#✍मराठी साहित्य #🤩जीवनाबद्दल कोट्स 📝 #🎑जीवन प्रवास #🙂Positive Thought #✍🏽 माझ्या लेखणीतून वाचाल तर वाचाल 😊शेवटचे पेन🖋️ मीनाक्षी अम्मन मंदिरचे भव्य प्रवेशद्वार. पेरियासामी. वय ६० वर्षे. दररोज सकाळी ६ वाजता तो मंदिराच्या प्रवेशद्वाराजवळ येऊन बसायचा. त्याच्यासमोर एक छोटेसे कापड अंथरलेले असायचे. त्यावर पेन, पेन्सिली, खोडरबर, कंपास ठेवलेले असायचे. रस्त्याच्या कडेला त्याचे छोटेसे दुकान. पण फारशी कमाई नव्हती. पेरियासामीचा एक नियम होता. कोणीही त्याच्याकडे पेन मागायला आले की, तो प्रथम विचारायचा— “बाळा, हे पेन परीक्षेसाठी हवे आहे का?” “हो आजोबा, आज माझा गणिताचा पेपर आहे. मी माझे पेन घरी विसरलो.” क्षणाचाही विलंब न करता पेरियासामी एक चांगले पेन उचलून त्याला द्यायचा. “हे घे. हे एक भाग्यवान पेन आहे. जा, आणि १०० पैकी १०० गुण मिळव.” “किती पैसे द्यायचे, आजोबा?” “पैसे नंतर दे. आधी परीक्षा देऊन ये. मग तुझे गुण मला सांग, आणि नंतर पैसे दे.” मुलं हसत-खेळत धावत निघून जायची. पण ती परत कधीच आली नाहीत. आणि पेरियासामीनेही कधी त्यांच्याकडे पैशांची मागणी केली नाही. त्याची पत्नी थंगम त्याला नेहमी रागावत असे— “तुम्ही वेडे झाला आहात का? एका पेनची किंमत दहा रुपये आहे. असेच मोफत पेन वाटत राहिलात, तर आपण खाणार काय? घरभाडे कोण भरणार?” तेव्हा पेरियासामी त्याची जुनी डायरी काढायचा. त्यात त्याने तारखेनुसार नोंदी केलेल्या असायच्या— “१२.०३.२०१० – रमेश – गणित परीक्षा – पेन – बाकी” “०५.०६.२०११ – सुमती – हिंदी परीक्षा – पेन – बाकी” “१८.०९.२०१३ – मुरुगन – दहावीची सार्वजनिक परीक्षा – पेन – बाकी” ती डायरी अशा “बाकी” नोंदींनी भरलेली होती. मोजणी केली असता जवळपास ३,००० पेन—म्हणजे तीस हजार रुपये. “पाहिलंस ना, थंगम,” तो म्हणायचा, “हे कर्ज नाही. ही गुंतवणूक आहे. एक दिवस नक्की परत येईल.” थंगम उसासा टाकत म्हणायची— “तुमची ही ‘गुंतवणूक’ धुळीत मिळेल. तुम्ही आता म्हातारे होत आहात. आता कोण परत येणार आहे?” वीस वर्षे लोटली. पेरियासामी आता ८० वर्षांचा झाला होता. त्याची दृष्टी जवळपास गेली होती. ऐकूही कमी येत होते. तरीही तो रोज त्याच मंदिराच्या प्रवेशद्वाराशी बसायचा. तेच कापड. तीच पेने. पण आता फारसा व्यवसाय उरला नव्हता. मुलं जेल पेन, स्केच पेन आणि ऑनलाइन साधनांचा वापर करू लागली होती. एके सकाळी मंदिरासमोर एक कार येऊन थांबली. त्यातून सुमारे ३५ वर्षांचा, सूट-बूट घातलेला एक तरुण उतरला. हातात फुलांचा गुच्छ होता. तो थेट पेरियासामींकडे गेला आणि त्यांच्या पायांवर लोटांगण घातले. “आजोबा... मला ओळखलंत का?” पेरियासामी डोळे बारीक करून पाहू लागले. “बाळा... मी आता खूप म्हातारा झालो आहे. मला नीट दिसत नाही.” “आजोबा... १८ वर्षांपूर्वी, दहावीची सार्वजनिक परीक्षा होती. गणिताचा पेपर. त्या दिवशी मी रडत तुमच्याकडे आलो होतो. माझे पेन तुटले होते. माझ्याकडे पैसेही नव्हते. तुम्ही मला एक पेन दिले आणि म्हणालात, ‘हे एक भाग्यवान पेन आहे. जा, १०० गुण घेऊन ये.’ तुम्ही माझ्याकडून पैसेही घेतले नाहीत.” पेरियासामींच्या स्मरणात धूसर आठवण जागी झाली. “बाळा... तू...?” “मी मुरुगन आहे, आजोबा. त्या पेननेच मी माझी परीक्षा लिहिली. मला ९८ गुण मिळाले. मी उत्तीर्ण झालो. पुढे शिक्षण घेतले. आणि आज माझी स्वतःची सॉफ्टवेअर कंपनी आहे—Penna Technologies. माझ्या आयुष्याची सुरुवात तुमच्या त्या एका पेनमुळे झाली.” दारात उभी असलेली थंगम हे सर्व ऐकत होती. तिच्या डोळ्यांतून शांतपणे अश्रू वाहत होते. मुरुगनने एक लिफाफा काढला. “आजोबा, त्या दिवशी तुमचे माझ्यावर दहा रुपये उधार होते. आज ते मी व्याजासह परत करतो.” लिफाफ्यात दहा लाख रुपयांचा धनादेश होता. पेरियासामींचे हात थरथरू लागले. “बाळा, मला पैशांची गरज नाही. तू यशस्वी झालास, हेच माझ्यासाठी पुरेसे आहे.” “नाही आजोबा. हे पैसे नाहीत. ही तुमची गुंतवणूक आहे—जी आता नफ्यासह परत येत आहे. आता तुम्हाला या फुटपाथवर बसण्याची गरज नाही. मी तुमचा आधार बनण्यासाठी आलो आहे.” दुसऱ्या दिवशी वर्तमानपत्रांत बातमी झळकली— “एका सॉफ्टवेअर उद्योजकाने फुटपाथवरील आजोबांना दहा लाख रुपयांची गुरुदक्षिणा दिली.” ही बातमी वाचल्यानंतर, दुसऱ्याच दिवशी आणखी एक कार तिथे येऊन थांबली. “आजोबा, मी सुमती. हिंदीच्या परीक्षेसाठी तुमच्याकडून पेन घेतले होते. आज मी हिंदी शिक्षिका आहे.” मग रमेश आला. “आजोबा, आता मी एक लेखापरीक्षक आहे. तुमच्या दिलेल्या पेननेच मी माझी पहिली बॅलन्स शीट लिहिली होती.” एका आठवड्यातच मंदिराचे प्रवेशद्वार लग्नघरासारखे गजबजून गेले. डॉक्टर, अभियंते, जिल्हाधिकारी, पोलीस अधिकारी—प्रत्येकजण रांगेत उभा राहून पेरियासामींच्या चरणी नतमस्तक झाला. फुले, फळे, भेटवस्तू आणि लिफाफे घेऊन. थंगमने तिची जुनी डायरी उघडली. त्यात ३,००० नोंदी होत्या. तीस हजार रुपये बाकी होते. पण आता