिशातून प्लायर काढली आणि कापलेली ती वायर पुन्हा जोडून दिली. झोपडीतल्या अंगणातला तो बंद पडलेला बल्ब अचानक लख्ख पेटला! उजेड आल्याचं बघून सखाराम आणि आरवने आश्चर्याने मागे पाहिलं. पण तिथे कुणीच नव्हतं. कदम त्या अंधारातच उभा होता. त्याने खिशातला स्वतःचा एक नवीन पेन सखारामच्या तुटलेल्या चपलेजवळ शांतपणे ठेवला. त्याचे डोळे लालबुंद झाले होते आणि त्यातून मूक अश्रूंच्या धारा वाहत होत्या. त्याने एकही शब्द उच्चारला नाही. तो फक्त त्या फूटपाथवर शिकणाऱ्या एका गरीब विद्यार्थ्यासमोर काही सेकंद नतमस्तक झाला आणि अत्यंत शांतपणे, मान खाली घालून त्या अंधाऱ्या रस्त्यावरून चालत निघून गेला. त्याची ती भयंकर शांतता आणि ते मूक अश्रू हेच सांगत होते की, आपण अनेकदा पैशांच्या जोरावर लोकांच्या घरातला उजेड कापू शकतो, पण ज्यांच्या रक्तातच संघर्षाची जिद्द असते, त्यांच्या भविष्याचा प्रकाश जगातली कोणतीही ताकद विझवू शकत नाही! अनेकदा सुखसोयी असूनही आपण शिक्षणाची किंमत करत नाही, पण ज्यांच्याकडे काहीच नाही, ते रस्त्यावर बसूनही जिद्दीने शिकतात. या संघर्षाबद्दल तुम्हाला काय वाटतं? #🙂Motivation #🙂माणुसकीच नात #😎Study Motivation📘 #🧒मुलांचे शिक्षण #👆तयारी स्पर्धा_परीक्षेची