✍️🚩 🔥 ।। दर्यावीर लायजी पाटील कोळी ।। 🔥 🚩 जंजिऱ्याला शिड्या लावलेला तसेच जंजिरा किल्ल्यावर पूर्ण रात्र दबा धरून बसलेला एकमेव हिम्मतबहाद्दर ।। 🚩 शिवरायांना कोकणात अनेक नररत्ने मिळाली. लायजी पाटील कोळी हे त्यापैकीच एक होत. अनेक कोळी बांधव शिवरायांच्या सैन्यात होते. आगरी, भंडारी, गावित, कोळी आदि कोकणातील मंडळी गलबते बांधण्यात पटाईत होती. संगमिरी हा गलबतातील नवीन युध्दप्रकार याच मावळ्यांनी आणला..! जंजिरा किल्ला हा कोकणातील सिध्दीचा गड, अनेक प्रयत्न करूनसुध्दा हा किल्ला मराठ्यांच्या हातात लागत नव्हता. छत्रपतींनी मोरोपंत पिंगळे वर या मोहिमेची जबाबदारी सोपविली. मोरोपंत घाटातील हशम( मावळे ) घेऊन मुरूडला दाखल झाले. जंजिरावर हल्ला कसा करायचा याचा आराखडा आखत असताना लायजी पाटील यांनी जंजिरा किल्ल्याच्या तटाला समुद्रातून शिड्या लावण्याचा विचार सांगितला व स्वत: ही जबाबदारी अंगावर घेतली. मध्यरात्री छोट्या होड्यातून मावळ्यांना गडाच्या तटापर्यंत पोहोचवावे आणि मग शिड्यांच्या साह्याने गडावर चढून आतील हबश्यांचा बंदोबस्त करावा असे ठरले..! किल्ल्यावरील हबशांना थोडी जरी चाहूल लागली तरी सर्व मराठी मावळे मारले जाणार होते. लायजीने मोरोपंतास सांगितले आम्ही शिड्या लावतो, तुम्ही पाठोपाठ येणे. मध्यरात्री अंधारात वल्ह्यांचा आवाज न करता लायजींच्या होड्या जंजिराच्या तटाकडे निघाल्या. तटाजवळ पोहचल्यानंतर लायजींनी व साथीदारांनी शिड्या तटावर लावल्या व ते मोरोपंतांची वाट पाहू लागले. बराच वेळ निघून गेला, प्रभात होण्याची वेळ आली तरी मोरोपंतांच्या होड्या दिसेनात. शेवटी सिद्दीला आपला डाव कळेल म्हणून लायजीने हताश होऊन शिड्या काढण्याचा निर्णय घेतला व तो माघारी परतला. लायजी कोळ्याचा पराक्रम वाया गेला व जंजिरा जिंकण्याची एक खूपच जबरदस्त अशी सुवर्णसंधी मराठ्यांनी गमावली..! पुढे छत्रपती संभाजीराजेंनी राजापुरीच्या खाडीत भराव टाकून किल्ल्यावर हल्ला केला. पण त्याच सुमारास औरंगजेबने दक्षिणेस आघाडी उघडल्याने हाती आलेला विजय संभाजीराजेंनी सोडून द्यावा लागला व किल्ला शेवटपर्यंत अजिंक्य राहिला..! लायजी सरपाटलांची अचाट धाडसी मोहीम न घडताच वाया गेली होती. छत्रपती शिवाजी महाराजांना जंजिऱ्याचा हा अफलातून पण वाया गेलेला डाव रायगडावर समजला. मोरोपंतांनी हा डाव आपल्या हातून का तडीला गेला नाही , याचे उत्तर महाराजांना काय दिले ते इतिहासात उपलब्ध नाही. करण वाघोले, सातारा ✍️ #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त