परत आले होते—तीन कोटी रुपये. पेरियासामींच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहू लागले. ते म्हणाले— “थंगम, मी तुला सांगितले होते ना—हे कर्ज नव्हते. ही बीजे होती. मी ती पेरली होती. आज त्यांचे एका दाट जंगलात रूपांतर झाले आहे.” आज मीनाक्षी अम्मन मंदिरच्या प्रवेशद्वाराशी एक मोठे दुकान उभे आहे— ‘पेरियासामी पेन स्टोअर’. या दुकानासाठी कोणतेही भाडे नाही. मुरुगनने ते विकत घेतले आहे. दुकानात एक फलक लावलेला आहे— “येथे परीक्षेला जाणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी पेन मोफत दिले जातात. फक्त परीक्षा देऊन परत या आणि तुमचे गुण सांगून जा. पैसे नंतर द्या.” त्याखाली एक छोटीशी ओळ लिहिलेली आहे— “दहा रुपयांचे एक पेन एखाद्याचे संपूर्ण आयुष्य बदलू शकते. यावर विश्वास ठेवा.” आणि तुम्हाला माहिती आहे का, आता हे दुकान कोण चालवतो? मुरुगन—एक यशस्वी सॉफ्टवेअर उद्योजक. आठवड्यातून दोनदा तो आपला सूट बाजूला ठेवतो, दुकानात बसतो आणि मुलांना पेन देतो. “बाळा, हे एक भाग्यवान पेन आहे. जा, आणि १०० गुण मिळवून ये.” तुम्ही जे देता, ते फक्त एक पेन नसते—ती एक आशा असते. आणि एक दिवस, तीच आशा परत येते, तुमच्या चरणी नतमस्तक होते. त्या दिवशी तुम्हाला जाणवते— तुम्ही कधीच गरीब नव्हता. तुम्ही खऱ्या अर्थाने श्रीमंत होता. सुप्रभात! सप्रेम नमस्कार! कर्माचा नियम कधीच चुकत नाही. जसे पेराल, तसे उगवेल. कर्म करत राहा; फळाची अपेक्षा ठेवू नका.

#✍🏽 माझ्या लेखणीतून #✍मराठी साहित्य #🤩जीवनाबद्दल कोट्स 📝 #🎑जीवन प्रवास #🙂Positive Thought वाचाल तर वाचाल Rewritten this ...... a forwarded message ⸻ Worth Reading… A Story That Redefines Success My name is Vivek Sharma. I’m 32 years old. Whenever people ask me what I do, I simply say, “I run a grocery store.” They often smile—sometimes even laugh—because they know something else about me. I was a gold medalist in Computer Science from IIT Bombay. And yes… I still have an offer letter tucked away in my cupboard— from a San Francisco-based company offering $240,000 a year. I never tore that letter. But I never used it either. ⸻ The Beginning This story begins in 1998, in Kidwai Nagar, Kanpur. We lived in a small two-room house with a tin roof. My father worked as a railway clerk, earning ₹8,000 a month. My mother gave tuitions, adding another ₹2,000. We weren’t even middle class—we were lower middle class. But my father had a dream—not forced, not imposed. He would simply say, “Son, study as much as you want. Don’t worry about money.” And I studied. 95% in Class 10. 97% in Class 12. The coaching fee was ₹1 lakh. My father withdrew his provident fund. My mother sold her bangles. I went to Kota. Two years of relentless struggle—heat, mosquitoes, long nights. And then came the result: AIR 147. IIT Bombay. Computer Science. That day, my father distributed sweets across the neighborhood. My mother cried and said, “Now my son will go to America.” ⸻ The Rise At IIT, I thrived. Coding, hackathons, internships—everything clicked. In my third year, I became a Google Summer Intern. With my first stipend, I bought my mother a washing machine. I called my father. He said, “Now I can rest after retirement.” ⸻ The Dream Offer Final year placements. After intense preparation, I cracked an interview with a San Francisco-based startup. Four rounds later, the CTO said: “We want you.” The offer: $240,000. H1B visa. Relocation. I was ecstatic. Friends celebrated. My mother said, “Get your passport ready.” My father quietly said, “This is big, son.” My joining was scheduled for August 2016. ⸻ The Turning Point I came home during Holi in March. My father looked weak. Persistent cough. I insisted on a check-up. He brushed it off. In April, I got a call— “Your father has been hospitalized.” Lung infection. Heart complications. Angioplasty needed. Cost: ₹3 lakh. Insurance covered only half. I used my internship savings—₹2 lakh. The surgery was successful. I returned to Mumbai. Then in May, another call. My mother felt dizzy. Diagnosis: Breast cancer. Stage 2. Six chemotherapy cycles. Surgery. Total cost: around ₹5 lakh. My father had retired. Pension: ₹12,000. Savings were gone. ⸻ The Choice June 2016. In one hand: my offer letter. In the other: hospital bills. Visa