✍️ कार्तिकी एकादशी......🚩 वसईमुक्तीच्या संकल्पाची पहाट.. सन १७३८ मधील नोव्हेंबर महिन्याच्या २६ तारखेला कार्तिक वद्य एकादशी होती. चिमाजीअप्पांनी आळंदीला श्री ज्ञानेश्वर महाराजांच्या समाधीचे दर्शन घेऊन त्याच दिवशी उत्तर कोकणातील मोहीमेवर रवाना झाले . वसईचा किल्ला म्हणजे स्थानिक तथा आसपासच्या परिसरातील हिंदूंचे धर्मांतरण करण्याचा अड्डा बनला होता. येथील पोर्तुगीज ख्रिश्चन मिशनरी वेगळीच खेळी खेळत होते. प्रत्यक्ष युध्द न करता वसई प्रांतातील हिंदू समाजातील कोळी, भंडारी, आगरी, कुणबी, ब्राह्मण, महार, मांग आदी लोकांना पकडून वसईच्या किल्यात आणून त्यांचे धर्मांतरण करण्यासाठी अनन्वित छळ करीत. धर्मांतरण झाले ख्रिश्चन धर्म स्विकारला की सोडून देत. अशाप्रकारे जबरदस्तीने धर्मप्रसार करून राज्य विस्तार करण्याचा पोर्तुगीजांचा डाव होता. ह्या सर्व गोष्टींनी परिसीमा गाठली होती. यासंबधी अणजूरकर नाईक मंडळींनी पेशवे दरबारात वारंवार पोर्तुगीजांबद्दल तक्रार केली होती. परंतु उत्तरेकडील राजकारणाच्या धामधुमीत वसई मोहीम लांबत होती. उत्तरेकडील राजकारणातून किंचित उसंत मिळताच चिमाजीअप्पांनी पोर्तुगीज गव्हर्नरला जबरदस्त दम देणारा खरमरीत निरोप पाठवला. तो असा - "जर तुमचे हे धर्मांतराचे प्रकार थांबले नाहीत, तर मराठे थेट किल्यात घुसतील. मग तुमच्या चर्चच्या घंटानादाचे ध्वनी आमच्या देवळात गुंजतील." हा निरोपवजा दम सत्तेच्या मदमस्त माजात पोर्तुगीज गव्हर्नरने दुर्लक्षित केला. परिणामी अवघ्या काही काळात मराठ्यांनी फिरंग्यांना असा काही मराठी हिसका दिला की वसईच काय जवळपास संपूर्ण उत्तर फिरंगाणातून पोर्तुगीजांना अल्पावधीतच गाशा गुंडाळून गोव्यास पळावे लागले. अप्पांचा हा "निरोप" पोर्तुगीजांस गेला त्या वेळी मार्तिन्यु द सिल्व्हैरा द मिनेझिस् हा वसई प्रांताचा गव्हर्नर होता. या आधी पेद्रु द मेलु हा वसई प्रांताचा गव्हर्नर होता. तो मराठ्यांवर हल्ला करण्यासाठी गेला असता तोफेचा गोळा लागून ठार झाला होता. त्याच्या जागेवर मार्तिन्यु द सिल्व्हैरा द मिनेझिस् याची नेमणूक २३ डिसेंबर सन १७३८ रोजी झाली. वसईच्या या युध्दाआधी दिड वर्षांपासून पोर्तुगीजांनी गोवा, चौल, मुंबईकर इंग्रज, सुरतेचा नवाब यांच्याशी पत्रव्यवहार करून मोठ्या प्रमाणावर रसद, दारूगोळा, सैनिक अशा सर्व आघाड्यांवरील सुसज्जता ठेवण्यास सुरुवात केली होती. दरम्यान मराठेही सज्ज होते. (वसई मुक्तीच्या संग्रामातील महत्वपूर्ण भूमिका असलेल्या अणजूरकर नाईक व या दीर्घकालीन महासंग्रामात लढलेल्या व बलिदान दिलेल्या योध्यांस विनम्र अभिवादन) #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त