🚩🙇🙏 इथल्या प्रत्येक धुलिकनात अन्यायाविरुद्ध बंड करण्याची ताकद आहे..जगरहाटीच्या जगण्यापेक्षा इथले जगने म्हणजे आयुष्याला मिळणारी नवसंजीवनी.... शेवटी मराठी अस्मिता ही येथूनच सुरु होते.. इथूनच मिळते बळ जगन्याचे, उमेद कर्तुत्वाची आणि ताकद निश्चयाची.... साऱ्या जगाचा तो ईश्वर, जगदीश्वर आणि पुढे विसावलेले, साऱ्या मुलुखाचे धनी यांचीच प्रेरणा आहे या जगण्याला कारण रायगड म्हणजे केवळ गड नाही तर अभिमान आहे आमचा..... गडकोटांच्या राऊळात सुखाने निजलेला रायगडीचा राणा आणि महाराष्ट्राचा कूलदैवत मल्हारी-मार्तंड सांब सदाशिव.........🙏🙇 "जगाचा ईश्वर जगदीश्वर......." 🙏🚩❤ #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त

आईच्या आत्म्याला मुक्ती मिळावी. आईचा आत्मा भटकत राहू नये. म्हणून मुलाने सती मंदिर बांधलेला शिलालेख..सति आई माता मंदिर शिलालेख तांदुळवाडी...हा शिलालेख पुणे जिल्ह्यातील बारामती जवळ असलेल्या मौजे तांदुळवाडी गावातील भैरवनाथ जोगेश्वरी मंदिरापुढे कॅनॉल पाट शेजारी असलेल्या सतिआई मंदिरावर खालच्या भागाच्या पायरीवर कोरलेला आहे. शिलालेख खोदीव स्वरूपाचा असून ७ ओळीचा असून देवनागरी मिश्र जुनी बाळबोध मराठी भाषेत आहे काळाच्या ओघात शिलालेखाची अक्षरे तुटक तुटक व झिजलेली असून पुसट झालेली आहेत. त्यामुळे शब्द नीट लगत नाहीत. गावाचे नाव : तांदुळवाडी , ता.बारामती , जि. पुणे शिलालेखाचे वाचन : १ माता ण फिरे २ कोष्ट दोन घेत ३ ले थडे यांनी रा ४ घले यास कोनी ५ मुजावी मंहो ६ न याचे घरावर ७ गधा गाडव जी.पी.एस. :१८. १८ ” ६२ ’ ५ ० ,७४. ५८ ’’४८ ’ ३८ शिलालेखाचे स्थान : सटवाई मंदिरावर खालच्या चौथरा भिंतीवर एका पायरीवर कोरलेला आहे. अक्षरपद्धती : कोरीव स्वरूपाचा लेख आहे भाषा : बाळबोध मराठी देवनागरी मिश्र स्वरूप प्रयोजन : मातेच्या स्मरनार्थ समाधी बांधणे / त्याची स्मृती जपणे. मिती/ वर्ष : काळ वर्ष : १५ वे ते १६ वे शतक कारकीर्द : बहामनी राजवट (निजामशाही ) शिलालेखाचे वाचक/संशोधक : श्री .विक्रांत सुकुमार मंडपे, श्री.अनिल दुधाने सर. अर्थ : आपली माता भटकत राहू नये. म्हणजे जी (आई) माता सती गेलेली आहे, तिचा आत्मा कोठेही भटकत राहू नये त्या आत्म्याला मुक्ती मिळावी म्हणून दोन कोष्ठ केली म्हणजेच देवळी बांधली (समाधी मंदिर बांधले) तिच्या आत्म्याचे रक्षण केले .