गडकोटांच्या या महाराष्ट्रात प्रत्येक दुर्गाला स्वत:ची काही ना काही वैशिष्टये आहेच..पूर्वी बोरघाटामार्गे चालणाऱ्या वाहतुकीवर नजर ठेवण्यासाठी उपयोगी होत असलेला एक सर्पाकार मजबूत तटबंदी असलेला नावाप्रमाणेच लोहासारखा मजबूत, बुलंद आणि अजिंक्य किल्ला “लोहगड”....🚩 एवढ्या मोठ्या संख्येने गडकिल्ले असलेले महाराष्ट्र राज्य देशात एकमेव असे राज्य आहे राज्याच्या कोपर्‍या-कोपर्‍यात गडकिल्ले विखुरलेले आहेत प्रत्येक गडाचा आणि किल्ल्याचा आपला स्वतंत्र असा एक इतिहास आहे तसेच प्रत्येकाचे आपले एक भौगोलिक महत्व आहे अशाच काही किल्ल्यांचे आणि गडांचे भौगोलिक महत्व जाणून एका सोळा वर्षाच्या युवकाने हिंदवी स्वराज्याच्या स्थापनेची शपथ घेतली आणि इतिहास घडवला या ध्येय्याने झपाटून अनेक मावळे लढले कित्येक आक्रमणे परतवून लावली आणि स्वराज्यासाठी केवढे मोठे योगदान दिले या समृद्ध इतिहासाची साक्ष म्हणजेच महाराष्ट्रातले वैभवशाली गडकिल्ले... ह्या गडाची कधी लढाई कधी राजकारण कधी गहन चर्चा तर कधी स्वराज्याचे स्वप्न बघणाऱ्या आपल्या राजाची मानसिक अवस्था सगळ काही आपल्या भिंतीत आणि मातीत अगदी गुपित स्वरूपात सामावून ठेवल गेलंय... इ.स १४८९ मध्ये मलिक अहमंदने निजामशाहीची स्थापना केली आणि अनेक किल्ले जिंकून घेतले त्या पैकीच लोहगड हा एक इ.स १५६४ मध्ये अहमदनगरचा सातवा राजा दुसरा बुर्‍हाण निजाम या किल्ल्यावर कैदेत होता इ.स १६३० मध्ये किल्ला आदिलशाहीत आला १६५७ मध्ये शिवाजी महाराजांनी कल्याण आणि भिवंडी परिसर जिंकून घेतला आणि लोहगड–विसापूर हा सर्व परिसरसुद्धा स्वराज्यात सामील करून घेतला इ.स १६६५ मध्ये झालेल्या पुरंदरच्या तहात हा किल्ला मोगलांच्या स्वाधीन केला गेला १३ मे १६७० मध्ये मराठ्यांनी किल्ला परत जिंकला... ➖➖➖➖➖➖➖➖ फोटोग्राफी : विशाल देवरे...👌🏼♥️ #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त

🚩🙇 महाराष्ट्राची कुलस्वामिनी म्हणून तुळजाभवानी देवीस अग्रमान आहे. स्वराज्य संस्थापना करणारे छत्रपती शिवाजी महाराज यांची ही कुलदेवता होय. या देवीच्या आशीर्वादाने छत्रपति शिवरायांना स्वराज्य स्थापनेची प्रेरणा मिळाली. देवीने महाराजांना दृष्टांत देऊन महाराष्ट्रावरील दुष्टचक्राचे निवारण करण्यासाठी आशीर्वाद दिला 🚩 स्कंद पुराणातही भवानी मंदिराचे उल्लेख सापडतात. याविषयीची एक कथा आहे:- कर्दम नावाचा भक्त होता. त्याच्या मृत्युनंतर त्याची पत्नी अनुबुती हिने मंदाकिनी नदीच्या पात्रात पूजा करून भवानी मातेस तिच्या पुत्राची काळजी घेण्याची विनंती केली. कुकूर ह्या राक्षसाने तिच्या आराधनेत व्यत्यय आणण्याचा प्रयत्न केला. तेव्हा भवानी मातेने प्रकट होऊन त्या राक्षसाचा वध केला. या नंतर माता भवानी तुळजा भवानी म्हणून प्रसिद्ध झाली. बालाघाटच्या टेकडीवर हे मंदिर वसले आहे. हेच ठिकाण आज तुळजापूर म्हणून प्रचलित आहे. तुळजा भवानीची मूर्ती स्वयंभू आहे. 🚩🙏🙏 जय जिजाऊ जय शिवराय जय शंभुराजे 🙏🙏🚩 छत्रपती एक विचार सातासमुद्रापार शिवराय असे शक्तिदाता राज्याभिषेक सोहळा लवकरच #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त