interview on July 15. Flight on August 10. My mother’s chemotherapy had already begun. I asked my father about taking a loan. He said, “We’ll have to mortgage the house.” Then he refused. “This house is your mother’s pride.” That night, I sat on the terrace, watching planes fly overhead. One of them could take me to my dream life. The other path kept me here—with my parents in pain. I emailed my company, asking to defer joining. Reply: “We need someone now.” No remote option. No delay. ⸻ The Decision July 14. The day before my visa interview. My father returned from the pharmacy and couldn’t even bend down to pick up a dropped slip. In that moment, everything became clear. If I left— who would take them to the hospital? Who would manage medicines? Who would sit beside them at night? I cancelled the visa interview. I wrote back: “Due to a family medical emergency, I won’t be able to join.” Friends called me crazy. “You’re leaving a ₹1.6 crore job!” Maybe I was. ⸻ A Different Journey I stayed in Kanpur. Got a local job—₹35,000 a month. Office during the day. Hospital in the evening. I watched my mother lose her hair. I bought her a wig. I ensured my father took his medicines on time. Two years passed like this. By 2018, my mother recovered. Cancer went into remission. My father stabilized. But financially, we were drained. Then my company shut down. ⸻ Rebuilding Life I received an offer from Bengaluru—₹18 lakh. I refused. Instead, I opened a small shop under our house: “Sharma General Store.” Yes, the IIT graduate was now selling rice and lentils. The first day was difficult. Then a familiar aunty walked in and said, “Your mother taught my child. We’ll always support you.” Slowly, the shop grew. Mornings at the wholesale market. Days at the shop. Nights doing freelance coding. ⸻ A New Meaning of Success In 2019, my mother was declared cancer-free. I went to the temple that day. In 2020, during lockdown, my shop thrived. We started home delivery. Earned ₹2 lakh. Repaid loans. In 2021, I started teaching coding to kids—₹500/month. In 2022, one of my students won a national Olympiad. The story went viral: “Student mentored by IITian grocer wins national award.” ⸻ Life Comes Full Circle That same week, I received an email. From the same CTO. They were opening in India. He wrote: “Would you like to lead an education initiative—remote, part-time?” I said yes. Now my life looks like this: Morning: Grocery shop Afternoon: Teaching kids Evening: Working with a global tech team ⸻ Today Last month, my father turned 68. At his birthday, he said, “My son didn’t go to America. He stayed with me… when I needed him the most.” My mother once asked me, “Why do you still keep that offer letter?” I smiled and said, “To remember what I left behind.” She replied softly, “You didn’t leave anything. You chose.” ⸻ The Truth Do I regret it? I used to. When friends posted pictures from the US… when they built big careers… But not anymore. Because I didn’t sacrifice my career— I redefined it. My career is no longer just about code. It is about care. ⸻ Final Thought I may have left America. But I gained something priceless. I serve tea to my father every morning. I sit beside my mother and ease her pain. And trust me— that is not something you can buy for $240,000. If given a chance again… I would choose the same path. Because some sacrifices are not losses— they are investments in love. And today, when a child asks me, “Bhaiya, why are you running a shop after IIT?” I smile and say: “Because my parents are my biggest company… and I am their full-time CEO.” ❤️