मातेचे थडे बांधले. आणि याला कोणी मुजवू नये म्हणजेच त्याला गाडून टाकू नये, नष्ट करू नये आणि असे कोणी म्हणेल किंवा करेल त्याच्या घरावर गधा गाढव, म्हणजेच त्याच्या पूर्ण कुटुंबावर गाढवाचा नांगर फिरेल असे शाप वचन दिले आहे.. शिलालेखाचे महत्व : हा शिलालेख एका सती मंदिरावर आहे. एका मुलांची आई (माता) सती गेलेली आहे. सती गेलेल्या आपल्या आईचा आत्मा कुठेही भटकत फिरू नये त्याला एका देवळीत (कोष्ठ) कायमची जागा मिळावी म्हणून एका मुलाने आपल्या मातेच्या स्मरणार्थ एक समाधी मंदिर बांधावे. यावरून त्या मुलाचे आपल्या आईच्या प्रती असणारा स्नेह माया, ममता, प्रेम या गोष्टीतून दिसून येते आणि सदर गोष्टीचे किवा ठिकाणाचे कोणी नुकसान करू नये. यासाठी भीतीदायक शाप देवून ती घटना समाजासमोर कायमची शिलालेख स्वरुपात कोरून ठेवणे हेच या शिलालेखाचे विशेष महत्व आहे.. ♥️ टीप : या कार्यात विद्या प्रतिष्ठान चे मनोज कुंभार #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त

बीड जिल्ह्यातला किल्ले धारुर...🚩 प्रतिष्ठाण (पैठण) ही सातवाहनांची राजधानी आहे.. राज्यातील सर्व रस्ते राजधानीकडे जातात त्यामुळे या रस्त्यावर असलेले धारुर असलेल्या धारूर गावाची बाजारपेठ भरभराटीस आली पुढील काळात या भागावर वर्चस्व असणार्या राष्ट्रकुटांनी धारूरचा येथे किल्ला बांधला गेला... “महादुर्ग” नावाने हा किल्ला त्यावेळी ओळखला जात असे त्यावेळी साधे दगड एकमेकांवर रचून या गडाची तटबंदी बांधण्यात आली होती राष्ट्रकुट राजा गोविंद (तिसरा) (इ.स ७९३-८१४) याच्या एका दानपत्रात धारऊर अशी नोंद आहे चालुक्य (कल्याणी) देवगिरीचे यादव यांची सत्ता या भागावर होती... धारुर किल्ल्यात ऐतिहासिक खंदकाचा एक भाग म्हणजे “बांधीव तलाव” त्या बाबत थोडक्यात माहिती : धारूर गावातून गाडीने आपण थेट किल्ल्यापर्यंत जाऊ शकतो. धारूर गाव व किल्ला एकाच पातळीवर असल्यामूळे आपण त्याला भूईकोट म्हणत असलो तरी, किल्ल्याच्या इतर तीन बाजूंनी खोल दरी आहे. त्यामूळे या तीन बाजूंनी किल्ल्याला नैसर्गिक संरक्षण आहे. तर उरलेल्या चौथ्या बाजूने म्हणजेच, गावाच्या बाजूने किल्ल्याला संरक्षण देण्यासाठी अंदाजे ४.२ मीटर रूंद व ४.५ मीटार खोल खंदक खोदलेला आहे. ह्या खंदकाची व्याप्ती किल्ल्याच्या दोनही बाजूंना असलेल्या दर्यांपर्यंत आहे. खंदकात पाणी साठून रहण्यासाठी दरीच्या बाजूने खालपासून भिंत बाधून काढलेली आहे. या खंदकाच्या उत्तर भागात एक बांधीव तलाव असून त्याला "सोलापूर दिंडी किंवा खारी दिंडी" म्हणतात...! पूर्वीच्या काळी खंदकात पाणी सोडलेले असे व प्रवेशव्दारासमोर खंदकावर उचलता येणारा पूल ठेवलेला असे. हा पूल सूर्यास्तानंतर व युध्द प्रसंगी उचलून (काढून) घेतला जात असे. आज गावाच्या बाजूला असलेला खंदक बुजलेला असल्यामुळे थेट किल्ल्यात जाता येते... 👌🏼♥️🔥 #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त