इतकं मोहक रूप दाखवून मनाला भुरळ पाडणारी पण तूच, अन मुघलांच्या फौजेला रोखून धरत रौद्ररूप दाखवणारी पण, तूच तू जितकी सौम्य तितकीच रौद्र राजगडाची पाठराखण “सुवेळा माची”...🚩 सुवेळा माची ही तर दुर्गरचनेचा अनोखा आविष्कारच माचीच्या तीन टप्प्यांत उतरलेल्या डोंगरी सोंडेलगत बुरुजाचे केलेले पहिले बांधकाम त्यालगत साधारण दोन मीटर अंतर सोडून बाहेरच्या बाजूस पुन्हा मजबूत तटबंदी असे चिलखती बांधकाम..! या बांधकामाचं वैशिष्ट्य हे की बाह्य चिलखती बांधकामाची उंची आतल्या बांधकामापेक्षा जास्त आधीच दुर्गम भाग त्यामुळे शत्रू सैन्य आले किंवा तोफेच्या माऱ्यात हा बुरुज ढासळला तरी आतला चिलखती बुरुज शाबूत राहीलच पण बाह्य बांधकाम पडल्यावर शत्रू आत आलाच तर दोन बुरुजा दरम्यानच्या अरुंद दोन मीटर जागेत अडून हालचालींवर मर्यादा येऊन गडाच्या सैनिकांच्या हातात अलगद लागून त्यांना ठार मारणे सुलभ जाईल ही रचना आजही थक्क करते... इतिहासाच्या पानात हरवलेले राजगड लढविणारे मराठा वीर संताजी शिलीमकर...🙏🚩 १७०३ चा पावसाळा संपला आणि पुण्यास छावणीकरुन राहणारा बादशाह राजगडाच्या रोखाने निघाला. राजगडाचा रास्ता तयार करण्यासाठी हजारो कामगार सतत दोन महीने झटत होते. बादशाह राजगडांस येउन वेढा घालून बसला. हमिद्दुधीन खान आणि तरबियत खान यांच्यावर किल्ला काबिज करण्याची जबाबदारी बादशाहने सोपविली होती. मोगली फौजेने दमदमे उभारून गडावर तोफांचा मारा सुरु केला. खुद्द औरंगजेबाची छावणी सुवेळा माची समोर होती. गडाच्या शिबंदिवर संताजी शिलीमकर होते. राजगड परक्रमाने लढवीत असताना संताजी स्वामी कार्यावर ठार झाले. आज सुवेळा माचीच्या तटातील गणेश शिल्प समोरील वीरगळ ही संताजी शिलीमकर यांची असावी. संताजी शिलीमकर यांचा पराक्रमाची साक्ष देणारे भद्रकाली महाराणी ताराराणीसाहेब यांचे एक पत्र आहे. या व्यतिरिक्त राजवाडे यांनी सुद्धा मराठ्यांच्या इतिहासाची साधने यात वीर संताजींच्या पराक्रमाचा दाखला दिला आहे...! सहा अधिकारी नेमले सुवेळा माचीसाठी सरनोबत शिलीमकर, पद्मावती माचीसाठी सरनोबत-पवार घराण्यातील, संजीवनी माचीसाठी सरनोबत- खोपडे घराण्यातील या शिवाय नाईक व सरनाईक हे अधिकारी सुद्धा असत... “....स्वराज्याच्या राजधानीचे हे जणू बलदंड बाहू, मुघलांच्या आक्रमणावेळी या माच्यांनीच अगोदर हा गड लढवला.......”👌🏼♥️🔥 #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त

अफजलखान भेटीला जात असणाऱ्या छत्रपती शिवाजी महाराजांचे वर्णन करताना कवींद्र परमानंद शिवभारतात म्हणतात..., “एका हातात तलवार आणि दुसऱ्या हातात पट्टा धारण करणारे ते छत्रपती शिवाजी महाराज, नंदक खड्ग व कौमुदकी गदा धारण करणाऱ्या प्रत्यक्ष विष्णूप्रमाणे दिसत होते....” जय जिजाऊ जय शिवराय...🙏🏻🚩👌🏼♥️🔥 #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त

