हवामानातील प्रदूषणामुळे किंवा जुनाट खोकल्यामुळे फुफ्फुसांच्या श्वासवाहिन्यांमध्ये (Bronchioles) कफ सुकतो आणि कडक होतो. हा कडक कफ फुफ्फुसांची फुगण्याची क्षमता मंदावतो, ज्यामुळे विशेषतः रात्रीच्या वेळी झोपताना श्वास घेण्यास त्रास होतो, दम लागतो आणि अचानक छाती गुदमरल्यासारखी (Asthma) होते. 'वाळलेली कमळाची फुले' (Nelumbo nucifera) ही आयुर्वेदात फुफ्फुसांना थंडावा देणारी आणि कफ शोषून घेणारी मानली गेली आहेत. 'ज्येष्ठमध' (Glycyrrhiza glabra) हे प्रबळ 'एक्सपेक्टोरंट' (कफ पातळ करणारे) औषध आहे. वाळलेली कमळाची फुले आणि ज्येष्ठमध समप्रमाणात घेऊन त्याचा काढा करून प्यायल्याने, ज्येष्ठमधातील 'ग्लायसिरिझिन' (Glycyrrhizin) हे तत्व फुफ्फुसातील सुकलेल्या कडक कफाच्या थरांमध्ये खोलवर झिरपते आणि त्याचे रासायनिक बंध तोडून त्याला मऊ व पातळ करते. कमळाच्या फुलांमधील औषधी अल्कॉइड्स श्वासवाहिन्यांच्या सुजलेल्या नसांना शिथिल (Relax) करतात, ज्यामुळे हवेचा मार्ग रुंद होतो. हा काढा प्यायल्याने फुफ्फुसांची लवचिकता वाढते आणि मऊ झालेला कफ खोकल्याद्वारे किंवा थुंकीवाटे सहज शरीराबाहेर निघून जातो. फुफ्फुसांचा अंतर्गत मार्ग पूर्णपणे मोकळा आणि स्वच्छ झाल्यामुळे रात्री झोपताना होणारी गुदमर, छातीतील घरघर आणि अचानक लागणारा दम येण्याचा त्रास पूर्णपणे थांबतो. फायदे: फुफ्फुसातील सुकलेला कफ मोकळा होतो: छातीतील कफाचा कडक घास सुटून श्वसनसंस्था स्वच्छ होते. रात्री होणारी गुदमर आणि दम लागणे थांबते: रात्री शांत आणि अडथळ्याशिवाय श्वास घेता येतो. श्वासवाहिन्यांची अंतर्गत सूज उतरते: खोकल्याची जुनाट उबळ आणि घशातील खवखव दूर होते. #⚕️आरोग्य