महाराष्ट्रात सतराव्या शतकात ज्या थोर नेत्यांनी परकीय सत्तेखाली राहून मराठा राज्यक्रांतीस आवश्यक ते मनुष्यबळ आणि दौलत वाढवुन आपल्या सयंमी आणि कुशल धोरणी वृत्तीने त्यांना आपल्या उद्धिष्टांशी एकनिष्ठ ठेवले अनेक अडचणी असताना सुद्धा आपले कार्य आणि ध्येय यावरील सामान्य जनतेचा विश्वास तसुभरही ढळू दिला नाही जवळ जवळ पाचशे वर्ष हिंदुस्थानावर राज्य करणाऱ्या इस्लामी राजवटीला पोखरुन स्वतंत्र स्वराज्याचे स्वप्न पाहणे आणि जनमानसात त्याची क्रांती घडवून आणून त्याची तीव्र जाणीव करुन देणे या राष्ट्रकार्याला आपले सर्वस्व समर्पित करणाऱ्या महाराजसाहेब शहाजीराजे.... स्वराज्यसंकल्पक...🙏🚩 चित्रकार आर्टीस्ट : सत्यम कामोडे...👌🏼♥️ #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त

निसर्गाचा वरदहस्त लाभलेल्या माथेरानच्या डोंगररांगेवरील पेब किल्ला “विकटगड” निसर्गाच्या हिरव्या शालूने नटलेला......🚩 इथल्या शिखरांची ठेवणं ती नैसर्गिक परंतु ठराविक उद्देशाने केलेली सजावट वाटते डोंगर तिथे आहेत कारण ते तिथल्याच जागेसाठी बनले आहेत किंवा बनवीले आहेत मुख्य डोंगररांग बनवून झाल्यावर सृष्टीकर्त्याने सुमुधुर संगीताच्या तालावर सह्याद्री सजविला.. त्या संगीताचा नाद आजही एकाकी आणि एकरूप होऊन भटकताना ऐकू येतो हा योगायोग नाही हे तुमचं पुण्यकर्म आहे इथल्याच जगण्यासाठी हा भटकंतीचा जागर मांडला आहे... ऐतिहासिक किल्ले म्हटले की छत्रपती शिवरायांचे नाव आणि त्यांच्या शौर्यकथा मनात फेर धरु लागतात छत्रपती शिवरायांनी आपल्या कर्तृत्वाने स्थापन केलेले हिंदवी स्वराज्य आणि ते चालविणारी मराठ्यांची सत्ता हा महाराष्ट्रातील अवघ्या अबालवृध्दांचा विषय आहे... कल्याण-पुणे लोहमार्गावरुन जाताना मलंगगड, देवणीचा सुळका, माथेरान, पेब-विकटगड, म्हसमाळ, प्रबळगड, इरशाळगड हा परिसर सर्वांचे लक्ष वेधून घेतो... #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त

मावळ मुलखातल्या सृष्टीचे अलौकिक सौंदर्य किल्ल्या वरुन वसंत ऋतूत अनुभवणे म्हणजे संपन्न करणारा अनुभव.. इतिहासाच्या साक्षीदार शांत भग्न पण उग्र असा दगडात झंझावात शतकांचा बुरुज तटबंदी राखिले तो छत्रपती शिवरायांच्या स्वराज्याचा एक मुख्य शिलेदार “तोरणा/प्रचंडगड”....🚩 तोरणा त्याचा हा प्रचंड आकार उंची घेऊन समोर उभा ठाकतो त्याच्या या दुर्गमतेकडे पाहताच कचदिलांचे पाय इथेच गळतात तर जातीच्या मावळ्यांचे रक्त सळसळू लागते.. खरेतर तोरण्याच्या उभ्या पर्वताला भिडण्यापूर्वीच काही टेकड्याचा खेळ अगोदर पार पाडावा लागतो यानंतर आपण मुख्य निसर्गाने नटलेल्या डोंगराला भिडतो... छत्रपती शिवरायांच्या दुर्गाचे हे असले चंडिकेचे रूप पाहिले की उत्तरेकडील किल्ल्यांचे अस्मानी सौंदर्य त्यापुढे फिके वाटू लागते... #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त

✍️ आपले अस्तित्व विसरलेल्याना तुम्ही एकत्र केलंत महाराज साहेब 🙏 डोंगरा एवढ्या शत्रूला धुळमाती करून उडवून लावलं आपण महाराज साहेब.... जिथे पराभव पाहावा लागला तिथे तिथे पूर्ण खस्त न पावता संयम राखलात आणि पुन्हा नव्याने तुमच्या विजयी अश्वाच्या टापा चौफेर उधळल्या...... तुमच्या तेजाचा साधा कवडसा पडून अवघा मराठा मुलुख आजतोवर स्वातंत्र्य, स्वाभिमान आणि स्वत्वासाठी धगधगतो आहे ....... ही शलाका आमच्या रक्तात कायम पेटत राहो महाराज साहेब🔥 आता लढाई न संपणारी असेल ⚔️🌄🔥 जयोस्तु मराठा 🚩 #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त