मरण मारुनी पुढे निघाले गर्व तयांचा कोण हरी..? रणफंदीची जात आमुची कोण आम्हा भयभीत करी..? स्वराज्यावरील सर्वात मोठे वळण अन् या वळणावर अनेकांनी स्वर्जयाची साथ सोडली तर अनेकांनी आपले सर्वस्व स्वराज्यास बहाल केले. आपल्या आयुष्याची लेणे शिवछत्रपतींच्या चरणी बहाल केलेले एक मर्द मावळे म्हणजे कावजी कोंढाळकर प्रतापगड पर्वामध्ये कान्होजी नाईक जेधे यांच्यासमवेत राजेंशी एकनिष्ठ राहिलेले कावजी... प्रतापगडपर्वामध्ये जावळी ज्यांनी गाजवली त्या मावळ्या मधील एक नाव म्हणजे ‘कावजी कोंढाळकर’...🚩 १६६१ च्या दरम्यान शास्ताखानने हालचाली सुरु केल्या मोगलांनी नुकतेच (मे महिन्यात) कल्याण जिंकले. मोगलांचा दुसरा एक सरदार बुलाखी देइरीगडास वेढा घालून बसला होता. तो वेढा उठविण्यासाठी कावजी कोंढाळकर यांची त्वरित रवानगी राजेंनी केली. कावजींनी देइरीगडाचा मोगली वेढा उधळून लावला. बुलाखीची चारशे माणसे या झुंजीत ठार झाली. अशी नोंद जेधे शकावली मध्ये झाली आहे.... कर्तव्याच्या अखंड परंपरेला मानाचा मुजरा...🙏🚩🚩 आम्हीच ते वेडे ज्यांना आस इतिहासाची ♥️ #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त

🚩 शिवज्योतीच्या तेजामध्ये सेनापती तो झगमगला ।। शिव_शंभूप्रभेच्या शौर्यामध्ये सरलष्कर तो धगधगला ।। सौदामिनीच्या लक्ष प्रकार्शी सरलष्कर तो लखलखला ।। सह्याद्रीच्या समशेरीतुन सेनापती तो सळसळला ।। हिंदवी स्वराज्याचे प्रथम सरसेनापती सह्याद्री समशेर राजश्री सरसेनापती हंबीरराव मोहिते यांच्या जयंती निमित्त विनम्र अभिवादन..! #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त

🚩 " ज्या पुरुषास कधी कोणतेही दुर्व्यसन शिवले नाही , ज्याने परस्त्रीस मातेसमान मानिले, ज्यांनी स्वधर्माप्रमाणेच परधर्मास आदर दाखवला‚ युद्धांत पाडाव केलेल्या शत्रूंचे लोकास त्यांच्या जखमा बर्‍या करून स्वगृही पोचवले. ज्याने फौज, किल्ले, आरमार इत्यादी योजनांनी स्वदेशसंरक्षणाची योग्य तजवीज करून ठेवली. ज्यांनी सर्वांचे आधी स्वतः संकटात उडी घालून आपल्या लोकांस स्वदेशाची सेवा करण्यास शिकवले, अनेक जिवावरच्या प्रसंगी केवळ आपल्या बुद्धिसामर्थ्याने स्वतःचा बचाव केला‚ औरंगजेबासारख्या प्रतापी बादशहाचे भगीरथ प्रयत्न सतत वीस वर्षे पावेतो यत्किंचित चालू दिले नाहीत. इतकेच नव्हे, तर तीन राज्यांचा पाडाव करून अखिल भारतखंडात अपूर्व असे स्वराष्ट्रांचे स्वतंत्र राज्य स्थापन करून, त्यांची कीर्ती पृथ्वीवर अजरामर करून ठेवली,त्या प्रतापी व पुण्यशील पुरुषाची योग्यता पूर्णपणे वर्णन करण्यास कोण समर्थ आहे !! " छत्रपती शिवाजी महाराज #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त