मिरजेतील सती मंदिरे.. प्रसिध्द सरदार अग्नोजी साळोखे-डुबल यांच्या पत्नी यांचे सती मंदिर... पतीनिधनानंतर चिता रचून त्यावर सती जाण्याची चाल भारतात जुन्या काळात प्रचलीत होती. मराठेशाहीच्या काळात मिरज शहरात काही स्त्रिया सती गेल्याच्या नोंदी आहेत. यापैकी काही स्त्रियांची सतीमंदिरे आजही मिरज शहर आणि परिसरात पहावयास मिळतात. मिरजेतील या सती मंदिरांचा 'हेरिटेज वॉक' दरवर्षी मिरज इतिहास संशोधन मंडळाच्यावतीने आयोजीत करण्यात येतो. सतीसंबंधी अस्सल दुर्मिळ ऐतिहासिक कागदपत्रेही दाखवण्यात येतात... मध्ययुगात महाराष्ट्रात सती गेलेल्या स्त्रियांची अनेक उदाहरणे आहेत. शिवकाल आणि पेशवेकालात विविध कागदपत्रात अशा सतींचे उल्लेख आढळतात. प्रसिध्द सुधारक राजा राममोहन रॉय यांच्या प्रयत्नातून लॉर्ड विल्यम बेन्टिंक याच्या सहकार्याने सन १८२९ साली सतीची ही अनिष्ट चाल देशातून बंद करण्याचा कायदा करण्यात आला... पतीच्या निधनानंतर सती जाणाऱ्या स्त्रीचे एक शिल्प कोरून ठेवत असत. त्याला सतीशिळा असे म्हणतात. यापैकी काही सतीशिळावर चुडा भरलेला अर्धा हात दाखवलेला असतो. त्याचबरोबर चंद्र आणि सुर्याच्या प्रतिमाही कोरलेल्या असतात. काही सतीशिळांवर संबंधीत स्त्री ही पतीबरोबर घोड्यावर झालेली दाखवलेली असते. तर काही शिल्पात तीने मृत पतीला मांडीवर घेतल्याचे शिल्पांकन आढळते. सतीविषयी असणाऱ्या अनामिक भीतीमुळे आजही ही सतीमंदिरे अवशेष रूपात का होईना आपल्याला आढळून येतात... मराठेशाहीत मिरज शहर आणि परिसरातही अशा काही स्त्रिया सती गेल्याचे उल्लेख आहेत. मिरज इतिहास संशोधन मंडळाचे मानसिंगराव कुमठेकर यांनी मिरज आणि परिसरातील अशी सतीमंदिरे शोधून काढली. त्यांच्याविषयीची माहिती संकलीत केली. सन १७५० ते १८१० या काळात शहरात काही स्त्रिया सती गेल्या त्यांची मंदिरे, वृंदावने, सतीशिल्पे शहरातील विविध भागात आहेत. सती जाताना एक विशिष्ठ विधी केला जाई. त्यासाठी स्वतंत्र असे मंत्र म्हटले जात. ‘सहगमन विधी’ या नावाचा हा विधी होता. या विधीची सन १८१० मधील अस्सल हस्तलिखीत पोथी, सन १८०५ मध्ये मिरजेतील हरिपंत गोखले यांची पत्नी सती गेली. त्यावेळी सतीसाठी कोणत्या वस्तू आणल्या याचा खर्च लिहीलेले तत्कालीन मोडी लिपीतील कागद उपलब्ध झाले आहेत. त्याचबरोबर सन १८२८ मधील केशवपन विधीची हस्तलिखीत मंत्रपुस्तिकाही मिळाली आहे... #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त