❤️ महाराष्ट्राला, मराठी मातीला अस्तित्वाचा साज बहाल करणारा कालखंड म्हणजे शिवकाळ असे नुस्ते शब्द जरी कानावर पडले, तरी अंगावर रोमांच उभे राहतात. मनाचं वारू थेट शिवकालात जाऊन थडकतं मग शिवरायांच्या जन्मापासून ते त्यांनी परकियांशी दिलेले लढे, त्यांना मावळ्यांची मिळालेली साथ आणि त्यातून उभं राहिलेलं स्वराज्य ! नजरेसमोर सारं काही लख्ख उभं राहतं. अन् त्या स्वराज्याच्या हृदयसिंहासनावर विराजमान झालेले दिसतात छत्रपती शिवाजीमहाराज नि नकळत ओठांवर शब्द येतात.... निश्चयाचा महामेरू, बहुतजनांसी आधारू। अखंडस्थितीचा निर्धारू, श्रीमंत योगी ।। #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त

🚩 आजचे ऐतिहासिक दिनविशेष 🚩 🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩 ५ मे १६५८ विजापूरकरांची महत्वाची ठाणी असलेले चौल, तळेगड, घोसाळगड शिवाजी राजांनी जिंकली. 🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩 ५ मे १६६३ गोव्याच्या पोर्तुगीज वॉइसरॉयने त्याच्या दख्खनच्या गवर्नरला शिवरायांच्या सागरी हालचालींबद्दल सावधान करणारे पत्र लिहिले. १६५७ पासून राजांनी कल्याण-दुर्गादी येथून आरमार उभे करण्यास सुरवात केली होती. १६६३ पर्यंत बऱ्याच बोटी बनवून उत्तर कोकणामधले काही सागरी किल्ले मराठ्यान्नी काबीज केले होते. तसेच दाभोळ, राजापूर सारखी संपन्न बंदरेसुद्धा ताब्यात घेतली होती. 🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩🏇🏻🚩 ५ मे १६८२ छत्रपती संभाजी महाराजांनी सन १६८२ च्या जानेवारीत आंजेदिव बेट घेऊन त्यावर किल्ला बांधण्याची योजना केली आहे ही खबर दोतोर लुईस गोन्साल्विज कोत या व्हाॅइसराॅयच्या सेक्रेटरीला समजली. त्याने व्हाॅइसराॅयला दिनांक २९ एप्रिल १६८२ रोजी कळवीले की ✍️ कारवार जवळील अंजदीव बेटावर छत्रपती संभाजी राजे किल्ला बांधणार यामुळे गोव्यास धोका उत्पन्न होणार त्यामुळे अंजदीव बेट छत्रपती संभाजी महाराजांच्या ताब्यात जाण्याची भीती विजरईला वाटू लागली व आजच्या दिवशी त्याने अंजदीव बेटाचा ताबा घेतला. #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त