श्री अमित राणे यांच्याकडून सरसेनापती संताजी घोरपडे ही पेंटिंग संपूर्ण घोरपडे घराण्याला आणि ह्या मराठ्यांच्या भारत देशाला अर्पण. सरसेनापती संताजी घोरपडे ह्यांची व्यक्तिरेखा - जबाबदारीपणे अंगी फार मोठ्या प्रमाणात मराठा सैन्य ठेवून व त्याचे अनेक तुकडे हाताळण्यात जन्मतःच कसब घेणारा हा मराठ्यांचा ममलकतमदार सेनापती .शत्रूने आखलेल्या योजना आणि शत्रूची एकंदर परिस्थिती ह्या मध्ये होणाऱ्या प्रत्येक बदलांचा ताबडतोब फायदा घेण्याच्या दृष्टीने आपले डावपेच बदलणे आणि मोठ्या प्रमाणावर संघटित हालचाली करणे यामध्ये त्यांचा हात धरणारा कोणी नव्हता बुऱ्हाणपूर मधील सरसेनापती संताजी घोरपडे ह्यांचे मुघल सैन्यावरील हल्ले व त्यांचं वर्णन सुरत रेकॉर्डस मधे ( Surat Records ) उत्तरे कडून दक्षिणेकडे येणाऱ्या महामार्गा वरील बुर्हाणपूर हे मोगलांचे महत्वाचे लष्करी ठाणे होते . संताजी घोरपडे हे धरणगाव हून तापी नदीच्या तीरावरील बुर्हाणपूर या मोगलांच्या सुप्रसिद्ध शहरावर चालुन गेले मराठे इतक्या अंतर्गत प्रदेशात घुसतील , असे तेथील अंमलदारांना वाटत नव्हते , पण कोसळलेल्या संकटाला सामोरे जाण्याशिवाय त्यांना अन्य पर्याय नव्हता . संताजींनी बुर्हाणपूरच्या सुभेदार कडून चौथाईची मागणी केली , पण अशी मागणी मान्य करणे म्हणजे मोगलांची मोठी नामुष्की होती . मोगली सुभेदाराने चौथाई देण्या ऐवजी संताजी बरोबर मुकाबला करण्याचे ठरवले . त्या प्रमाणे तो आपल्या फौजेसह लढण्यासाठी शहराच्या बाहेर आला . पण संताजींच्या समोर त्याच्या फौजेचा धुव्वा उडाला संपूर्ण शहराची लुट करण्यात आली. मराठ्यांच्या हातात अमाप पैसा व जवाहर पडले बुर्हाणपूर लुटले गेल्याची बातमी कानावर पडताच बादशहाच्या तळपायाची आग मस्तकास गेली . बुर्हाणपूरचा पराभव हा सुभेदार चा नादानपणा आहे असे त्याला वाटले . अशा नादान सुभेदाराची जाहीर बेइज्जत करण्याच्या उद्देशाने बादशहाने त्याला " बांगड्यांचा आहेर " पाठवल्याचे सुरतकर इंग्रज लिहितात - He ( the Emperor ) has sent him ( the Governor of Burhanpur ) some of those rings woman wear on their arms for he had more men in the field than Santoo ( Santajii ) - बादशहाने बुर्हाणपूरच्या गव्हर्नर कडे बायका हातात घालतात तशा कडी ( बांगड्या ) पाठवून दिल्या आहेत . कारण संताजींच्या सैन्यांच्या पेक्षा अधिक सैन्य त्याच्या जवळ होते . असे असुनही त्याचा पराभव झाला . रणधुरंदर सरसेनापती संताजी घोरपडे जयते #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त