#✍मराठी साहित्य #🤩जीवनाबद्दल कोट्स 📝 #✍🏽 माझ्या लेखणीतून #🎑जीवन प्रवास #🙂Positive Thought वाचाल तर वाचाल शिंग्रोबा धनगर कोण होते? त्यांचं नाव मिसिंग लिंकला देण्याची मागणी का होतेय? वाचून अभिमान वाटेल एक असा माणूस ज्यानं खऱ्या अर्थानं मुंबई-पुण्याला जोडलं. एक असा माणूस ज्यानं बक्षीसात मरण मागितलं. एक असा माणूस ज्यानं इंग्रजी जुलमी राजवटीला शर्मेनं मान खाली घालायला भाग पाडलं... अर्थातच ते व्यक्ती होते शिंग्रोबा धनगर... मुंबई-पुणे एक्सप्रेसवेवरील प्रवासाचा वेळ कमी करणाऱ्या महत्त्वाकांक्षी 'मिसिंग लिंक' प्रकल्पाला शिंग्रोबा धनगर यांचे नाव देण्याची मागणी होत आहे. मुंबई-पुणे मार्गाचे खरे शिल्पकार सह्याद्रीच्या कडेकपाऱ्या आणि आडवाटांची खडान् खडा माहिती असणारा हा माणूस! आज 'मिसिंग लिंक' लोकांसाठी खुला झाला. जगातला सगळ्यात रुंद बोगदा म्हणून त्याची गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डमध्ये नोंद झालीये. अभियांत्रिकीचा एक उत्कृष्ट नमुना म्हणून या बोगद्याकडे पाहिलं जातंय, पण हा मार्ग शोधण्याचं खरं श्रेय जातं ते शिंग्रोबा धनगर यांना! ते कसं? यासाठी आपल्याला इतिहासाची पानं जरा चाळावी लागतील. शिंग्रोबा कोण होते? त्यांनी मुंबई-पुणे मार्गाचा शोध कसा लावला? आणि बक्षीस म्हणून इंग्रजांनी त्यांची हत्या का केली? साल होतं १८५०. भारतमातेच्या अंगावर पारतंत्र्याच्या बेड्या होत्या. इंग्रज आपल्या देशाला अक्षरशः ओरबाडत होते. देशातलं धन, धान्य, मसाले आणि प्रत्येक मौल्यवान वस्तू लंडनला पाठवण्यासाठी त्यांना गरज होती ती वेगवान कनेक्टिव्हिटीची. याच गरजेपोटी १६ एप्रिल १८५३ रोजी देशात पहिली रेल्वे धावली- बोरीबंदर ते ठाणे.. कित्येक गोरे तज्ज्ञ आले अन् डोकं खाजवून परत गेले पण इंग्रजांचा खरं टार्गेट होतं ते थेट पुणे गाठणं. मात्र, मुंबई आणि पुण्याच्या मध्ये भिंतीसारखा उभा होता, आसमानाशी स्पर्धा करणारा राकट सह्याद्री. या सह्याद्रीच्या दुर्गम कडेकपाऱ्यांतून रेल्वेचा मार्ग काढायचा कसा? हे इंग्रजांसमोरचं सगळ्यात मोठं आव्हान आणि कोडं होतं. अनेक समित्या नेमल्या गेल्या. कित्येक गोरे तज्ज्ञ आले, डोकं खाजवून परतले. पण सह्याद्रीनं कुणालाही वाट दिली नाही. इंग्रज अधिकारी जंग जंग पछाडत होते, पण डोंगरवाटा काही सापडत नव्हत्या. शिंग्रोबा धनगर आणि इंग्रजांची भेट त्या काळात बोरघाटाच्या कुशीत एक धनगर वस्ती होती आणि तिथे राहायचे शिंग्रोबा धनगर. शिंग्रोबा म्हणजे सह्याद्रीचा श्वास! मेंढरं चारणाऱ्या या माणसाला सह्याद्रीचा प्रत्येक खडक, प्रत्येक दरी आणि प्रत्येक आडवाट तोंडपाठ होती. इंग्रजांची ही रोजची पळापळ शिंग्रोबा लांबून बघत होते. शिंग्रोबांनी 'राजमार्ग' दाखवला 'रोज गोरी माणसं येतात, डोंगर मोजतात आणि हताश होऊन परत जातात,' हे शिंग्रोबांच्या कुतूहलाचा विषय ठरला. शेवटी राहवलं नाही आणि शिंग्रोबांनी विचारलं- "काय हरवलंय का तुमचं? काय शोधताय एवढं?" हताश झालेल्या इंग्रजांनी त्यांना आपली अडचण सांगितली "आम्हाला मुंबई-पुण्याला जोडणारा रेल्वेचा मार्ग हवाय..." हे सांगताना त्या गोऱ्या अधिकाऱ्यांना स्वप्नातही वाटलं नसेल की या डोंगराच्या राजाकडे त्याचं उत्तर दडलंय. शिंग्रोबा हसले आणि म्हणाले- "चला माझ्या मागं, मी तुम्हाला मार्ग दाखवतो." शिंग्रोबांच्या बुद्धिमत्तेनं इंग्रज अक्षरशः थक्क झाले काही वेळातच शिंग्रोबांनी इंग्रजांना तो मार्ग दाखवला, जो आज जगासाठी अभियांत्रिकीचा चमत्कार आहे! एका धनगराच्या अनुभवापुढे सातासमुद्रापारची विद्या थकली होती. शिंग्रोबांच्या अफाट बुद्धिमत्तेनं इंग्रज अक्षरशः थक्क झाले. सह्याद्रीचं जे कोडं भल्याभल्या इंजिनिअर्सना सुटलं नव्हतं, ते एका सामान्य धनगरानं एका क्षणात सोडवलं. स्वाभिमान आणि बलिदानाची गोष्ट कमालीचे खूश झालेले गोरे अधिकारी शिंग्रोबांना म्हणाले- "माग काय मागायचं तुला? पैसा, जमीन की जहागिरी?" ती वेळ अशी होती की शिंग्रोबांनी सोन्याची वीट जरी मागितली असती, तरी इंग्रजांनी त्यांच्या पायाशी ठेवली असती. पण शिंग्रोबांचा पिंड हा स्वार्थाचा नव्हता, स्वाभिमानाचा होता. आपल्या मातीला ओरबाडणारे, आपल्याच भावंडांवर अत्याचार करणारे हे परकीय इंग्रज शिंग्रोबांनाही बोचत होते. शिंग्रोबा शांतपणे म्हणाले "साहेब, द्यायचंच असेल तर माझ्या देशाला स्वातंत्र्य द्या!" हे शब्द म्हणजे साक्षात ठिणगी होती. एका मेंढपाळाने सातासमुद्रापारच्या सत्तेला जाब विचारणं, हे इंग्रजांच्या अहंकाराला लागलेलं शिसं होतं. त्यांची तळपायाची आग मस्तकात गेली. ज्या माणसाने त्यांना मार्ग दाखवला, ज्याच्यामुळे त्यांचा रेल्वेचा रस्ता सोपा झाला, त्या शिंग्रोबांवर कृतघ्न इंग्रजांनी गोळ्या झाडल्या. सह्याद्रीच्या कुशीत शिंग्रोबांचं रक्त सांडलं, पण त्या बलिदानाने हा घाट अमर झाला. शिंग्रोबांचे स्मारक मिसिंग लिंकला नाव देण्याची मागणी शिंग्रोबांनी जिथे प्राणाची आहुती दिली, तिथेच आज त्यांचं एक छोटंसं श्रद्धेचं देऊळ उभं आहे. आजही जुन्या मुंबई-पुणे महामार्गावरच्या बोरघाटात प्रवासी या वाटाड्या हुतात्म्यापुढे नतमस्तक होऊन त्याचं दर्शन घेतात. आज मुंबई-पुणे एक्सप्रेसवेवरचा 'मिसिंग लिंक' लोकांसाठी खुला झालाय. त्याला शिंग्रोबांचं नाव द्यावं*, अशी मागणी जोर धरतेय. सरकार काय निर्णय घेईल तो घेईल, पण शिंग्रोबांमुळे आज मुंबई उर्वरित महाराष्ट्राशी जोडली गेली, हे त्रिकालबाधित सत्य आहे.

