#✍मराठी साहित्य #🤩जीवनाबद्दल कोट्स 📝 #🎑जीवन प्रवास #🙂Positive Thought #✍🏽 माझ्या लेखणीतून
वाचाल तर वाचाल
😊शेवटचे पेन🖋️
मीनाक्षी अम्मन मंदिरचे भव्य प्रवेशद्वार.
पेरियासामी. वय ६० वर्षे. दररोज सकाळी ६ वाजता तो मंदिराच्या प्रवेशद्वाराजवळ येऊन बसायचा. त्याच्यासमोर एक छोटेसे कापड अंथरलेले असायचे. त्यावर पेन, पेन्सिली, खोडरबर, कंपास ठेवलेले असायचे. रस्त्याच्या कडेला त्याचे छोटेसे दुकान. पण फारशी कमाई नव्हती.
पेरियासामीचा एक नियम होता. कोणीही त्याच्याकडे पेन मागायला आले की, तो प्रथम विचारायचा— “बाळा, हे पेन परीक्षेसाठी हवे आहे का?”
“हो आजोबा, आज माझा गणिताचा पेपर आहे. मी माझे पेन घरी विसरलो.”
क्षणाचाही विलंब न करता पेरियासामी एक चांगले पेन उचलून त्याला द्यायचा. “हे घे. हे एक भाग्यवान पेन आहे. जा, आणि १०० पैकी १०० गुण मिळव.”
“किती पैसे द्यायचे, आजोबा?”
“पैसे नंतर दे. आधी परीक्षा देऊन ये. मग तुझे गुण मला सांग, आणि नंतर पैसे दे.”
मुलं हसत-खेळत धावत निघून जायची. पण ती परत कधीच आली नाहीत. आणि पेरियासामीनेही कधी त्यांच्याकडे पैशांची मागणी केली नाही.
त्याची पत्नी थंगम त्याला नेहमी रागावत असे— “तुम्ही वेडे झाला आहात का? एका पेनची किंमत दहा रुपये आहे. असेच मोफत पेन वाटत राहिलात, तर आपण खाणार काय? घरभाडे कोण भरणार?”
तेव्हा पेरियासामी त्याची जुनी डायरी काढायचा. त्यात त्याने तारखेनुसार नोंदी केलेल्या असायच्या—
“१२.०३.२०१० – रमेश – गणित परीक्षा – पेन – बाकी” “०५.०६.२०११ – सुमती – हिंदी परीक्षा – पेन – बाकी” “१८.०९.२०१३ – मुरुगन – दहावीची सार्वजनिक परीक्षा – पेन – बाकी”
ती डायरी अशा “बाकी” नोंदींनी भरलेली होती. मोजणी केली असता जवळपास ३,००० पेन—म्हणजे तीस हजार रुपये.
“पाहिलंस ना, थंगम,” तो म्हणायचा, “हे कर्ज नाही. ही गुंतवणूक आहे. एक दिवस नक्की परत येईल.”
थंगम उसासा टाकत म्हणायची— “तुमची ही ‘गुंतवणूक’ धुळीत मिळेल. तुम्ही आता म्हातारे होत आहात. आता कोण परत येणार आहे?”
वीस वर्षे लोटली. पेरियासामी आता ८० वर्षांचा झाला होता. त्याची दृष्टी जवळपास गेली होती. ऐकूही कमी येत होते. तरीही तो रोज त्याच मंदिराच्या प्रवेशद्वाराशी बसायचा. तेच कापड. तीच पेने. पण आता फारसा व्यवसाय उरला नव्हता. मुलं जेल पेन, स्केच पेन आणि ऑनलाइन साधनांचा वापर करू लागली होती.
एके सकाळी मंदिरासमोर एक कार येऊन थांबली. त्यातून सुमारे ३५ वर्षांचा, सूट-बूट घातलेला एक तरुण उतरला. हातात फुलांचा गुच्छ होता.
तो थेट पेरियासामींकडे गेला आणि त्यांच्या पायांवर लोटांगण घातले. “आजोबा... मला ओळखलंत का?”
पेरियासामी डोळे बारीक करून पाहू लागले. “बाळा... मी आता खूप म्हातारा झालो आहे. मला नीट दिसत नाही.”
“आजोबा... १८ वर्षांपूर्वी, दहावीची सार्वजनिक परीक्षा होती. गणिताचा पेपर. त्या दिवशी मी रडत तुमच्याकडे आलो होतो. माझे पेन तुटले होते. माझ्याकडे पैसेही नव्हते. तुम्ही मला एक पेन दिले आणि म्हणालात, ‘हे एक भाग्यवान पेन आहे. जा, १०० गुण घेऊन ये.’ तुम्ही माझ्याकडून पैसेही घेतले नाहीत.”
पेरियासामींच्या स्मरणात धूसर आठवण जागी झाली. “बाळा... तू...?”