रोहा.. कुंडलिका नदी समुद्राला जेथे मिळते त्या मांदाड खाडीवर नजर ठेवण्यासाठी बांधण्यात आलेला किल्ले “तळगड”....🚩 रोह्यातील तळगड किल्ला शिवरायांनी या सर्व परिसराचे महत्त्व जाणले होते म्हणूनच तळगड आणि घोसाळगड हे किल्ले आपल्या ताब्यात घेतले राजा जयसिंगाशी झालेल्या पुरंधर किल्ल्याच्या तहामध्ये महाराजांनी १२ किल्ले स्वतःकडे ठेवले.. त्यामध्ये तळगड हा एक होता यावरूनच या किल्ल्याचे महत्त्व आपणास समजते पुढे १८१८ मध्ये जनरल प्राथरने हा किल्ला जिंकला... ●तळगड किल्ल्यावरील ऐतिहासिक वास्तूस्थापत्य पाण्याचे टाके व त्याबाबत शिवरायांचे जल व्यवस्थापन वरील किती महत्व होते त्यावर उदाहरण : किल्ल्याच्या संरक्षणाच्या दृष्टीने सर्वात प्रथम पाण्याचे महत्त्व अत्यंत महत्त्वाचे व अनन्यसाधारण आहे त्यात सह्याद्रीत व एकंदर पावसाचे त्या काळी चार महीने पडत असत त्यामुळे प्रत्येक किल्ल्यावर पाण्याची साठवणूक शिवराय काटेकोरपणे करत असत शिवकाळात विजेचा शोध लागला नव्हता त्यामुळे विद्युतपंपाने पाणी खेळवणे हे त्या काळी शक्य नव्हते मात्र त्याही परिस्थितीत शिवनिर्मीत प्रत्येक किल्ल्यावर वर्षभर पुरेल व प्रसंगी गडावर जर हल्ला झाला तर आणीबाणीच्या काळातही आवश्यक तो पाणीसाठी कसा राहील याची योग्य ती काळजी शिवरायांनी घेतलेली आहे... त्याचे मुख्य कारण त्याकाळी जलाभेद्य खडकांचे थर आणि पाझरणारे खडक यांच्या साहाय्याने पाणीसाठा करता येऊ शकते हे तत्कालीन पाथरवटांच्या (खडक फोडणारी जमात) लक्षात आले होते त्यामुळे अशा हरहुन्नरी लोकांकडून शिवरायांनी किल्ल्यामध्येच खाणी अथवा हौद किंवा दगडांच्या उतरणीवर खोल खड्डे निर्माण करून पाणी सतत पाझरत राहील याची व्यवस्था केली होती त्याचबरोबर अशा जलाभेद्य खडकांची जर मुबलकता आढळली तर त्यातले मधले खडक अलगद काढून किंवा त्यांना पाणी पाझरत राहील इतके तासून तलाव तयार केले व पाण्याची वर्षभर मुबलकता कशी राहील याकडे विशेष लक्ष दिले... अशा विपूल पाणी साठवण्याच्या जागा वर्षभर पुरेसा पाणी पुरवठ्याच्या दृष्टीने इतर किल्ल्यांवरही पाण्याची मुबलकता लोकांना उपलब्ध करून दिली होती मात्र त्याचे नियोजन अगदी काटेकोर होते... #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त

“शत्रूशी असंख्य झुंज दिलेल्या मराठ्यांच्या विजयातील मूक तळगडावरील साक्षीदार हुकूमत गाजवणारी तोफ गडरक्षक”.... ● गडरक्षक तोफ व त्या बाबत थोडक्यात माहिती : .....युद्धापूर्वी तोफा उडविण्याच्या पद्धतीविषयींच्या व तोफांच्या उपयुक्तते विषयींच्या कल्पना सर्व राष्ट्रांत जवळ जवळ सारख्याच होत्या पण महायुद्धामध्ये तो सर्व प्रकार बदलून ज्या राष्ट्राला जी जी पद्धत स्वीकारावीशी वाटली त्या त्या पद्धतीचा त्याने स्वीकार केला व त्यामुळे निरनिराळ्या पद्धती अस्तित्वांत आल्या आहेत या महायुद्धांतील महत्त्वाच्या पद्धती म्हणजे, परमुलुखावर बेधडक चाल करुन जाणे, खंदकाच्या आश्रयाने लढाई चालविणे व शत्रूची फळी फोडणे या होत पहिल्या पद्धतीमध्ये ज्यावेळीं शत्रु परमुलुखावर स्वारी करुन जातो त्यावेळीं त्याला शक्य तितकी झपाट्यानें चाल करावी लागत त्यामुळे सैन्य व तोफा जितक्या लवकर नेल्या जातील तितके अधिक फायद्याचे असत. तोफखान्याचे विविध प्रकार आहेत त्यातली ही स्थिर तोफखाना कायमच्या तटबंदीवरच रोखलेला असत.. #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त

छत्रपती शिवराय आपल्या शत्रूंशी केवळ हातांनी, केवळ शरिराने वा केवळ शस्त्रांनी लढले असे नाही ते त्यांच्याशी अनल्प (अल्प नसलेली म्हणजेच अमाप) बुद्धीने लढले. बुद्धी हेच त्यांनी केलेल्या शरीराच्या आणि शस्त्रांच्या लढाईंची अधिष्ठान होते. किंबहूना त्यांच्या आयुष्यभरचा संघर्ष हा मूलतः बौद्धिक संघर्षच होता तो शरीराच्या व शस्त्रांच्या माध्यमातून व्यक्त होत होता...,,! ✒️ डाॅ.आ.ह.साळुंखे. #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त