नाशिक जिल्हा म्हणजे दुर्गांची खाण आणि ह्या खाणीतले सोने म्हणजे बागलाण प्रांत त्यातलाच एक किल्ला म्हणजे “मोरागड”...🚩 मुल्हेर वरुन दिसणारा मोरागड आणि कातळात खोदलेल्या दगडी पायऱ्या, वरचा हा दरवाजा....भौगोलिक दृष्टया पाहिले तर मोरागड हा मुल्हेर किल्ल्याचाच एक भाग आहे किल्ल्यासमीप एखादा डोंगर असू नये आणि असलाच तर त्याचे सुद्धा किल्ल्यात रूपांतर करावे असे रामचंद्रपंत अमात्यांनी आज्ञापत्रात सांगितले आहे त्यामुळे मोरागड हा जरी स्वतंत्र किल्ला दिसला तरी तो मुल्हेरचा बालेकिल्लाच..! इतिहासाबरोबरच इथल्या दुर्गांची दुर्गबांधणी हा एक अभ्यासाचाच वेगळा विषय आहे अनेक राजवटी नांदल्या, आणि या वेगवेगळ्या कालखंडात इथे भरपूर गडकिल्यांची उभारणी केली गेली किल्ले उभारताना वेगवेगळ्या दृष्टीकोनातून, कल्पकतेने निरनिराळे प्रयोग राबवून या दुर्गांची उभारणी केल्याचे आपल्याला दिसून येते...गडावर ये जा करण्यासाठी असलेला दादर, जिना, पायरी मार्ग म्हणजे सोपान मार्ग गडावर उंच ठिकाणी किंवा दरवाजा, बुरुज, तटबंदीवर ये जा करण्यासाठी याचा वापर होत असे. शिवकाळातील गडकोटांचे महत्त्व सांगून जातात राज्याच्या संरक्षणासाठी, आक्रमण काळात, राज्यसंरंक्षणाच्या दृष्टीने, या किल्ल्यांचा खूप मोठा उपयोग झाला आहे म्हणूनच एकप्रकारे गडकोट राज्याचा खजिना होते राजलक्ष्मी होते... प्राणापलिकडेही जपलेले आणि बांधलेले हे गडकिल्ले पवित्र होते वंदनीय होते... 👌🏼♥️🔥 #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त