✍🏻 ब्रिटिशराज, भारतीय ‘शस्त्रसंहार’ आणि आपण..!!!! (लेख मोठा आहे, वेळ काढून वाचावे ब्रिटिशांच्या भारतामधील सत्ताकाळात भारताच्या पारंपरिक शस्त्रवारशाच्या झालेल्या अक्षम्य अवहेलनेबद्दलचा हा लेखनप्रपंच! ब्रिटिशांनी भारतावर राज्य केलेल्या दोनशे वर्षांत भारताच्या राजकीय, सांस्कृतिक, धार्मिक, सामाजिक पटलावर बऱ्याच घडामोडी घडल्या. इंग्रजांच्या भारतावरील सत्ताकाळातला अनेकदा चर्चेचा, चेष्टेचा विषय असतो तो म्हणजे इंग्रजांनी भारताची केलेली लूट! ही लूट नैसर्गिक संसाधनांपासून ते मौल्यवान वस्तूंपर्यंत होती..ज्याला कोणतेही नीतिनियम, मर्यादा नव्हत्या. आजच्या दीर्घ लेखाचा विषय याच अनुषंगाने पण थोडा वेगळा आणि अज्ञात आहे. इंग्रजांचे भारतावर काही सुखासुखी राज्य आले नाही, भारताच्या कानाकोपऱ्यात सत्तेसाठी प्रचंड संघर्ष झाले. हे संघर्ष अर्थातच सशस्त्र होते. ब्रिटिशांनी सत्ता दृढ केल्यावर भारतीयांच्या सशस्त्र संघर्षाला चाप बसवण्यासाठी भारताच्या कानाकोपऱ्यात वर्षानुवर्षं एक सूडसत्र चालवलं, ते होतं ‘भारतीय शस्त्रसंहाराचं’. ब्रिटिशांनी भारतातल्या पारंपरिक वैद्यक पद्धती, शिक्षणपद्धती, शेती यांना रितसर सुरूंग लावले. ज्या शस्त्रांच्या बळावर भारतीयांनी आपल्याशी संघर्ष केले / करत आहेत ती शस्त्रं आणि त्यांची शस्त्रसंस्थाच मुळापासून उखडण्याचा इंग्रजांनी चंग बांधला आणि त्यात ते कमालीचे यशस्वी झाले. इंग्रजांनी केलेल्या भारतीय शस्त्रसंहाराचे शस्त्रांची लूट, शस्त्रांचा नाश, शस्त्रबंदीचे कायदे असे अनेक टप्पे होते. यातल्या काही ठळक मुद्द्यांचा लेखात धावता आढावा घेण्याचा प्रयत्न केला आहे. इंग्रज आणि भारतातल्या तत्कालीन मोठ्या सत्तांमध्ये वारंवार सशस्त्र संघर्ष झाले. यात १७६७ ते १७९९ मध्ये झालेली अँग्लो-म्हैसूर युद्धे, १८१७ मधला ओडिशामधला पैका उठाव, १८१८ मधील अँग्लो-मराठा युद्ध, १८४९ मधील अँग्लो-शिख युद्ध, १८९१ मधले अँग्लो-मणिपूर युद्ध हे त्यापैकी काही ठळक संघर्ष होते. यामध्ये १८४९ मध्ये झालेल्या अँग्लो-शिख युद्धात ब्रिटिशांचा विजय झाला आणि पंजाबचे साम्राज्य खालसा झाले. या युद्धानंतर इंग्रजांनी युद्धातल्या शस्त्रांचे आणि पंजाब प्रांतातल्या इतर शस्त्रांचे काय केले याच्या नोंदी डॉ. जॉन स्पेन्सर लॉगिन या ब्रिटिश अधिकाऱ्याने केल्या आहेत. #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त

🚩 आजचे ऐतिहासिक दिनविशेष 🚩 🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩 ३ मे १६७० किल्ले सिंहगडा पाठोपाठ पुरंदरच्या तहात मुघलांना दिलेले किल्ले परत जिंकून घेण्याचा मराठ्यांनी सपाटा सुरु केला व त्यात ३ मे रोजी मावळातला किल्ले लोहगडसोबत किल्ले विसापूर मराठ्यांच्या पुन्हा ताब्यात आला. 🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩 ३ मे १६७७ छत्रपती शिवाजी महाराज जिंजीकडे जात असताना मद्रासजवळ पोपोलम येथे मुक्कामी. 🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩 ३ मे १६८० स्वराज्यविरोधी कारवाया केल्यामुळे प्रल्हाद निराजी, मोरोपंत आणि अण्णाजी दत्तो यांना "सरसेनापती हंबीरराव मोहीते" यांनी कराड येथे कैद केले. शिवछत्रपती यांच्या मृत्यू पश्चात छत्रपती संभाजी महाराज यांच्या विरोधात जाऊन त्यांना अटक करण्याचा मनसुबा हंबीरराव यांनी हाणून पाडला. 🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩 ३ मे १८१८ दख्खन ताब्यात आल्यावर इंग्रजांनी सह्याद्रीतल्या बहुतेक सर्व किल्ल्यांची तोड़फोड़ केली. त्यात ३ मे १८१८ रोजी मेजर एल्ड्रिजने जीवधन किल्ला जिंकला. घाटघरच्या परिसरात असलेला हा पूर्वमुखी किल्ला प्राचीन नाणेघाटाच्या व्यापारी मार्गाच्या संरक्षणासाठी उभारण्यात आला होता. नाणेघाटापासून जीवधन किल्ला अगदी हाकेच्या अंतरावर आहे. जीवधनच्या पायथ्याचे गांव म्हणजे घाटघर. बांबूची बने हे या गावचे वैशिष्टय! शिवजन्माच्या वेळी अस्ताला जाणाऱ्या निजामशाहीच्या देणारा किल्ला म्हणजे जीवधन होय. १७ जून १६६३ रोजी निजामशाही बुडाली. शहाजीराजांनी निजामशाहीचा शेवटचा वंशज मुर्तिजा निजाम याला जीवधनच्या कैदेतून सोडवून संगमनेरजवळील पेमगिरी किल्ल्यावर त्याला निजामशहा म्हणून घोषित केले व स्वतः वजीर बनले☝ #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त