#✍🏽 माझ्या लेखणीतून #✍मराठी साहित्य #🎑जीवन प्रवास #🤩जीवनाबद्दल कोट्स 📝 #🙂Positive Thought वाचाल तर वाचाल बदलापूर असो वा नसरापूर... आपण फक्त मेणबत्त्या पेटवतो, पण नराधम आपल्याच घराच्या उंबरठ्यापर्यंत पोहोचलेत याची कल्पना आहे का? नुकतीच नसरापूरची ती अमानुष घटना ऐकली आणि काळजात चर्रर झालं. बदलापूर असो किंवा नसरापूर... बातमी येते, आपण संताप व्यक्त करतो, मेणबत्त्या पेटवतो, डीपी बदलतो आणि पुन्हा काही दिवसांनी आपल्या कामात हरवून जातो. पण आज एक 'डॉक्टर' म्हणून नाही, तर तुमच्यासारखाच एक हळवा 'बाप' म्हणून मी बोलतोय. कारण केवळ संतापून आपली मुलं सुरक्षित होणार नाहीत, तर आपल्याला त्यांच्याभोवती मायेचं आणि जाणीवेचं एक अभेद्य 'सुरक्षा कवच' तयार करावं लागेल. पहिली चूक आपण इथेच करतो: आपण मुलांना नेहमी भीती घालतो की, "बाहेर कोणीतरी तुला पळवून नेईल!" पण पालकांनो, ही भीतीच त्यांना मानसिकदृष्ट्या कमकुवत करते आणि संकटाच्या वेळी त्यांची बोलती बंद करते. त्याऐवजी त्यांना आत्मविश्वासाची भाषा शिकवा. मूल दोन-तीन वर्षांचं झालं की खेळता खेळता त्यांना त्यांच्या शरीराची ओळख करून द्या. त्यांना 'स्विमसुट रुल' (Swimsuit Rule) समजावून सांगा, म्हणजेच शरीराचे ते भाग जे आपण पोहताना कपड्यांनी झाकतो, त्यांना कोणालाही बघण्याचा किंवा स्पर्श करण्याचा अधिकार नाही. आई अंघोळ घालताना किंवा डॉक्टर तपासताना (ते ही तुमच्या उपस्थितीत) जो स्पर्श करतात, तो सोडून इतर कोणीही तिथे हात लावण्याचा प्रयत्न केला, तर तो स्पर्श 'बॅड टच' आहे, हे त्यांना सहजपणे सांगा. एक मोठी मेख आहे... नराधम सगळ्यात आधी मुलाला 'गुपित' (Secret) सांगायला शिकवतात. "हे आपल्या दोघांमधलं सिक्रेट आहे, आईला सांगू नको, नाहीतर मी तुला मारेन." मुलांना 'सरप्राईज' आणि 'सिक्रेट' मधला तो पुसटसा फरक समजावून सांगाच. ज्या गोष्टीने चेहऱ्यावर हसू येतं ते 'सरप्राईज', पण ज्या गोष्टीने मनात भीती वाटते, गुदमरल्यासारखं होतं किंवा पोटात गोळा येतो, ते 'भयंकर गुपित'. आपल्या घराचा एकच नियम ठेवा..'नो सिक्रेट्स' (No Secrets). मुलाला हा विश्वास द्या की, "बाळा, जगात असं कोणतंही गुपित नाही जे तू मला सांगू शकत नाहीस. तू काहीही सांगितलंस तरी मी तुझ्यावर रागावणार नाही, उलट ढाल बनून तुझ्या पाठीशी उभा राहीन." धोका फक्त रस्त्यावर नाही, तर तुमच्या मुलाच्या हातातल्या मोबाईलमध्येही लपलाय. ऑनलाईन गेम्स खेळताना किंवा अनोळखी लोकांशी चॅट करताना मुलं नकळत 'ग्रूमिंग'ची शिकार होतात. त्यांना हे ही शिकवा की, स्वतःचे फोटो किंवा व्हिडिओ कोणालाही पाठवणे किंवा कोणी तुम्हाला त्यांचे फोटो पाठवणे हा सुद्धा चुकीचा स्पर्शच आहे, यालाच 'डिजिटल टच' म्हणतात. म्हणूनच त्यांना 'नो-गो-टेल' (NO-GO-TELL) हा जीवनाचा मंत्र तोंडपाठ करून द्या. कोणीही चुकीचं वागलं तर पहिल्यांदा जोरात 'नाही' म्हणायचं (NO), तिथून तातडीने सुरक्षित ठिकाणी पळून जायचं (GO) आणि आपल्या जवळच्या व्यक्तीला न घाबरता सांगायचं (TELL). मुलांसोबत एक 'कोड वर्ड' ठरवून ठेवा, जो केवळ तुम्हा दोघांनाच माहित असेल. संकटकाळी जेव्हा तुम्ही जवळ नसाल आणि एखादी व्यक्ती मुलांना न्यायला आली, तर जोपर्यंत ती हा कोड वर्ड सांगत नाही तोपर्यंत त्याच्यासोबत जायचे नाही, हा नियम मुलांच्या मनावर बिंबवा. आपण दुसरी चूक करतो ती पोलिसांची भीती घालून... "पोलीस तुला पकडून नेईल" ही धमकी मुलांच्या मनात पोलिसांबद्दल दहशत