सह्याद्रीत इतकी किल्ल्यांची विविधता जगामधे इतरत्र कुठेहीही नसेल... सह्याद्रीच्या उपरांगांवरील किल्ले इतकी विपुलता आहे महाराष्ट्राच्या दुर्गसंपत्तीमधे हा इतका अवघड किल्ला “राजधानी रायगड”....🚩 खरे अंतरंग इतक्या शतकांनुशतकांनंतर शिवछत्रपतींनी ओळखुन सर्व प्रदेश बळकट किल्ल्यांनी बांधून अजिंक्य करुन टाकले दुर्ग आणि सह्याद्री हे अद्वैत दृढ झाले ते खर्‍या अर्थाने शिवकाळामधेच... रायगड सारखा अप्रतिम कलाविष्कार साकारणाऱ्या हिरोजी इंदलकरांसारखा कुशल कलाविष्कार बांधकाम बांधणीचे काम महाराजांनी गडावरच्या तटाकोटाबुरुजांसाठी आणि अन्य बांधकामांसाठी नामजाद केला.. हिरोजी कामाला लागले रायगडाच्या अंगाखांद्यावर श्रावणातल्या गोकुळासारखं बांधकाम सुरू झालं गडाचे कडे आणखी अवघड करण्यासाठी सुरुंगांच्या बत्त्या शिलगावल्या जाऊ लागल्या..केवळ राजधानीचा किल्ला म्हणून तो सुंदर सजवावा एवढीच कल्पना रायगडच्या बांधणीबाबतीत नव्हती तर एक अजिंक्य लढाऊ किल्ला म्हणून गडाचं लष्करी महत्त्व महाराजांनी आणि हिरोजींने दक्षतापूर्वक लक्षात घेतलं आहे... किल्ल्याच्या संरक्षण व्यवस्थेतले महत्त्वाचे घटक म्हणजे तटबंदी आणि बुरूज...एखाद्या भूभागाला, डोंगराला तटबंदी आणि बुरुजांचा साज चढवला की त्या भागाचे किल्ल्यात रूपांतर होते.. प्रवेशव्दाराच्या बाजूला किंवा शत्रूच्या हल्ल्याच्या दृष्टीने नाजूक ठिकाणी चिलखती बुरूज बांधलेले पाहायला मिळतात या रचनेत एका बुरुजाच्या आत दुसरा बुरुज बांधलेला असतो आतील बुरुजाची उंची बाहेरील बुरुजापेक्षा जास्त असते या रचनेमुळे शत्रूच्या तोफेच्या माऱ्यामुळे बाहेरील बुरूज पडला तरी आतल्या बुरुजावरून शत्रूवर मारा करता येतो...👌🏼♥️🔥 #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त