सिंदखेडराजाचे प्राचीन नाव सिधपुर असलेला शिलालेख...🚩 राजमाता जिजाऊसाहेब यांचे नांव माहीत नाही असा मराठा मिळणे महाराष्ट्रात तरी अशक्य. ह्याच जिजाऊचें माहेर ह सिंदखेड होय...! आपल्या पूर्वजांचे वैभव, पराक्रम व कीर्ति याची प्रत्यक्ष स्मारकेच वाटावीत अशीं जीं थोडी ऐतिहासिक व पुण्यवान स्थळे महाराष्ट्राच्या वाटणीस आली त्यांत लखुजीराजे जाधवरावांच्या सिंदखेडचा प्रामुख्याने समावेश होतो. छत्रपति शिवाजी महाराजासारख्या असामान्य राजपुरुषाचा इतिहास हि सिंदखेडच्या इतिहासावाचून अपुरा रहावा इतके अपूर्व ऐतिहासिक महत्व सिंदखेडा प्राप्त झाले आहे.. हा पूर्वीचा महत्वाचा परगणा खरा पण आज त्याची लहान खेड्यांत गणना होते. अकबरच्या वेळेस व त्यानंतर बरीच वर्षे सिंदखेड मेहेकर सरकाराखाली होते... सिंदखेडचे प्राचीन नांव आलापूर होते. ते बदलून सिंदखेड नांव कां पडले याची खालील तीन कारणे सांगण्यांत येतात... १).सिंधुरम राजाने वसविल्यामुळे त्याला सिंदखेड म्हणतात असा सार्वत्रिक समज आहे. बखरकारहि "कदीम बस्ती आलापूर नंतर सिंदुराजा गौळी याने अलिकडे सिंध- खेड बस्ती केली" असे स्पष्ट लिहितो.. २). दुसरें कारण असे की ह्या गांवी अनेक संत, योगी व सिद्धपुरुष होऊन गेले असल्यामुळे या गांवचे नांव 'सिद्धपूर व पुढे अपभ्रंशाने सिंदखेड झाले असावें. सिंदखेड येथील बरचसे जुने कागदपत्र आमच्या पहाण्यांत आले असून त्यांत सिंदखेडचा उल्लेख 'सिद्धक्षेत्र' 'सिद्धपूर' ह्या नांवांनी केला आहे यांत शंका नाही.. या शिवाय शके १५०९ मध्ये येथील निळकंठेश्वराच्या देवळांत कारलेल्या शिला लेखांत 'परगणे शीधपूर' असा स्पष्ट उल्लेख आहे. त्याच प्रमाणे सिंदखेडचे सुप्रसिद्ध संतकवि गोसावी नंदन यांचा चरित्रकारहि "सिंदखेड स्थळ । सिध्दांचे केवळ ।। देखोनी तात्काळ । वास केला ।। असे या गांवचे वर्णन करतो.. ॥ ३). सिंदीच्या झाडावरून या गांवाला सिंदखेड म्हणत असावे असाहि लोकांचा समज आहे. पण ह्या गांवी सिंदीची झाडे कर्धीहि कोणी पाहिल्याचे सांगत नाहीं. या व्यतिरिक्त सिंदखेडचा प्राचीन इतिहास अद्यापि उपलब्ध नाही... #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त

🚩 पुणे 🚩 आणि छत्रपती संभाजीराजे 🚩 पुण्याचा आणि मराठा साम्राज्याचे संस्थापक छत्रपती शिवाजी महाराज यांचा संबंधांबाबत येथे लिहिण्याची गरज नाही. कारण हा इतिहास जवळपास सर्वांना माहिती आहे. मराठा साम्राज्याचे द्वितीय चक्रवर्ती सम्राट आणि शिवरायांचे ज्येष्ठ चिरंजीव छत्रपती संभाजी राजांचा जन्मही पुणे जिल्ह्यातच झाला. पुण्यापासून अवघ्या २० किमी अंतरावर असलेल्या पुरंदर किल्ल्यात संभाजी महाराजांचा जन्म झाला. तो दिवस होता १४ मे १६५७. पुरंदर हा पुणे जिल्ह्यातला एक तालुकाही आहे. शिवरायांप्रमाणेच संभाजी महाराजांचे बहुतांश बालपणही पुणे परिसरातच गेले. महाराज २ वर्षांचे असतानाच त्यांच्या मातोश्री महाराणी सईबाई यांचे