निर्माण करते. यामुळे संकटात सापडलेली मुलं पोलिसांकडे जायला घाबरतात. त्यांना सांगा की पोलीस आपले रक्षक आहेत, ते आपले मित्र आहेत. संकटकाळी आम्ही जवळ नसलो तर पोलिसांकडे धाव घ्यायला त्यांना शिकवा. सगळ्यात महत्त्वाचं म्हणजे, रोज रात्री झोपण्यापूर्वी मुलांशी फक्त १५ मिनिटे गप्पा मारा. शाळेत, व्हॅनमध्ये किंवा मैदानावर काय घडलं, हे त्यांना मोकळेपणाने सांगू द्या. तुमचा त्यांच्याशी असलेला हा 'संवाद' हीच त्यांची जगातली सर्वात मोठी सुरक्षा आहे. कारण मुलांच्या वागण्यातील छोटासा बदल, त्यांचं अचानक शांत होणं, खाणं कमी करणं, विशिष्ट व्यक्तीला पाहून घाबरणं किंवा झोपेत दचकणं, हे शब्दांपेक्षा बरंच काही सांगून जातं. आज स्वतःला एक प्रश्न विचारून बघा... आपण आपल्या मुलांच्या करिअरसाठी तासनतास आणि लाखो रुपये खर्च करतो, पण त्यांच्या सुरक्षिततेसाठी दिवसातली १५ मिनिटे देतो का? ही वेळ डोळे झाकण्याची नाही, तर सतर्क होण्याची आहे. एक जागरूक समाज म्हणून आपण अजून काय करू शकतो? शाळांमध्ये आणि सोसायट्यांमध्ये सुरक्षेचे नियम अधिक कडक कसे करता येतील? तुमच्याकडे काही अशा कल्पना आहेत का ज्यातून आपण मुलांचं जग अधिक सुरक्षित करू शकू? तुमची मते कमेंट्समध्ये नक्की मांडून हा लेख प्रत्येक पालकापर्यंत पोहोचवा. कारण तुमचा एक 'शेअर' कदाचित आज कोणाचं तरी 'काळजाचं पाखरू' वाचवू शकेल. संकट काळी मदतीसाठी 'चाइल्ड हेल्पलाईन १०९८' हा क्रमांक नेहमी लक्षात ठेवा. 🩺 डॉ. सुजित भरत पाटील बालरोगतज्ज्ञ, पुणे. #TheHealersChronicles #DrSujitBharatPatil #ChildSafetyIndia #AwareParenting

#🎑जीवन प्रवास #✍मराठी साहित्य #✍🏽 माझ्या लेखणीतून #🌹फक्त तुझ्यासाठी.. #😘खर प्रेम वाचाल तर वाचाल 40 वर्षांच्या लग्नानंतर, एका पतीने आपल्या पत्नीसमोर असा एक विचित्र हट्ट धरला की घरातील सगळीच मुलं आश्चर्यचकित झाले 😳. पण जेव्हा त्या हट्टामागचं खरं कारण समोर आलं, तेव्हा सगळ्यांच्या डोळ्यात अश्रू आले 😢❤️. निवृत्तीनंतर घाणेकर आणि त्यांची पत्नी अनुराधा यांचं आयुष्य खूप शांतपणे चाललं होतं 🏡. एके दिवशी दुपारच्या जेवणाच्या वेळी जेवता जेवता घाणेकर अचानक थांबले आणि म्हणाले, "अनु, आजपासून मी स्वतः जेवणार नाही. तू मला तुझ्या हाताने भरवशील." 🍛 शेजारी बसलेला मुलगा आणि सून हसू लागले 😄. मुलगा मजेत म्हणाला, "बाबा, या वयात हा कसला हट्ट? तुम्ही तर ठणठणीत आहात!" पण घाणेकर ठाम राहिले 😐. पुढचा एक महिना अनुराधाबाई आपल्या नवऱ्याला स्वतःच्या हाताने घास भरवत राहिल्या 🤲🍲. कधी ते खूप हळू खात, कधी म्हणत "डाळीत मीठ कमी आहे" 😅, तर कधी शांतपणे पत्नीच्या चेहऱ्याकडे पाहत बसत 🥺❤️. अनुराधाबाई कधी कधी चिडायच्या, "अहो! स्वतः खा ना, एक वेळच्या जेवणात सगळा दिवस जातो!" 😤 पण घाणेकर फक्त हसून गप्प बसायचे 🙂. एके रात्री अचानक अनुराधा बाईंची तब्येत बिघडली 💔 आणि त्यांना रुग्णालयात नेण्याचाही वेळ मिळाला नाही... त्या शांतपणे निघून गेल्या 😔🕊️. घरात शोककळा पसरली 🕯️. अंत्यसंस्कारानंतर घाणेकर घरी आले आणि थेट स्वयंपाकघरात गेले 🍽️. मुलाने पाहिलं की वडील थरथरणाऱ्या हातांनी स्वतः जेवण्याचा प्रयत्न करत होते 😢, पण घास तोंडापर्यंत पोहोचत नव्हता... मुलगा धावत आला, "बाबा, तुम्ही काय करताय? द्या, मी खाऊ घालतो!" 🤲 तेव्हा घाणेकर जोरात रडू लागले 😭 आणि म्हणाले, "बाळा, आज तुला खरं सांगतो... एक महिन्यापूर्वी आपण डॉक्टरकडे गेलो होतो. तेव्हा डॉक्टरांनी मला नाही, तर तुझ्या आईला सांगितलं होतं की तिच्याकडे खूप कमी वेळ उरला आहे... 