“मी मुरुगन आहे, आजोबा. त्या पेननेच मी माझी परीक्षा लिहिली. मला ९८ गुण मिळाले. मी उत्तीर्ण झालो. पुढे शिक्षण घेतले. आणि आज माझी स्वतःची सॉफ्टवेअर कंपनी आहे—Penna Technologies. माझ्या आयुष्याची सुरुवात तुमच्या त्या एका पेनमुळे झाली.”
दारात उभी असलेली थंगम हे सर्व ऐकत होती. तिच्या डोळ्यांतून शांतपणे अश्रू वाहत होते.
मुरुगनने एक लिफाफा काढला. “आजोबा, त्या दिवशी तुमचे माझ्यावर दहा रुपये उधार होते. आज ते मी व्याजासह परत करतो.”
लिफाफ्यात दहा लाख रुपयांचा धनादेश होता.
पेरियासामींचे हात थरथरू लागले. “बाळा, मला पैशांची गरज नाही. तू यशस्वी झालास, हेच माझ्यासाठी पुरेसे आहे.”
“नाही आजोबा. हे पैसे नाहीत. ही तुमची गुंतवणूक आहे—जी आता नफ्यासह परत येत आहे. आता तुम्हाला या फुटपाथवर बसण्याची गरज नाही. मी तुमचा आधार बनण्यासाठी आलो आहे.”
दुसऱ्या दिवशी वर्तमानपत्रांत बातमी झळकली— “एका सॉफ्टवेअर उद्योजकाने फुटपाथवरील आजोबांना दहा लाख रुपयांची गुरुदक्षिणा दिली.”
ही बातमी वाचल्यानंतर, दुसऱ्याच दिवशी आणखी एक कार तिथे येऊन थांबली.
“आजोबा, मी सुमती. हिंदीच्या परीक्षेसाठी तुमच्याकडून पेन घेतले होते. आज मी हिंदी शिक्षिका आहे.”
मग रमेश आला. “आजोबा, आता मी एक लेखापरीक्षक आहे. तुमच्या दिलेल्या पेननेच मी माझी पहिली बॅलन्स शीट लिहिली होती.”
एका आठवड्यातच मंदिराचे प्रवेशद्वार लग्नघरासारखे गजबजून गेले. डॉक्टर, अभियंते, जिल्हाधिकारी, पोलीस अधिकारी—प्रत्येकजण रांगेत उभा राहून पेरियासामींच्या चरणी नतमस्तक झाला. फुले, फळे, भेटवस्तू आणि लिफाफे घेऊन.
थंगमने तिची जुनी डायरी उघडली. त्यात ३,००० नोंदी होत्या. तीस हजार रुपये बाकी होते. पण आता परत आले होते—तीन कोटी रुपये.
पेरियासामींच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहू लागले. ते म्हणाले— “थंगम, मी तुला सांगितले होते ना—हे कर्ज नव्हते. ही बीजे होती. मी ती पेरली होती. आज त्यांचे एका दाट जंगलात रूपांतर झाले आहे.”
आज मीनाक्षी अम्मन मंदिरच्या प्रवेशद्वाराशी एक मोठे दुकान उभे आहे— ‘पेरियासामी पेन स्टोअर’.
या दुकानासाठी कोणतेही भाडे नाही. मुरुगनने ते विकत घेतले आहे.
दुकानात एक फलक लावलेला आहे—
“येथे परीक्षेला जाणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी पेन मोफत दिले जातात. फक्त परीक्षा देऊन परत या आणि तुमचे गुण सांगून जा. पैसे नंतर द्या.”
त्याखाली एक छोटीशी ओळ लिहिलेली आहे—
“दहा रुपयांचे एक पेन एखाद्याचे संपूर्ण आयुष्य बदलू शकते. यावर विश्वास ठेवा.”
आणि तुम्हाला माहिती आहे का, आता हे दुकान कोण चालवतो?
मुरुगन—एक यशस्वी सॉफ्टवेअर उद्योजक. आठवड्यातून दोनदा तो आपला सूट बाजूला ठेवतो, दुकानात बसतो आणि मुलांना पेन देतो.
“बाळा, हे एक भाग्यवान पेन आहे. जा, आणि १०० गुण मिळवून ये.”
तुम्ही जे देता, ते फक्त एक पेन नसते—ती एक आशा असते. आणि एक दिवस, तीच आशा परत येते, तुमच्या चरणी नतमस्तक होते.
त्या दिवशी तुम्हाला जाणवते— तुम्ही कधीच गरीब नव्हता. तुम्ही खऱ्या अर्थाने श्रीमंत होता.
सुप्रभात! सप्रेम नमस्कार! कर्माचा नियम कधीच चुकत नाही. जसे पेराल, तसे उगवेल. कर्म करत राहा; फळाची अपेक्षा ठेवू नका.