अकाली निधन झाले. जिजाऊ माँसाहेबांनी राजांचे संगोपन केले. शिवरायांप्रमाणेच त्यांच्या छाव्यालाही जिजाऊ माँसाहेबांकडून राजकारणाचे सर्व शिक्षण मिळाल्यामुळे संभाजी महाराज प्रतिशिवाजी म्हणून कर्तृत्व गाजवू शकले. संभाजी महाराज १७ वर्षांचे असताना शिवरायांचा राज्याभिषेक झाला आणि संभाजी महाराज युवराज बनले. थोरल्या महाराजांच्या मृत्यूनंतर संभाजी महाराज छत्रपती झाले. मराठ्यांचे राज्य बुडविण्यासाठी दिल्लीचा सम्राट औरंगजेब ५ लक्ष फौज घेऊन महाराष्ट्रावर चाल करून आला. त्याच्या फौजेत ४ लाखांपेक्षाही जास्त हत्ती, घोडे आणि इतर जनावरे होती. छत्रपती संभाजी महाराजांनी आपल्या छोट्याशा सैन्यानिशी औरंगजेबाशी सात वर्षे कडवी झुंज दिली. औरंगजेब महाराष्ट्रभर किल्ले जिंकित फिरला, परंतु त्याला ते कायम स्वरूपी कधीच ताब्यात ठेवता आले नाही. शेवटी औरंगजेबाने फंदफितुरीचा मार्ग अवलंबून १ फेब्रुवारी १६८९ रोजी कोकणातील संगमेश्वर येथे संभाजी महाराजांना कैद केले. नियतीची योजना फार कठोर असते. ज्या पुणे परिसरात महाराजांचा जन्म झाला त्याच परीसरात नियतीने त्यांचा मृत्यू लिहिला होता. तसे नसते तर कोकणात पकडले असताना महाराजांना ठार मारण्यासाठी औरंगजेबाने त्यांना घाटावर आणले नसते. एक म्हणजे, छत्रपती संभाजी महाजाराजांच्या मृत्यूनंतर मराठा सैन्य लढतच राहिले. पुढची संपूर्ण २१ वर्षे मराठे लढत होते. मराठ्यांनी आपले साम्राज्य औरंगजेबाच्या हाती जाऊ दिले नाही. हतबल औरंगजेबाला महाराष्ट्रातच आपला देह ठेवावा लागला. ⛳🏇⛳🏇⛳🏇⛳🏇⛳🏇⛳🏇 जयोत्सु मराठा ओळख महाराष्ट्राची शिवरायांच्या इतिहासाची #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त

🚩 आजचे ऐतिहासिक दिनविशेष 🚩 🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩 १४ मार्च १६४९ शिवरायांनी शहाजीराजांच्या सुटकेसाठी शाहजहानचा मुलगा आणि दख्खनचा सुभेदार शहजादा मुराद यास पत्र पाठविले. शिवाजी राजांच्या दख्खनेमधल्या कारवायांच्या बदल्यात अफझलखानाने शहाजीराजांना २५ - २८ जुलै १६४८ च्या दरम्यान जिंजी येथे अटक केली होती. ह्या पत्राने विजापुरच्या आदिलशहा वर दबाव पडून २ महिन्यानंतर शहाजीराजांची सुटका झाली, मात्र त्या बदल्यात शिवरायांना सिंहगड विजापुरला परत द्यावा लागला. 🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩 १४ मार्च १७२३ खानदेशात लांबकानी येथे निजामाच्या फौजांशी युद्ध करून मराठ्यांच्या फौजासह बाजीराव माळव्यात गेले. 🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩 १४ मार्च १७६० पानिपत मोहीमेत अब्दालीच्या सैन्यापेक्षाही पेक्षाही मराठ्यांचा