💔" ते पुढे म्हणाले, "तिला असा आजार होता की तिच्या हातांच्या नसां हळूहळू काम करणं बंद होणार होतं... 😔 मला माहित होतं की ती खूप स्वाभिमानी आहे. जर मी तिला माझ्या हाताने खाऊ घातलं असतं, तर तिला स्वतःची असहाय्यता जाणवली असती 😢. म्हणूनच मी हट्ट केला की ती मला खाऊ घालेल... बहाणा 'माझा' होता, पण हेतू 'तिचा' होता ❤️. जेव्हा ती मला घास भरवायची, तेव्हा त्या निमित्ताने ती स्वतःही दोन घास खायची 🍲🥺. मला फक्त तिच्या हातांचा सहवास हवा होता... तिला कधीच असं वाटू नये की ती आजारी किंवा कमजोर आहे..." 💔❤️ घाणेकरांचं बोलणं ऐकून खोलीतील प्रत्येकजण हादरून गेला 😭. प्रेम म्हणजे फक्त 'सोबत राहणं' नाही... तर एकमेकांच्या कमजोरीत 'ढाल' बनणं असतं ❤️🛡️ खरं प्रेम तेच असतं, जे समोरच्याला कधी जाणवूही देत नाही की आपण त्याच्यासाठी किती काही करत आहोत... ❣️

#✍🏽 माझ्या लेखणीतून #✍मराठी साहित्य #🎑जीवन प्रवास #🤩जीवनाबद्दल कोट्स 📝 वाचाल तर वाचाल *🙏 O T P 🙏* पुण्यातील एका गजबजलेल्या बँकेत सकाळची भयंकर गर्दी होती. महिन्याचा पहिला आठवडा असल्यामुळे प्रत्येक काउंटरवर लोकांच्या लांबच लांब रांगा लागल्या होत्या. त्याच एका रांगेत 'रघुनाथराव' नावाचे एक ७५ वर्षांचे म्हातारे गृहस्थ उभे होते. त्यांच्या हाताची बोटे म्हातारपणामुळे थरथर कापत होती आणि हातात एक जुना, पण स्क्रीन फुटलेला स्मार्टफोन होता. त्यांचा नंबर आला. काउंटरवरील क्लार्कने वैतागलेल्या आवाजात विचारलं, "काय काम आहे बाबा? लवकर बोला." रघुनाथराव अत्यंत काकुळतीने म्हणाले, "साहेब, हे बँकेचं खातं एका मोबाईल नंबरला 'लिंक' (Link) करायचं होतं. तो नंबर बंद पडू नये म्हणून त्याचं *ऑटो-डेबिट' (Auto-debit) चालू करायचंय.* क्लार्कने संगणकावर काहीतरी टाईप केलं आणि म्हणाला, "तुमच्या मोबाईलवर ६ अंकी OTP आला असेल, तो सांगा." रघुनाथरावांनी खिशातून चष्मा काढला. ते थरथरत्या बोटांनी स्क्रीनवर तो मेसेज उघडण्याचा प्रयत्न करू लागले. पण त्यांना टचस्क्रीन (Touchscreen) नीट चालवता येत नव्हतं. चुकून दुसरंच काहीतरी उघडायचं. दोन मिनिटे झाली. त्यांच्या पाठीमागे रांगेत उभा असलेला 'रोहन' नावाचा एक २५ वर्षांचा कॉर्पोरेट तरुण भयंकर वैतागला. "अहो काका, काय लावलंय हे? एक साधा OTP बघता येत नाही तुम्हाला? डिजिटल इंडिया आला, पण ही म्हातारी लोक बँकेत येऊन असाच टाईमपास करणार. घरी बसायचं ना, आम्हाला ऑफिसला जायला उशीर होतोय!" रोहन रागात ओरडला. बँकेतले इतर लोकही रघुनाथरावांकडे बघून हसू लागले आणि कुजबुजू लागले. रघुनाथरावांचा चेहरा शरमेने लाल झाला. त्यांनी अत्यंत अपराधी भावनेने मान खाली घातली. रोहन रागात पुढे आला. "द्या तो फोन इकडे. मी बघतो OTP," असं म्हणून त्याने अत्यंत उद्धटपणे रघुनाथरावांच्या हातातून तो फोन हिसकावून घेतला. रोहनने स्क्रीन लॉक उघडला आणि तो 'मेसेज' (Messages) ॲपमध्ये गेला. बँकेचा OTP सर्वात वरच आला होता. रोहनने तो ६ अंकी OTP क्लार्कला सांगितला. क्लार्कने विचारलं, "कुठला नंबर चालू ठेवायचा आहे साहेब?" रघुनाथरावांचा आवाज अचानक अत्यंत जड आणि कापरा झाला. ते अत्यंत हळू आवाजात म्हणाले, "माझ्या... माझ्या पत्नीचा नंबर आहे. सौ. सुमती जोशी." रोहनने सहज त्या फोनमधील 'सेंड मेसेजेस' (Sent Messages) कडे पाहिलं... आणि पुढच्याच सेकंदाला रोहनच्या पायाखालची जमीन, शरीरातलं रक्त आणि