खरा पराभव हा "पाण्याने" केला. दिनांक १४ मार्च सन १७६० रोजी पडदुर येथून निघून सदाशिवराव भाऊसाहेब अत्यंत वेगाने उत्तरेत सरकले. 🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩 १४ मार्च १८१८ घणगड आणि कोरीगड इंग्रजांच्या ताब्यात कोरीगड या गडाचा इतिहासात फारसा कुठे उल्लेख नाही गडावरील गुहा गड प्राचीन असल्याचे सिध्द करतात इ.स. १४८६ मध्ये हा किल्ला निजामाने कोळी राजाकडून जिंकला. १६५७ मध्ये महाराजांनी लोहगड, विसापूर, तुंग, तिकोना या किल्ल्यांबरोबर कोरीगड आपल्या स्वराज्यात दाखल करून घेतला इ.स. १७०० मध्ये हा किल्ला पंत सचिवांनी मुघलाकडून जिंकून घेतला. ११ मार्च १८१८ मध्ये कर्नल प्रॉथरने लढाई करूनही हा किल्ला आपल्याला जिंकता येत नसल्याने फार वैतागला मात्र १४ मार्च १८१८ मध्ये एक तोफेचा गोळा दारुकोठारावर पाडून त्याने हा गड जिंकला. गडावर मोठ्या प्रमाणावर प्राणहानी आणि वित्तहानी झाली. या किल्ल्याबरोबर दक्षिणेकडील घनगडही इंग्रजांना मिळाला. #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त

१४ मार्च १६६५... शिवाजी महाराजांच्या बार्सीलूरहून तेथील राजकारण साधून महाराजांच्या परतीच्या प्रवासाची हकिगत कारवारकरांनी १४ मार्च १६६५ ला सुरतेस कळविली आहे. त्यात ते लिहितात : “फेब्रुवारीच्या आरंभी ८५ लहान व ३ मोठी गलबते घेऊन शिवाजी महाराज मालवणातून बाहेर पडले, ते गोव्यावरून काहीही विरोध झाल्याशिवाय बार्सीलोरपर्यत जाऊन ते बंदर भरपाई वसूल गोकर्णाला परत आले. तेथे तीर्थयात्रा संपादून ४००० पायदळासह तो अकोल्याला आले. तेथून सर्व आरमार पाठवून देऊन जमिनी वरून स्वदेशांत जाताना वाटेत लागणाऱ्या नद्या तरून जाण्यापुरती १२ छोटी तरांडी त्यांने रोखून ठेविली. २२ फेब्रुवारीला ते कारवारला आले. परंतु हेरांकडून आधीच बातमी कळल्यामुळे आम्हाला सावध होऊन एका गलबतावर माल भरून सुरक्षित राहात आले... शिवाजीराजेंचे मोठे आरमार आदल्या दिवशीच निघून गेले होते आणि तशीच जरूर वाटल्यास गलबत हाकारून आम्हाला वाटेल त्या बंदरात नेऊन सोडण्याचे त्या गलबतवाल्या मस्कतच्या इसमाने आम्हाला वचन दिले होते. आम्ही गलबतावर चढलो, त्याच रात्री बहलोलखानाचा दुय्यम शेरखान तेथे आला. त्याला शिवाजी महाराजांबद्दल आधी खबर नव्हती. तो बहलोलखानाच्या आईला मक्केला जाण्यासाठी रुस्तुमजमाचे एखादे गलबत भाड्याने ठरवून देण्याकरिता आला होता. त्याने खाडीचे रक्षण करण्याची कामगिरी आम्हाला सांगून थोड्या वेळात जमली तितकी आत्मरक्षणाची तजवीज केली व शिवाजी महाराजांना आपल्या येण्याची बातमी देऊन शहरांतून जाण्याबद्दल ताकीद पाठविली... #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त