त्याचा श्वास एकाच वेळी गोठून गेला! त्याचा घसा पूर्णपणे सुकला आणि डोळे भीतीने विस्फारले गेले. रोहनने पाहिले की, तो जो 'सुमती' नावाचा नंबर होता... त्यावर रघुनाथरावांनी गेले दोन वर्षे दररोज शेकडो मेसेजेस पाठवले होते! "सुमे... आज डब्यात तुझी आठवण आली. भाजी करपली होती गं." "सुमे... गुडघे खूप दुखतायत आज, तू असतीस तर तेल लावून दिलं असतंस." "सुमे... पोरगा कालही आला नाही भेटायला. मला खूप एकटं वाटतंय गं. मला कधी नेणार आहेस तू तुझ्याकडे?" रोहनला अचानक धक्का बसला. रघुनाथराव डोळे पुसत अत्यंत जड आवाजात क्लार्कला सांगत होते... *साहेब, माझी सुमती दोन वर्षांपूर्वीच देवाघरी गेली. माझा एकुलता एक मुलगा अमेरिकेत असतो, तो दोन वर्षांत एकदाही मला भेटायला आला नाही. सुमती गेल्यापासून मी या मोठ्या घरात पूर्णपणे एकटा पडलोय. मी रोज रात्री एकटेपणा असह्य झाला की, तिच्या या बंद असलेल्या नंबरवर मेसेज करतो... मला वाटतं ती वाचत असेल. काल टेलिकॉम कंपनीचा मेसेज आला की, जर या नंबरवर रिचार्ज झाला नाही, तर हा नंबर बंद करून दुसऱ्या कुणालातरी दिला जाईल. साहेब... जर हा नंबर दुसऱ्या कुणाला गेला, तर तिच्या व्हॉट्सॲपवरचा तो हसरा फोटो नाहीसा होईल ओ! मी रोज रात्री कोणाशी बोलू? माझ्या जगण्याचा तो एकमेव खोटा आधार आहे... म्हणून माझा जीव जाण्याआधी मला हा नंबर माझ्या खात्याला कायमचा जोडून ठेवायचा आहे.* हे काळजाचे तुकडे करणारं सत्य त्या बँकेत घुमलं... आणि त्या वातानुकूलित बँकेत एक भयंकर, जीवघेणी स्मशानशांतता पसरली! क्लार्कच्या हातातला Mouse तिथेच थांबला. रांगेतल्या लोकांच्या नजरा जमिनीवर खिळल्या. रोहनला स्वतःच्या अस्तित्वाची, स्वतःच्या शिक्षणाची आणि त्या 'डिजिटल इंडियाच्या' अहंकाराची भयंकर किळस आली. ज्या बापाला तो 'टाईमपास करणारा अडाणी' समजत होता... *तो बाप बँकेत व्यवहार करायला आला नव्हता, तर तो स्वतःच्या हरवलेल्या अस्तित्वाला आणि जळणाऱ्या एकटेपणाला वाचवण्यासाठी धडपडत होता!* रोहनने कोणतीही किंकाळी फोडली नाही, तो तिथे छाती बडवून रडला नाही किंवा त्याने 'मला माफ करा' असे कोणतेही नाटकीय संवाद मारले नाहीत. तो अत्यंत सुन्न अवस्थेत, एखाद्या मूक पुतळ्यासारखा उभा होता. त्याचे डोळे लालबुंद झाले होते आणि त्यातून मूक अश्रूंच्या धारा अखंडपणे वाहत होत्या. त्याने स्वतःच्या खिशातून स्वतःचा लेटेस्ट आयफोन (iPhone) काढला. त्याचे हात थरथर कापत होते. त्याने स्वतःच्या फोनवरून, सुमतीच्या त्या नंबरवर पुढच्या *दहा वर्षांचा' रिचार्ज* (Recharge) स्वतःच्या पैशांनी अत्यंत मुकाट्याने करून टाकला! रोहनने रघुनाथरावांचा तो जुना फोन अत्यंत आदराने, दोन्ही हातांनी त्यांच्या थरथरणाऱ्या हातांवर ठेवला. त्याने एकही शब्द उच्चारला नाही. तो फक्त त्या बँकेच्या फरशीवर, भर गर्दीत, त्या एकट्या बापाच्या पायांवर काही सेकंद नतमस्तक झाला. त्यानंतर तो आपली बँकेची कामं तशीच सोडून, अत्यंत मुकाट्याने मान खाली घालून त्या बँकेतून बाहेर पडला. त्याची ती भयंकर शांतता आणि ते मूक अश्रू हेच सांगत होते की... *आपण तंत्रज्ञानात कितीही पुढे गेलो, तरी माणसाच्या एकटेपणावर 'OTP' नसतो. माणसाला जगण्यासाठी स्क्रीनची नाही, तर कुणाच्या तरी ऐकण्याची गरज असते, जी भूक जगातलं कोणतंही नेटवर्क भागवू शकत नाही.* आजकाल आपण *वयोवृद्धांना तंत्रज्ञान समजत नाही म्हणून वैतागतो, पण त्यांच्या त्या अज्ञानामागे लपलेली संवादाची भूक आपण कधी समजून घेणार?* 😊