१४ मार्च १७६०, "पानिपत" (लिखित विश्वास पाटील)... पानिपत दिल्लीपासून उत्तरेकडे भौगलिकदृष्टया एक सपाट असलेला त्यावेळेसच्या पंजाब प्रांतातील व आताच्या हरयाणा राज्यातील भूभाग. पानिपतचा एकंदरीत रक्तरंजित व तेवढाच गौरवशाली इतिहास... ● पानिपतच्या या मातीने तीन वेगवेगळ्या लढाया अनुभवल्या : • पहिली लढाई (१५२६) मुघल बाबर व इब्राहिम लोदी. मुघल बाबर विजयी. • दुसरी लढाई (१५५६) मुघल अकबर व हेमू. मुघल विजयी. • तिसरी लढाई (१७६१) अफगाणचा राजा अहमद शहा अब्दाली दुरानी व मराठे. मराठे पराभूत. पानिपत मोहीमेत अब्दालीच्या सैन्यापेक्षाही पेक्षाही मराठ्यांचा खरा पराभव हा "पाण्याने" केला. १४ मार्च १७६० रोजी सदाशिवराव भाऊ यांच्या नेतृत्वाखाली ४५००० ते ६०००० सैन्य व यात्रेकरू असे सर्व मिळून २ लाख जणांचा जत्था उत्तरेकडे रवाना झाला. इंदौरचे होळकर संस्थान व ग्वाल्हेरचे शिंदे संस्थानातील अनुक्रमे मल्हारराव होळकर व महादजी, जानकोजी शिंदे यांची सोबत मराठ्यांना झाली. मजलदरमजल करत, पावसाला सामोरे जात १ ऑगस्ट १७६१ रोजी हे सर्व दिल्लीमधे पोहचले. लाल किल्ला जिंकला. पुढील खान्या पिण्याची सोय व्हावी म्हणून महालातील मोत्याची दागिने विकून या सर्व लवाजम्याची व्यवस्था केली जाई. डिसेम्बर महिन्यापर्यंत मराठे दिल्लीमधे तळ ठोकून होते. दिल्लीतील यमुनेच्या काठावरील बुराड़ी घाटावरील लढाईत अटीतटीचा लढा देऊन दत्ताजी शिंदे धारातीर्थी पडले. सदाशिव भाऊंच्या ताफ्यातील एक लढवय्या मोहरा बुराडी घाटाच्या लढाईत गेला. नोव्हेंबर डिसेंबर पासून मराठ्यांना २ लाखापेक्षा जास्त असलेल्या या सर्व लवाजम्याला अन्न पूरवण्याचा प्रश्न भेडसावू लागला; कारण यामधे सैन्यापेक्षा यात्रेकरू यांचाच जास्ती भरना होता व त्यांचा लढाईच्या दृष्टीने काहीच फायदा नव्हता. मराठे खरच खूप भावूक आणि देवदेव करणारे (यामध्ये सैनिकांचा समावेष नाही, सामील झाले यात्रेकरू) परंतु युद्धनितीमधे या असल्या भावना काही कामाच्या नसतात आणि हे सदाशिव भाऊ यांना देखील खटकत होतं. परंतु वरिष्ठ पेशव्यांच्या दबावामुळे या यात्रेकरुंना सैन्यासोबत समावेश करून घ्यावा लागला. जसजसा जानेवारी महिना सुरू होऊ लागला तसतसा मराठ्यांना रसदेचा प्रश्न खूप सताऊ लागला. गनिमांनी दिल्लीकडून येणारी रसद बंद पाडली गेली व राहिली साहिली पंजाब मधून येणारी रसद देखील बंद झाली. सदाशिव भाऊ समोर युद्धनीति आखावी की अन्नाचा प्रश्न सोडवावा या बिकट परिस्थितिमधे मानसिक तोल ढासळत असे... #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त